Πατερικές αναφορές στο ΟΒΔΙΟΥ 1:15

{"chunk_id":"","translation":"Διότι είπε: «Την κόρη σου δεν θα τη δώσεις στον γιο του, και την κόρη του δεν θα την πάρεις για τον γιο σου. Διότι θα απομακρύνει τον γιο σου από εμένα, και πορευόμενος θα λατρεύσει άλλους θεούς». Λησμονώντας, λοιπόν, αυτήν την εντολή, συνάφθηκε με τις κόρες των αλλοφύλων. Επειδή λοιπόν, λέει, δεν υπολόγισες καθόλου την εντολή που σου δόθηκε, αλλά γλιστρώντας στην αποστασία λάτρευσες τους θεούς των αλλοφύλων, και ενώ γνώριζες ότι η κτίση είναι δούλη μου, απένειμες σε αυτήν την τιμή και τη δόξα που αρμόζει μόνο σε εμένα, έτσι και εγώ θα διαρρήξω τη βασιλεία σου και θα τη δώσω στον δούλο σου, ώστε να μάθεις αυτό που έπραξες από το ίδιο το συμβάν. — Διότι, επειδή ο Σολομών ηττήθηκε από τις επιθυμίες για γυναίκες, αν και ήταν υπερβολικά σοφός, σχεδόν διέρρηξε, στο μέτρο που μπορεί να ειπωθεί βάσει της δύναμης των πράξεων, τη βασιλεία του Θεού, προσφέροντας στα είδωλα την τιμή και τη δόξα που ταίριαζε μόνο σε Εκείνον. Γι' αυτόν τον λόγο, πολύ δικαιολογημένα, ο Θεός απειλούσε να διαρρήξει τη βασιλεία του, ανταποδίδοντας με ίση λύπη, σύμφωνα με αυτό που είναι γραμμένο στον προφήτη Ιεζεκιήλ: «Όπως έπραξες, έτσι θα γίνει και σε εσένα· η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου». <Και σκέφτηκε ο βασιλιάς και πορεύθηκε και κατασκεύασε δύο δαμάλια.> Κυρίλλου Πρόξενος [κώδ."}

Τα πληθέστερα από τα εγκλήματα τα θεωρούν ως τίποτα, και πλένουν το εξωτερικό του ποτηριού και του πινακίου, ενώ δεν κάνουν απολύτως κανέναν λόγο για την εσωτερική ακαθαρσία. Ιδού, λοιπόν, ιδού, αν και ο προφήτης Ιερεμίας λέει σαφώς: «Ξέπλυνε την καρδιά σου από την κακία, Ιερουσαλήμ, για να σωθείς», αυτοί έχουν πειστεί απόλυτα ότι η εσωτερική και διανοητική ασέβεια δεν είναι απολύτως τίποτα. Οδηγώντας δε τον Χριστό στον Πιλάτο, αποφεύγουν τους τόπους ως μιαρούς, καθώς και τα σώματα των απερίτμητων ανδρών, και επειδή δεν διαπράττουν οι ίδιοι με τα ίδια τους τα χέρια την παρανομία, αλλά καθιστούν τον Πιλάτο, τρόπον τινά, υπηρέτη της δικής τους ωμότητας, από ανοησία υποθέτουν ότι παραμένουν απαλλαγμένοι από κάθε ευθύνη. Και θα θαύμαζε κανείς διαπιστώνοντας ότι οι άγιοι προφήτες δεν αγνόησαν ούτε αυτή την ασέβειά τους· διότι είπε κάπου για αυτούς ο μακάριος Ησαΐας: «Αλίμονο στον άνομο· κακά πράγματα θα του συμβούν σύμφωνα με τα έργα των χεριών του». Και ο Ιεζεκιήλ πάλι λέει: «Όπως έπραξες, έτσι θα γίνει σε εσένα· η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου». Αλλά και ο ίδιος ο θείος μελωδός αναφωνεί: «Απόδωσέ τους την ανταπόδοσή τους, δώσε σε αυτούς κατά τα έργα των χεριών τους». Διότι, όπως ακριβώς εκείνοι παρέδωσαν τον Σωτήρα των πάντων και Χριστό στους στρατηγούς των Ρωμαίων, έτσι, υπομένοντας αντίστοιχα το ίδιο εξ αντιστροφής, παραδίδονται στην εξουσία των Ρωμαίων, και καταστράφηκαν από το χέρι των τότε κρατούντων.

