Πατερικές αναφορές στο ΑΡΙΘΜΟΙ 24:9

Αφού βρήκαν λοιπόν αυτόν που αναζητούσαν, τον τίμησαν με δώρα, με χρυσό, λιβάνι και σμύρνα· ακολουθώντας ίσως και σε αυτό την προφητεία του Βαλαάμ, ο οποίος είπε για τον Χριστό τα εξής: «Αφού πλάγιασε, αναπαύθηκε ως λέων και ως σκύμνος. Ποιος θα τον αναστήσει; Εκείνοι που σε ευλογούν είναι ευλογημένοι, και εκείνοι που σε καταρώνται είναι καταραμένοι». Επειδή λοιπόν μέσω του λέοντος υποδηλώνεται το βασιλικό αξίωμα, μέσω της κατακλίσεως το πάθος, και μέσω της δυνάμεως της ευλογίας η θεότητα, οι μάγοι, ακολουθώντας την προφητεία, του προσέφεραν τον χρυσό ως σε βασιλέα, τη σμύρνα ως σε κάποιον που επρόκειτο να πεθάνει, και το λιβάνι ως σε Θεό. Βεβαίως, δεν μπορούν να ισχυριστούν ούτε εκείνο όσοι εξετάζουν με περιέργεια τα γεγονότα της Γεννήσεως, ότι δηλαδή ο αστέρας ήταν παρόμοιος με τους κομήτες, οι οποίοι θεωρείται κατεξοχήν ότι στέκονται στον ουρανό για να φανερώσουν διαδοχές βασιλέων. Διότι και αυτοί είναι ως επί το πλείστον ακίνητοι, καθώς η ανάφλεξή τους λαμβάνει χώρα σε έναν περιορισμένο τόπο.

Ότι, λοιπόν, ετάφη ο Σωτήρας, το ακούσατε σαφώς στην προηγούμενη ομιλία από τον Ησαΐα που λέει: «η ταφή του θα είναι εν ειρήνη» (διότι ειρηνοποίησε κατά την ταφή του τον ουρανό και τη γη, προσάγοντας τους αμαρτωλούς στον Θεό), και ότι «από το πρόσωπο της αδικίας έχει αρθεί ο δίκαιος, και η ταφή του θα είναι εν ειρήνη, και θα παραδώσω τους πονηρούς αντί της ταφής του». Επίσης και η προφητεία του Ιακώβ που λέει στις Γραφές: «αφού ξάπλωσε, κοιμήθηκε σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος· ποιος θα τον εγείρει;» Και το παρόμοιο χωρίο στο βιβλίο των Αριθμών: «αφού κατακλίθηκε, αναπαύθηκε σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος». Και ακούσατε πολλές φορές τον ψαλμό που λέει: «και στο χώμα του θανάτου με κατέβασες». Ακόμη, επισημάναμε τον τόπο, λέγοντας: «κοιτάξτε την πέτρα την οποία λατομήσατε». Στη συνέχεια, λοιπόν, ας ακολουθήσουν οι μαρτυρίες σχετικά με την ίδια την ανάστασή του.

Και στο βιβλίο των Αριθμών λέει: Έγειρε και αναπαύθηκε σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος. Και ο Δαβίδ στον 〈κα'〉 ψαλμό λέει: Στο χώμα του θανάτου με κατέβασες. 〈οβ'〉 ότι θα φοβίσει τον Άδη, όταν ταφεί — Στο βιβλίο του Ιώβ λέει: Θα ανοιχθούν σε αυτόν με φόβο οι πύλες του θανάτου, και οι πυλωροί του Άδη βλέποντάς σε τρόμαξαν.

