Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΦΙΛΗΜΟΝΑ 1:22

Σχετικά με αυτό, λοιπόν, γράφει στον Φιλήμονα, εμπιστευόμενός του τον Ονήσιμο, προκειμένου να τον φροντίζει με ειλικρίνεια και να μην τον έχει πλέον ως δούλο, αλλά ως αδελφό. Τον προέτρεψε επίσης να του ετοιμάσει κατάλυμα, ώστε, εάν έλθει, να βρει πού να μείνει· και έτσι ολοκληρώνει την επιστολή.

Τι σημαίνει το «Ναι, αδελφέ»; «Δέξου τον», λέει· διότι αυτό πρέπει να το εννοήσουμε νοερά. Διότι, αφήνοντας τον χαριεντισμό, επανέρχεται πάλι στα προηγούμενα, τα σοβαρά. Αν και αυτά είναι σοβαρά· διότι τα λόγια των αγίων είναι και αυτά σοβαρά, ακόμη και όταν χαριεντίζονται κάπως. «Ναι, αδελφέ, είθε εγώ να έχω ωφέλεια από εσένα εν Κυρίω· ανάπαυσέ μου τα σπλάγχνα εν Χριστώ». Δηλαδή, στον Κύριο προσφέρεις τη χάρη, όχι σε εμένα. Με τα σπλάγχνα εννοεί αυτά που αφορούν εσένα. «Έχοντας πεποίθηση στην υπακοή σου, σου έγραψα». Ποια πέτρα δεν θα εμάλασσαν αυτά τα λόγια; Ποιο θηρίο δεν θα καταπράυναν, και δεν θα το προετοίμαζαν να τον αποδεχθεί με ειλικρίνεια; Αφού τον επαίνεσε για τόσο μεγάλα κατορθώματα, δεν παραλείπει να δικαιολογηθεί και πάλι. Δεν ομιλεί με απλό τρόπο, ούτε προστάζοντας, ούτε με αυθάδεια, αλλά λέγει: «Έχοντας πεποίθηση στην υπακοή σου, σου έγραψα». Αυτό ακριβώς που είπε και στην αρχή: «Έχοντας παρρησία», αυτό λέει και εδώ για να επισφραγίσει την επιστολή. «Γνωρίζοντας ότι θα πράξεις και περισσότερα από όσα λέγω». Συγχρόνως, λέγοντας αυτό, τον παρακίνησε· διότι θα ντρεπόταν, αν μη τι άλλο, εφόσον έχαιρε τέτοιας εκτιμήσεως εκ μέρους του, ότι δηλαδή πράττει περισσότερα από όσα του λέγει, να μην πράξει ούτε αυτά που του ζητεί. «Συγχρόνως δε ετοίμασέ μου και κατάλυμα· διότι ελπίζω ότι, δια των προσευχών σας, θα σας χαριστώ». Και αυτό αποτελούσε δείγμα ανθρώπου με μεγάλο θάρρος, μάλλον δε ελέχθη και αυτό υπέρ του Ονησίμου, ούτως ώστε να μην αδρανήσουν, αλλά, γνωρίζοντας ότι οπωσδήποτε επιστρέφοντας θα πληροφορηθεί τα σχετικά με αυτόν, να εξαλείψουν κάθε μνησικακία και να του παραχωρήσουν μάλλον χάρη.

Ένα μεν και πρώτο είναι το να δείχνει κανείς ζήλο προς όλους. Διότι, εάν ο Παύλος δείχνει τόση πολλή σπουδή για έναν δραπέτη και κλέφτη που μετανοεί, πολύ περισσότερο δεν αρμόζει σε εμάς να δείχνουμε ραθυμία για κάποιους από τους αδελφούς. Δεύτερον, ότι δεν πρέπει να απελπιζόμαστε για την τάξη των δούλων, ακόμη και αν φτάσει στην έσχατη κακία. Διότι ο κλέφτης και δραπέτης με αυτόν τον τρόπο έγινε ενάρετος. Τρίτον, ότι δεν αρμόζει να αποσπούμε τους δούλους από τους κυρίους τους. Διότι, εάν ο Παύλος, παρόλο που είχε τόσο θάρρος προς τον Φιλήμονα, δεν θέλησε να κατακρατήσει τον Ονήσιμο παρά τη γνώμη του κυρίου του, αν και του ήταν τόσο ωφέλιμος στη διακονία, πολύ περισσότερο δεν πρέπει εμείς να το κάνουμε αυτό. Διότι, εάν ο υπηρέτης είναι αξιοθαύμαστος, για τον λόγο αυτόν μάλιστα πρέπει να παραμένει στη δουλεία και να αναγνωρίζει την κυριότητα του κυρίου του, ώστε να γίνει εύχρηστος σε όλους μέσα στο σπίτι. «Ανάπαυσέ μου τα σπλάχνα εν Κυρίω. Έχοντας πεποίθηση στην υπακοή σου, σου έγραψα, γνωρίζοντας ότι θα κάνεις και περισσότερα από όσα λέω. Συγχρόνως δε ετοίμαζέ μου και φιλοξενία».

Διότι ελπίζω ότι διά των προσευχών σας θα σας χαριστώ. Σε ασπάζονται ο Επαφράς, ο συναιχμάλωτός μου εν Χριστώ Ιησού, ο Μάρκος, ο Αρίσταρχος, ο Δημάς και ο Λουκάς, οι συνεργάτες μου. Η χάρη του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού ας είναι μετά του πνεύματός σας.