Είναι δε αναμφίβολο ότι οι ευαγγελιστές δεν θα διαφωνούσαν μεταξύ τους σε τόσο μικρά και μηδαμινής αξίας ζητήματα, εφόσον συναντώνται και στα απολύτως αναγκαία συμφωνούν και ομοφωνούν πλήρως. Ποια είναι λοιπόν η διαφορά, και με ποιον τρόπο θα θεραπευθεί; Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι πολλοί ήταν οι υπηρέτες της ασέβειας κατά του Χριστού, εννοώ βέβαια τους στρατιώτες, οι οποίοι τον οδήγησαν στον σταυρό· αλλά και πάρα πολλοί από τους Ιουδαίους συμμετείχαν σε αυτόν τον τρόπο της ωμότητας, και άλλοι μεν, τοποθετώντας τον σπόγγο σε καλάμι, άλλοι δε στο ξύλο του λεγόμενου υσσώπου, που ο ύσσωπος είναι είδος βοτάνου, πότιζαν τον Ιησού, και αυτό το έπρατταν οι άθλιοι εναντίον του ίδιου τους του εαυτού. Διότι εν αγνοία τους προετοίμαζαν το να μην πρέπει καθόλου να ελεηθούν οι ίδιοι, έχοντας αποβάλει κάθε ίχνος ημερότητας και φιλανθρωπίας, και με τόσο παράλογα τολμήματα συναγωνίζονταν μόνο τις δικές τους ασέβειες. Γι' αυτό, διά της φωνής του προφήτη Ιεζεκιήλ προς τη μητέρα των Ιουδαίων, εννοώ την Ιερουσαλήμ, έλεγε ο Θεός: «Όπως έπραξες, έτσι θα γίνει και σε εσένα· η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου», και διά της φωνής του Ησαΐα προς τον πλέον άνομο Ισραήλ: «Αλίμονο στον άνομο, διότι κακά ανάλογα με τα έργα των χεριών του θα του συμβούν».

Ματθ. 27, 11 Οδήγησαν τον Ιησού στον Πιλάτο· παραδόθηκαν και οι ίδιοι στα ρωμαϊκά στρατεύματα. Και εκπληρώθηκαν όσα είχαν προαναγγελθεί γι' αυτούς μέσω των αγίων προφητών· διότι ο ένας λέει: «αλίμονο στον άνομο· κακά θα του συμβούν σύμφωνα με τα έργα του». Και ο άλλος: όπως «έπραξες, έτσι θα γίνει και σε σένα· η ανταπόδοσή σου θα ανταποδοθεί στο κεφάλι σου».