Εύλογα, λοιπόν, ο λόγος δεν θεώρησε σωστό να παραβλέψει ούτε τη μνήμη αυτών. Και προσθέτει στη συνέχεια: «Και θα προσεύχονται γι' αυτόν αδιάκοπα, όλη την ημέρα θα τον ευλογεί ο καθένας». Δεν χρειάζονται πολλά λόγια για να αποδειχθεί πώς όλοι όσοι πίστεψαν στον Χριστό του Θεού αναπέμπουν αδιάλειπτες προσευχές «γι' αυτόν», ώστε να τον έχουν διαρκώς μαζί τους και να γίνεται βοηθός σε όλους. Και για το ότι ο καθένας τον ευλογεί όλη την ημέρα, ποιος θα μπορούσε να αμφιβάλλει; Τη νύχτα, λοιπόν, και την ημέρα, περισσότερο και από την αναπνοή τους, κάθε ψυχή από εκείνους που πίστεψαν αληθινά σε αυτόν, τιμώντας και σεβόμενη το όνομά του, τον ευλογεί, έχοντας την πεποίθηση ότι η ευλογία επιστρέφει στην ίδια, σύμφωνα με τον λόγο που ειπώθηκε προς το πρόσωπο του Χριστού: «Εκείνοι που σε ευλογούν είναι ευλογημένοι, και εκείνοι που σε καταρώνται είναι καταραμένοι». Γι' αυτό και αυξάνεται καθημερινά και πληθαίνει το γένος των Χριστιανών, λόγω της συμμετοχής τους στην εκ Θεού ευλογία, την οποία απολαμβάνουν επειδή ευλογούν αδιάλειπτα τον Χριστό του, σύμφωνα με το προκείμενο χωρίο της Γραφής που αναφέρει: «Όλη την ημέρα θα τον ευλογούν». Και παραθέτει την αιτία αυτών λέγοντας: «Θα είναι στήριγμα στη γη, πάνω στις κορυφές των ορέων».

Και αγάπησε την κατάρα, και αυτή θα έρθει σε αυτόν· και δεν θέλησε την ευλογία, και αυτή θα απομακρυνθεί από αυτόν. Και ντύθηκε την κατάρα σαν ένδυμα, και εισήλθε σαν νερό στα σωθικά του, και σαν λάδι στα οστά του. Ας του γίνει σαν ένδυμα με το οποίο περιβάλλεται, και σαν ζώνη την οποία πάντοτε ζώνεται. Αυτή είναι η ανταπόδοση από τον Κύριο σε εκείνους που με διαβάλλουν, και σε εκείνους που λαλούν πονηρά εναντίον της ψυχής μου. Επειδή η προφητεία λέει προς το πρόσωπο του Σωτήρα: «Εκείνοι που σε ευλογούν είναι ευλογημένοι, και εκείνοι που σε καταρώνται είναι καταραμένοι», το πώς, αφενός, όσοι σε όλη την οικουμένη επιγνώρισαν τον Θεό μέσω αυτού και πίστεψαν σε αυτόν, αξιώνονται την ευλογία του Θεού, ώστε να πληθύνονται, να αυξάνονται και η Εκκλησία του Χριστού να γεμίζει τα σύμπαντα, είναι ολοφάνερο σε όλους· και το πώς, αφετέρου, οι Ιουδαίοι που τον καταρώνται και τον βλασφημούν καθημερινά, επισύρουν στους εαυτούς τους την κατάρα του Θεού, είναι και αυτό φανερό από το γεγονός ότι δεν σήκωσαν κεφάλι, ούτε ανέκαμψαν από τα χρόνια της επιβουλής εναντίον του Σωτήρα μας.

Ψ. Από το βιβλίο των Αριθμών, από την τρίτη προφητεία του Βαλαάμ. ΙΓ΄. Θα εξέλθει άνθρωπος από το σπέρμα του, και θα κυριεύσει πολλά έθνη· και θα υψωθεί η βασιλεία του Γωγ, και θα αυξηθεί η βασιλεία του. Ο Θεός τον οδήγησε από την Αίγυπτο, ως δόξα μονοκέρωτος γι' αυτόν· θα καταφάει έθνη εχθρών του, και θα απομυζήσει τον μυελό από τα πάχη τους, και με τα βέλη του κατατοξεύει τον εχθρό. Αφού πλάγιασε, αναπαύθηκε σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος· ποιος θα τον εγείρει; Εκείνοι που σε ευλογούν είναι ευλογημένοι, και εκείνοι που σε καταρώνται είναι καταραμένοι.

Όσα δε έπονται του «αφού πλάγιασε, αναπαύθηκε σαν λιοντάρι», έχουν διατυπωθεί σχεδόν με τις ίδιες λέξεις και από τον Ιακώβ στις προφητείες για τον Ιούδα. Το τι νόημα έχουν αυτά δεν θα το επαναλάβουμε, αφού το έχουμε ήδη εκθέσει σύμφωνα με όσα υπέπεσαν στην αντίληψή μας· είναι δε προφανές το πώς εμείς, που ευλογούμε τον Χριστό του Θεού, έχουμε ευλογηθεί· διότι ακόμη και αν μας βδελύσσονται, όπως ακριβώς οι Αιγύπτιοι αποστρέφονταν τον παλαιό λαό του Θεού, εντούτοις εκπληρώνεται και σε εμάς το: «όσο δε τους ταπείνωναν, τόσο περισσότερο πληθύνονταν, και ενδυναμώνονταν πάρα πολύ». Και είναι σαφές με ποιον τρόπο έλαβαν την κατάρα όσοι εξ αρχής Τον καταράστηκαν δια του: «σταύρωσον, σταύρωσον αυτόν»· διότι ο σταυρός αποτελούσε κατάρα, σύμφωνα με το: «επικατάρατος είναι καθένας που κρεμιέται πάνω σε ξύλο». Αλλά Εκείνος μεν, αφού υπέμεινε τη δική τους κατάρα, υπερυψώθηκε από τον Πατέρα· εκείνοι δε, καταραμένοι από τον ίδιο τον Θεό, έλαβαν αδιάκοπο και αιώνιο όλεθρο. Τον οποίο εάν κανείς εξετάσει με ακρίβεια, θα αντικρίσει το μέγεθος της δύναμης του Θεού, η οποία μέχρι και σήμερα καταδιώκει όσους έχουν άπαξ καταραστεί από Αυτόν. Αυτά ως προς το: «και όσοι σε ευλογούν είναι ευλογημένοι, και όσοι σε καταρώνται είναι καταραμένοι».

«Λέει ο Βαλαάμ, ο υιός του Βεώρ, λέει ο άνθρωπος που βλέπει αληθινά, λέει εκείνος που ακούει τα λόγια του Ισχυρού, ο οποίος είδε όραμα Θεού στον ύπνο του, με τα μάτια του ανοιχτά: “Πόσο ωραίοι είναι οι οίκοι σου, Ιακώβ, οι σκηνές σου, Ισραήλ· σαν σκιερές κοιλάδες, και σαν παράδεισος πλάι σε ποτάμια· και σαν τις σκηνές που έστησε ο Κύριος, σαν κέδροι δίπλα στα νερά. Θα προέλθει άνθρωπος από το σπέρμα του, και θα κυριεύσει πολλά έθνη, και θα υψωθεί η βασιλεία του πάνω από του Γωγ, και θα αυξηθεί η βασιλεία του. Ο Θεός τον οδήγησε έξω από την Αίγυπτο, ως δόξα μονοκέρωτος γι' αυτόν· θα καταφάει τα έθνη των εχθρών του, και θα απομυζήσει το μεδούλι τους, και με τα βέλη του θα κατατοξεύσει τον εχθρό. Ξάπλωσε και αναπαύθηκε σαν λιοντάρι και σαν λεοντόπουλο· ποιος θα τον εγείρει; Εκείνοι που σε ευλογούν είναι ευλογημένοι και εκείνοι που σε καταρώνται είναι επικατάρατοι”». Πιο πάνω, μέσω της προφητείας που προηγήθηκε, αφού ο χρησμός ανέφερε ότι ο Κύριος θα έλθει στην Αίγυπτο, φανέρωνε τη μετάβαση του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού που επρόκειτο να συμβεί προς την Αίγυπτο μαζί με τους γονείς του· σε αυτά τα λόγια όμως, προφητεύει στη συνέχεια και ακολούθως την επάνοδο από την Αίγυπτο, την οποία πραγματοποίησε μαζί με τους γονείς του στη γη του Ισραήλ, λέγοντας: «Ο Θεός τον οδήγησε έξω από την Αίγυπτο».

Αλλά και «αφού πλάγιασε» αυτός ο ίδιος ο άνθρωπος που προήλθε από τον Ισραήλ, αυτός που κυριάρχησε σε πολλά έθνη, «αναπαύθηκε», λέει, «σαν λιοντάρι», φανερώνοντας με αυτόν τον τρόπο την οικονομία που ανέλαβε, σύμφωνα με την οποία αναπαύθηκε όπως κάποιο βασιλικό και θαρραλέο θηρίο, χωρίς να μπορεί κανείς να καταλύσει την εξουσία και τη βασιλεία του. Και όλοι όσοι «ευλογούν» τον Χριστό, δοξάζοντας με τον λόγο και τον βίο τους την αρετή του διδασκάλου, μετέχουν στην από Θεού ευλογία, αυξάνοντας καθημερινά και πληθύνοντας, σύμφωνα με το «αυξάνεσθε και πληθύνεσθε, και γεμίστε τη γη», καθώς σε αυτούς εκπληρώνεται πιο αληθινά και πιο θεοπρεπώς η θεία φωνή. Αντιθέτως, εκείνοι που, από την πρώτη επιβουλή εναντίον του μέχρι και τώρα, τον καταρώνται στα συνέδριά τους, έχουν επισύρει εναντίον τους από τότε και μέχρι σήμερα την κατάρα του Θεού. Γι' αυτό και δεν παύουν να βλέπουν μπροστά στα μάτια τους την έσχατη ερήμωση και φθορά, όχι μόνο της βασιλείας τους, αλλά και του άλλοτε σεβασμιότατου αγιάσματός τους.