Και ακριβώς για αυτόν τον λόγο τους κατηγορούσε σφοδρά ο Θεός των όλων μέσω της φωνής του προφήτη Οβδιού· διότι έχει γραφτεί ως εξής: «Εκείνη την ημέρα, λέει ο Κύριος, θα εξολοθρεύσω τους σοφούς από την Ιδουμαία και τη σύνεση από το όρος του Ησαύ. Και θα πτοηθούν οι πολεμιστές σου από τη Θαιμάν, ώστε να εξολοθρευτεί κάθε άνθρωπος από το όρος του Ησαύ, εξαιτίας της σφαγής και της ασέβειας προς τον αδελφό σου Ιακώβ. Και θα σε καλύψει ντροπή, και θα εξολοθρευτείς για πάντα, από την ημέρα που στάθηκες απέναντι του εχθρικά, την ημέρα που αλλογενείς αιχμαλώτιζαν τη δύναμή του. Και ξένοι εισήλθαν στις πύλες του, και έβαλαν κλήρους για την Ιερουσαλήμ· και εσύ ήσουν σαν ένας από αυτούς.» Δες, λοιπόν, πώς έγιναν μιμητές της περσικής ωμότητας και σκότωσαν ανελέητα αυτούς που περίμεναν να διασωθούν και για αυτόν τον λόγο πήγαιναν σε αυτούς ως αδελφούς και γείτονες. Όταν, λοιπόν, οι Βαβυλώνιοι κυρίευσαν τη χώρα των Ιουδαίων και επέστρεφαν πλέον στη δική τους, έκαναν ως δευτερεύον έργο της πορείας τους τη λεηλασία της Ιδουμαίας. Διότι τους αιχμαλώτισαν όλους και μάλιστα εντελώς αμαχητί, επειδή ο Θεός εξαπέλυσε την οργή του εναντίον τους. Και γι' αυτό είπε πάλι μέσω της φωνής του Οβδιού: «Διότι είναι κοντά η ημέρα του Κυρίου για όλα τα έθνη· με τον τρόπο που έπραξες, έτσι θα γίνει και σε σένα· η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου.» Αυτή, λοιπόν, είναι με συντομία η υπόθεση του οράματος που έχουμε στα χέρια μας.

Επειδή δε, για εκείνους που είχαν περιπέσει σε αυτή την ταλαιπωρία, συμπληρωνόταν το εβδομηκοστό έτος, ο Θεός τους σπλαχνίστηκε και βέβαια ξεσήκωσε εναντίον των Χαλδαίων τον Κύρο, τον γιο του Καμβύση, με τη σύμπραξη Περσών και Μήδων. Αυτοί κυρίευσαν κατά κράτος τη χώρα των Χαλδαίων, δηλαδή των Βαβυλωνίων, αν και παλαιότερα τους φοβούνταν και απέφευγαν την υπέρτερη δύναμή τους. Η παράδοση αναφέρει ότι ο Κύρος, αφού συνέλαβε κάποιους από τους μεγιστάνες της, στη συνέχεια τους έδεσε με σίδερα και μέσω της Κασπίας θάλασσας τους εξόρισε σε αδιάβατες και ακατοίκητες χώρες. Ο Κύρος εξεγέρθηκε εναντίον των Βαβυλωνίων επειδή ο Θεός τον παρακίνησε και του παραχώρησε τη δύναμη να επικρατήσει. Διότι κάπου είπε προς αυτόν μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Έτσι λέει ο Κύριος στον χρισμένο μου Κύρο, του οποίου κράτησα το δεξί χέρι, για να υποταχθούν μπροστά του τα έθνη». Και πάλι: «Εγώ θα πορευτώ μπροστά σου και θα εξομαλύνω όρη, χάλκινες πύλες θα συντρίψω και σιδερένιους μοχλούς θα σπάσω. Και θα σου δώσω θησαυρούς σκοτεινούς, απόκρυφους, αόρατους, θα τους ανοίξω για σένα». Διότι, επειδή οι Βαβυλώνιοι συμπεριφέρθηκαν εναντίον των Ισραηλιτών με φοβερό και ακράτητο θυμό και προσέκρουσαν στον Θεό, για αυτόν τον λόγο παραδόθηκαν και οι ίδιοι στους Πέρσες και στους Μήδους, οι οποίοι μάλιστα μεταχειρίστηκαν αφόρητες απανθρωπιές εναντίον τους. Ειπώθηκε λοιπόν προς τη Βαβυλώνα μέσω ενός από τους αγίους προφήτες: Όπως έκανες, έτσι θα γίνει και σε σένα. Η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου.