Είναι σκόπιμο να παραθέσουμε δίπλα στα προκείμενα την προφητεία του Ιακώβ προς τον Ιούδα, την οποία, όπως έχουμε αποδείξει εκ των προτέρων, εφαρμόζεται ολοκάθαρα στον δικό μας Σωτήρα, προκειμένου να διαπιστώσουμε τη συμφωνία μεταξύ των δύο. Διότι, όπως εδώ έχει ειπωθεί: «θα εξέλθει άνθρωπος από το σπέρμα του» (είναι φανερό ότι εννοεί του Ιακώβ), έτσι και εκεί είχε ειπωθεί από τον ίδιο τον Ιακώβ προς εκείνον για τον οποίο γινόταν η προφητεία: «από βλαστό, υιέ μου, ανέβηκες». Και όπως στην προκειμένη περίπτωση λέγεται το: «και θα κυριεύσει πολλά έθνη», παρομοίως και σε εκείνα αναφέρεται: «και αυτός θα είναι η προσδοκία των εθνών». Και πάλι, ενώ εδώ λέει: «θα καταφάει τα έθνη των εχθρών του, και με τα βέλη του θα κατατοξεύσει τον εχθρό», ωσαύτως και σε εκείνα λεγόταν: «τα χέρια σου θα βρίσκονται στα νώτα των εχθρών σου». Και το «σκύμνος λέοντος, Ιούδα» και το «αφού ξάπλωσες, κοιμήθηκες ως λέων και ως σκύμνος· ποιος θα τον εγείρει;» που έχει ειπωθεί σε εκείνα, μου φαίνεται ότι δεν διαφέρει σε τίποτα από την προκείμενη φράση που αναφέρει: «αφού κατακλίθηκε αναπαύθηκε ως λέων και ως σκύμνος, ποιος θα τον αναστήσει;». Αυτά δε ευλόγως τα συγκεντρώσαμε μαζί, ώστε, σαν «από το στόμα δύο μαρτύρων» της συμφωνίας των προφητειών, η απόδειξη περί του Σωτήρος μας να λάβει ασφαλέστερη την επικύρωση. Συνεπώς, όλα όσα έχουν αναλυθεί στην προφητεία του Ιακώβ θα μπορούσαν να αρμόζουν και σε αυτήν του Βαλαάμ, εξαιτίας της ομοιότητας των λεγομένων.

Αντί για ιμάτια ας εκχύσουμε τις καρδιές μας ενώπιόν του, και με ψαλμούς και ύμνους και ευχαριστίες ας ανατείνουμε προς αυτόν, και το «Ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου» ας βοήσουμε ακατάπαυστα. Διότι όσοι τον ευλογούν, είναι ευλογημένοι· και όσοι τον καταρώνται, είναι καταραμένοι. Πάλι θα το πω, και δεν θα παύσω να προτρέπω προς το αγαθό: Ελάτε, αγαπητοί, ας ευλογήσουμε τον ευλογημένο, για να ευλογηθούμε από αυτόν. Κάθε ηλικία και αξίωμα συγκάλεσε ο λόγος στον ίδιο σκοπό για την αίνεση του Κυρίου, βασιλείς της γης και όλους τους λαούς, άρχοντες και όλους τους κριτές της γης, νεανίσκους και παρθένους. Και το καινοπρεπές του θαύματος είναι ότι στη νεαρή και άκακη ηλικία των νηπίων παιδιών και των θηλαζόντων παραχώρησε τα πρωτεία, ώστε να ξεκινήσουν προς τον Κύριο με δοξολογία το θεοδίδακτο άσμα, όπως παλαιά ο Μωυσής στον λαό της Αιγύπτου, το: «Ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου». Σήμερα χαίρεται με αγαλλίαση ο μακάριος Δαβίδ, έχοντας αποστερηθεί την κιθάρα από τα νήπια, με τα οποία συγχορεύοντας πνευματικά και συνεορτάζοντας, όπως παλαιά ενώπιον της κιβωτού του Θεού, συμψάλλει και συμψελλίζει γλυκά το: «Ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου». Προς τον οποίο θα πούμε: Πες μας, ω προφήτη, ποιος είναι αυτός που έρχεται στο όνομα του Κυρίου;