Διότι, βεβαίως, εκείνες που έχουν πλέον περιπέσει σε αιχμαλωσία και απομακρύνονται από την πατρίδα τους προς τη χώρα των νικητών, και πρέπει να διασχίσουν με τα πόδια τα ποτάμια που παρεμβάλλονται, ανασηκώνοντας τα ρούχα τους φυσικά, και μη διατηρώντας πλέον τη συστολή που αρμόζει στις γυναίκες μπροστά στα μάτια των άλλων· αλλά από ανάγκη αποκαλύπτοντας σε πολλούς ακόμη και τα απόκρυφα μέρη του σώματος. Θα μπορούσε κανείς να πει και με διαφορετικό τρόπο ότι φάνηκε η ντροπή της, και έγιναν φανεροί οι ονειδισμοί της, αφού κυριεύθηκε πλέον και βρέθηκε σε απευκταία κατάσταση, αν και παλαιότερα ζούσε μέσα στη χλιδή και καυχιόταν για την απέραντη ευημερία της. Έπειτα λέει: «Το δίκαιο θα λάβω από εσένα», δηλαδή, αυτό που πρέπει να πάθεις, αυτό θα λάβω από εσένα. Και ποιο είναι αυτό, το έχει προαναγγείλει μέσω άλλου εκ των αγίων προφητών λέγοντας: «Όπως έπραξε, να πράξετε, έτσι θα πράξω σε αυτήν.» Και πάλι: «Όπως έπραξες, έτσι θα γίνει και σε εσένα· η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου.» Έχει λεχθεί δε και κάπου αλλού για καθέναν που συνηθίζει να αμαρτάνει: «Αλίμονο στον άνομο, δεινά θα του συμβούν σύμφωνα με τα έργα του.» «Δεν πρόκειται πλέον να σε παραδώσω σε ανθρώπους, είπε ο Κύριος Σαβαώθ που σε λύτρωσε· το όνομά Του είναι ο Άγιος του Ισραήλ.» Παρεμβάλλεται ενδιάμεσα ένας άλλος λόγος, ο οποίος απευθύνεται προς τον Ισραήλ, και ο Θεός υπόσχεται ότι δεν θα πέσουν ποτέ ξανά στα χέρια των εχθρών, διότι θα τους ελεήσει, αφού έχουν εκτίσει ποινές ισάξιες με τα αμαρτήματά τους, ή μάλλον έχοντας τιμωρηθεί και πέραν αυτού.

«Και εγώ θα αναγγείλω τη δικαιοσύνη μου, και τα κακά σου, τα οποία δεν θα σε ωφελήσουν. Όταν αναβοήσεις, ας σε ελευθερώσουν στη θλίψη σου. Διότι όλους αυτούς θα τους πάρει ο άνεμος, και θα τους παρασύρει η καταιγίδα.» Είπε κάπου ο Θεός διά φωνής του Ιεζεκιήλ προς τη μητέρα των Ιουδαίων, εννοώ δηλαδή τη Συναγωγή: «Καθώς έπραξες, έτσι θα γίνει σε εσένα· η ανταπόδοσή σου θα ανταποδοθεί στο κεφάλι σου.» Βεβαίως και ο προφήτης Ησαΐας λέει: «Αλίμονο στον άνομο, πονηρά πράγματα σύμφωνα με τα έργα των χεριών του θα του συμβούν.» Κάτι τέτοιο υποδηλώνεται και τώρα μέσα από τα προκείμενα. Διότι επειδή απέρριψες τη γνώση για εμένα, λέει, θα παραβλεφθείς από εμένα, και θα υποστείς τιμωρία ίση με τα παραπτώματά σου. Αλλά κάποιος λησμονεί τον Θεό τον κατά φύση και αληθινό, και αυτόν που εξουσιάζει τα πάντα, όχι βέβαια φτάνοντας σε πλήρη λήθη του ότι υπάρχει Θεός (διότι και τα δαιμόνια πιστεύουν, και φρίττουν, κατά τη φωνή του αποστόλου), αλλά μάλλον επειδή αμέλησε να θέλει να υποτάσσεται σε αυτόν, και φρόντισε ελάχιστα για τα όσα έχουν διαταχθεί από αυτόν· ώστε να φαίνεται ατίθασος και απειθής, και ολοκληρωτικά στραμμένος προς το εντελώς αντίθετο από αυτά που έπρεπε να εκπληρώνει. Λησμονεί δε ο Θεός, δηλαδή παραβλέπει αυτούς που τον ξεχνούν, σχεδόν αποσύροντας το βοηθητικό του χέρι, και απογυμνώνοντάς τους από κάθε προστασία· πράγμα το οποίο ακριβώς έπαθε ο Ισραήλ.

Βεβαιότατα κατά τον καιρό εκείνο, κατά τον οποίο θα κατέλθει από τον ουρανό μαζί με τους αγγέλους μέσα στη δόξα του Πατέρα του, κατά τη συντέλεια του παρόντος αιώνα· εκεί στεφανώνει τον γνήσιο ομολογητή. Οι άλλοι όμως, δηλαδή εκείνοι που τον αρνήθηκαν και τον ατίμασαν, θα υποστούν την άρνησή Του, σαν να τους λέει σχεδόν ο Κριτής αυτό που έχει ειπωθεί για κάποιους μέσω των αγίων προφητών: Όπως έπραξες, έτσι θα γίνει και σε εσένα· «Η ανταπόδοσή σου θα ανταποδοθεί στο κεφάλι σου». Θα τους αρνηθεί δε, λέγοντάς τους το εξής: «Απομακρυνθείτε από εμένα, εργάτες της ανομίας· δεν σας γνωρίζω». Και ποιοι άραγε να είναι αυτοί;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓʹ. <Τον οδήγησαν στον Πιλάτο.> (C f. 155 b) Οδήγησαν στον Πιλάτο τον Ιησού, και παραδόθηκαν και οι ίδιοι στα ρωμαϊκά στρατεύματα. Και εκπληρώθηκαν όσα είχαν προαναγγελθεί γι' αυτούς μέσω των αγίων προφητών: «Ουαί στον άνομο! Κακά θα του συμβούν σύμφωνα με τα έργα των χεριών του». Και ένας άλλος λέει, «Όπως έπραξες, έτσι θα γίνει και σε σένα· η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου». Και τι λένε λοιπόν στον Πιλάτο; Επινοώντας συκοφαντίες εναντίον του Σωτήρα όλων μας Χριστού. <Αυτόν βρήκαμε να εμποδίζει την πληρωμή φόρων στον Καίσαρα.> (A f. 296, C f. 155 b, D f. 77) Και πού εμπόδισε να δίνουν φόρους στον Καίσαρα; Αν και στείλατε σε αυτόν μερικούς από εσάς, μαζί με τους λεγόμενους Ηρωδιανούς, για να τον δοκιμάσουν λέγοντας: «Διδάσκαλε, επιτρέπεται να δίνουμε φόρους στον Καίσαρα ή όχι;» Έπειτα σε αυτό ο Χριστός απάντησε: «Δείξτε μου», λέει, «το νόμισμα του φόρου»· και ρώτησε τίνος την εικόνα και την επιγραφή είχε το δηνάριο που του έφεραν; Και όταν είπαν του Καίσαρα, απάντησε: «Αποδώστε, λοιπόν, τα του Καίσαρα στον Καίσαρα, και τα του Θεού στον Θεό». Πού, επομένως, εμπόδισε να δίνονται φόροι στον Καίσαρα; Αλλά ένας ήταν ο σκοπός τους: να οδηγήσουν στον θάνατο Εκείνον που ανυψώνει προς τη ζωή.