Θυμήσου εκείνον τον μάντη Βαλαάμ, ο οποίος, αφού κλήθηκε για να καταραστεί τον ισραηλιτικό λαό, δες τι είδους κατάρες επιφέρει σε εκείνον τον λαό· «αφού ανέλαβε», λέει, «την παραβολή του, είπε»· ενώ ήθελε να καταραστεί, ευχήθηκε ως εξής: «Πόσο ωραίοι είναι οι οίκοι σου, Ιακώβ, και οι σκηνές σου, Ισραήλ· σαν δασώδεις κοιλάδες που προσφέρουν σκιά και σαν παράδεισοι δίπλα σε ποτάμια και σαν σκηνές που έστησε ο Κύριος, σαν κέδροι δίπλα σε νερά. Θα προέλθει άνθρωπος από το σπέρμα του» (ποιανού αυτού; δηλαδή του Ιακώβ) «και θα κυριεύσει πολλά έθνη, και θα υψωθεί η βασιλεία του, και θα αυξηθεί και θα ξεπεράσει όλες τις βασιλείες και με τα βέλη του θα κατατοξεύσει τον εχθρό» (ποιον εχθρό; της δικής μας σωτηρίας). «Αφού ξάπλωσε αναπαύθηκε σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος». Το λιοντάρι και ο σκύμνος όταν ξαπλώνουν δεν ξαπλώνουν σαν νεκροί, αλλά εύκολα και με δύναμη σηκώνονται, όποτε το θελήσουν· ο Σωτήρας, αφού ξάπλωσε στον τάφο, αναπαύθηκε, όχι απλώς όπως ένας από τους νεκρούς, αλλά σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος. «Ποιος θα τον αναστήσει;» Ποιος; κανείς· δεν έχει ανάγκη κάποιον άλλον για να τον αναστήσει· ο ίδιος από μόνος του σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος θα εγείρει τον εαυτό του, όποτε το θελήσει. «Εκείνοι που σε ευλογούν είναι ευλογημένοι, και εκείνοι που σε καταρώνται είναι καταραμένοι», δηλαδή εκείνοι που σε δοξάζουν θα δοξαστούν, και εκείνοι που σε βλασφημούν θα κολαστούν. «

Επειδή διδάχθηκαν και από την προφητεία του Βαλαάμ ότι ο Κύριος είναι και Θεός και βασιλιάς, και ότι πρόκειται να πεθάνει για εμάς. Άκουσε λοιπόν την προφητεία: «Αφού ξάπλωσε», λέει, «αναπαύθηκε σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος». Ιδού το βασιλικό αξίωμα μέσω του λιονταριού, και μέσω του «αφού ξάπλωσε», ο θάνατος. «Εκείνοι που σε ευλογούν, είναι ευλογημένοι»· ιδού η θεότητα. Διότι τη δύναμη της ευλογίας την έχει μόνο η θεία φύση. «Και αφού έλαβαν θεία αποκάλυψη στο όνειρό τους να μην επιστρέψουν στον Ηρώδη, αναχώρησαν για τη χώρα τους από άλλο δρόμο.» Δες την ακολουθία: πρώτα ο Θεός τους οδήγησε στην πίστη μέσω του αστέρα· έπειτα, όταν ήλθαν στα Ιεροσόλυμα, τους δίδαξε μέσω του προφήτη ότι γεννιέται στη Βηθλεέμ· και τελευταία, μέσω του αγγέλου. Αυτοί λοιπόν υπακούουν στον χρηματισμό, δηλαδή στη θεία ομιλία. Αφού λοιπόν έλαβαν τον χρηματισμό, δηλαδή δέχθηκαν αποκάλυψη από τον Θεό, ξεγέλασαν τον Ηρώδη· και δεν φοβήθηκαν μήπως καταδιωχθούν, αλλά πήραν θάρρος από τη δύναμη αυτού που γεννήθηκε, έτσι έγιναν αληθινοί μάρτυρες. «Όταν δε αυτοί αναχώρησαν, ιδού άγγελος Κυρίου εμφανίζεται στο όνειρο του Ιωσήφ, λέγοντας: Σήκω, πάρε το παιδί και τη μητέρα του.» Είδες για ποια αιτία επέτρεψε ο Θεός να μνηστευθεί την Παρθένο; Διότι εδώ σου φανερώνεται ξεκάθαρα, ήταν για να τη φροντίζει και να την προστατεύει. Και δεν είπε: «πάρε τη γυναίκα σου», αλλά «τη μητέρα του παιδιού».