Διότι λέγει, μην εισορμάς και εσύ μέσα από τις πύλες όμοια με τους Ασσυρίους, όχι προσφέροντας χείρα βοηθείας, ως προς αδελφούς, αλλά μάλλον για να λεηλατήσεις. Και μην αντικρίσεις τη συναγωγή να εξολοθρεύεται άθλια· μήτε βέβαια να προσθέσεις βάρη σε αυτούς που ήδη έχουν καταπιεστεί σφόδρα από εσένα· μήτε βέβαια να γίνεις παγίδα για αυτούς που διαφεύγουν, φρουρώντας τα περάσματα και στήνοντας βρόχους, έτσι ώστε κανένας να μη διασωθεί, πέφτοντας στη δική σου ασπλαχνία, ακόμη κι αν διέφευγε από το ξίφος των εχθρών. Παντού δε ο λόγος κατηγορεί την απανθρωπία των Ιδουμαίων, ώστε και πάλι να φανεί αληθώς όσια και ακατηγόρητη η θεία κρίση, καθώς τιμωρούνται δίκαια εκείνοι που διέπραξαν αυτά τα εγκλήματα. <Διότι είναι εγγύς η ημέρα του Κυρίου επί πάντα τα έθνη· με τον τρόπο που έπραξες, έτσι θα γίνει και σε εσένα· η ανταπόδοσή σου θα στραφεί στο κεφάλι σου. Διότι, με τον τρόπο που ήπιες πάνω στο άγιο όρος μου, θα πιουν όλα τα έθνη οίνο, θα πιουν και θα καταβούν, και θα γίνουν σαν να μην υπήρξαν ποτέ· στο δε όρος Σιών θα υπάρξει σωτηρία, και θα είναι άγιο.> Προαναγγέλλει πάλι τον καιρό του πολέμου, κατά τον οποίο, έχοντας συγκεντρωθεί στην κοιλάδα του Ιωσαφάτ μαζί με τους Ιδουμαίους και τα γειτονικά έθνη, θα υποστούν πικρές τιμωρίες. Και την ημέρα αυτή την ονομάζει ημέρα του Κυρίου. Διότι ο Θεός ήταν αυτός που παρέδιδε στους Ισραηλίτες όσους τους είχαν αδικήσει με τρόπο ανόσιο· και ότι θα τιμωρηθούν με δίκαιη κρίση, το διατρανώνει λέγοντας: Με τον τρόπο που έπραξες, έτσι θα γίνει και σε εσένα.

{ "chunk_id": "", "translation": "Διότι αναστήθηκε εκ νεκρών, και ανέβηκε προς τον Πατέρα και Θεό στους ουρανούς. Τότε λοιπόν τότε καταντροπιάστηκαν και συγχύστηκαν, όπως είπα· και στράφηκαν προς τα πίσω. <Ας αποστραφούν προς τα πίσω.> (B f. 113 b) Επειδή δε δεν αποδέχτηκαν την πίστη, αλλά απεναντίας ζήτησαν την ψυχή του, στράφηκαν προς τα πίσω· διότι έγιναν απορριπτέοι, και ως θεοστυγείς εξέπεσαν από την οικειότητα προς τον Θεό, παρέμειναν άγευστοι των αγαθών της ελεύσεως, και επιπροσθέτως κάθε είδος ανεπανόρθωτης συμφοράς έπεσε πάνω τους. Και εκπληρώθηκε σε αυτούς το γεγραμμένο: «Όπως έπραξες, έτσι θα σου συμβεί· η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου·» και πάλι, «Αλίμονο στον άνομο, κακά θα του συμβούν σύμφωνα με τα έργα των χεριών του.» Διότι αυτά που τους συνέβη να πάθουν, νομίζω πως είναι περιττό να τα λέγω σε ανθρώπους που τα γνωρίζουν. Συνέβη δε να ντροπιαστούν και να συγχυστούν, αλλά και να πέσουν προς τα πίσω και τα ίδια τα ακάθαρτα πνεύματα και προπάντων από όλα ο Σατανάς, τα στρατηγήματα του οποίου ακολουθώντας οι Ιουδαίοι, παρέδωσαν στον σταυρό τον αρχηγό της ζωής. Θα έλεγε δε κανείς, νομίζω, και όχι άσκοπα, ότι ταιριάζει πάρα πολύ να εφαρμοστεί η δύναμη των προκείμενων στίχων και στους ανόσιους αιρετικούς. [Ας γίνουν σαν το χνούδι." }

Ο Αβδιού λέγει: Στο όρος Σιών θα υπάρξει σωτηρία· διότι πλησιάζει η ημέρα του Κυρίου για όλα τα έθνη. Ο δε Ιωνάς αρκεί για να καταστήσει φανερό τον τύπο του θανάτου. Και ο Ναούμ λέγει: Αγαθός είναι ο Κύριος σε όσους τον προσμένουν. Διότι ιδού, εγώ έρχομαι εναντίον σου, λέγει ο Κύριος ο Παντοκράτωρ.

Μην απλώνεις τα χέρια σου σε ανομίες, ούτε να σφετερίζεσαι τα ξένα· αλλά τι πρέπει να κάνεις; Σπείρε με δικαιοσύνη, και αυτά θα τρυγήσουν από εκεί καρπό ζωής. Αν όμως θέλεις να πράττεις διαφορετικά, μάθε το τέλος των πράξεών σου από τη Θεόπνευστη Γραφή· και μάθε ότι, όπως ακριβώς έπραξες, έτσι θα γίνει και σε σένα. Αν πάλι δεν το μάθεις εσύ, επειδή θα σε έχει προλάβει το τέλος, θα το μάθουν τα παιδιά σου, διδασκόμενα το αλάνθαστο των θείων λόγων από τα ίδια τους τα έργα. Εσύ βέβαια ήδη ενεργείς ασυλλόγιστα και προβαίνεις προς τον Σέρβο εχθρό σε πράξεις που αρμόζουν σε συγγένεια και συμμαχία, με σκοπό να υπάρξει έκχυση αίματος, και σε όλα τα άλλα έργα που χαρακτηρίζουν μια βαρβαρική κίνηση. Έναντι ποιου αδικήματος, όμως, είτε μικρού είτε και μεγαλύτερου, που διαπράχθηκε από εμάς κάνεις αυτά τα πράγματα; Κανένα απολύτως δεν έχεις να επικαλεστείς. Μόνο ο εξαιρετικά πλεονεκτικός τρόπος σου σε παρακινεί σε αυτά, καθώς και το ότι δεν έχεις τον φόβο του Θεού απέναντι στα μάτια σου. Για τον Κύριο δεν ακούς ότι είναι δίκαιος και αγάπησε τη δικαιοσύνη; Δεν γνωρίζεις ότι ο Θεός είναι Θεός εκδικήσεων; Και ότι αντιτάσσεται στους υπερήφανους, μισεί τους αλαζόνες και καταβάλλει τους καυχησιολόγους; Και ότι βδελύσσεται αυτούς που εναποθέτουν τις ελπίδες τους στο πλήθος του πλούτου τους και ενδυναμώνονται μέσα στη ματαιότητα;

Γι' αυτό λέει κάποιος από τους προφήτες: «όπως έπραξες, έτσι θα γίνει και σε σένα· η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου». Αλλά ας μην περιμένουμε τον έλεγχο, ούτε την οργή, ούτε την καταδίκη, αδελφοί, αλλά ας ενδυθούμε, όπως λέει ο απόστολος, σπλάχνα οικτιρμών, και επιδεικνύοντας τη συμπόνια και με λόγια και με σκέψεις και με πράξεις, ας γίνουμε μεταξύ μας, όπως πάλι ο ίδιος διδάσκει, καλοί, εύσπλαχνοι, συγχωρώντας ο ένας τον άλλον εάν κάποιος έχει παράπονο εναντίον κάποιου, όπως ακριβώς και ο Χριστός μάς συγχώρεσε· διότι έτσι και αυτή η χάρη του Χριστού με βεβαιότητα θα παραμείνει σε εμάς, και μάλιστα θα χρησιμεύσει ως αρραβώνας για τις μελλοντικές άρρητες επαγγελίες.

15. Διότι πλησιάζει η ημέρα του Κυρίου για όλα τα έθνη (λδ)· όπως έπραξες, έτσι θα γίνει και σε σένα (λε)· η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου. 16. Διότι, όπως ήπιες πάνω στο άγιό μου όρος (λϛ), θα πιουν όλα τα έθνη οίνο (λζ), θα πιουν και θα καταπιούν (λη) και θα γίνουν σαν να μην υπήρξαν ποτέ (λθ).

«Κανείς δεν έχει μεγαλύτερη αγάπη από αυτήν», και τα εξής. Και υπάρχουν άλλοι, οι οποίοι, αν και έχουν ίσως λάβει από τον Θεό τη δύναμη να αναδέχονται άλλους, δεν υποβάλλουν με ευχαρίστηση τους εαυτούς τους σε βάρη για τη σωτηρία του αδελφού. Και βέβαια εγώ τους οικτίρω, ως ανθρώπους που δεν απέκτησαν αγάπη. Για τους πρώτους όμως που αναφέρθηκαν, κάπου βρήκα γραμμένο: «Εκείνος που εξάγει το άξιο από το ανάξιο, θα είναι σαν το στόμα μου». Και: «Όπως έπραξες, ας γίνει σε εσένα». Πρόσεξε και εκείνο, παρακαλώ, ότι πολλές φορές η αμαρτία κατά διάνοια του προεστώτος κρίνεται χειρότερη από την αμαρτία κατ' ενέργεια του υποτακτικού· αφού και η αμαρτία του στρατιώτη είναι ελαφρύτερη σε σύγκριση με την κακοβουλία του στρατηγού.

«Εκείνος που σπέρνει φαυλότητες, θα θερίσει κακά· και θα καταλήξει στη ματαιότητα των έργων του.» «Δώστε της από τους καρπούς των χεριών της.» «Με τον τρόπο που έπραξες, έτσι θα γίνει και σε σένα. Η ανταπόδοσή σου θα επιστρέψει στο κεφάλι σου.» «Θα γευτούν τα γεννήματα των έργων τους.» «Αλίμονο στον άνομο· κακά θα του ανταποδοθούν σύμφωνα με τα έργα των χεριών του.» «Εγώ είμαι ο Κύριος που ερευνώ καρδιές και δοκιμάζω νεφρούς, για να δώσω στον καθένα σύμφωνα με τις οδούς του και σύμφωνα με τους καρπούς των πράξεών του.» «Όπως έπραξε, έτσι να πράξετε και σε αυτήν.» «Σύμφωνα με τους δρόμους τους θα πράξω σε αυτούς, και με τις δικές τους κρίσεις θα τους τιμωρήσω, και θα γνωρίσουν ότι εγώ είμαι ο Κύριος.» «Με ό,τι αμαρτάνει κανείς, με αυτό και τιμωρείται.» «Εκείνοι που διαφύλαξαν την οσιότητα, θα αναδειχθούν όσιοι.» «Μην κάνεις κακά, και δεν θα σε βρουν κακά.»

Γι' αυτό, σε όσους έχουν τοποθετηθεί στον παράδεισο της Εκκλησίας, δίνει την εντολή λέγοντας: «Μην κρίνετε, για να μην κριθείτε, συγχωρείτε και θα σας συγχωρεθεί.» Και συνοπτικά προσθέτει σε αυτά: «Όσα θέλετε να σας κάνουν οι άνθρωποι, κάντε κι εσείς το ίδιο σε αυτούς. Διότι αυτός είναι ο νόμος και οι προφήτες», αφού ο μεν νόμος λέει: «Να αγαπήσεις τον πλησίον σου σαν τον εαυτό σου», οι δε προφήτες: «Όπως έπραξες, έτσι θα γίνει και σε σένα.» Πόσες φορές, λοιπόν, βεβηλώσαμε αυτές τις εντολές; Πόσες φορές κατακρίναμε τον πλησίον δίχως συμπόνια;