Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ 1:10

Κεφάλαιο Α'. ΙΩΑΝΝΗΣ. Εγώ σε δόξασα επί της γης· ολοκλήρωσα το έργο, το οποίο μου έδωσες για να κάνω. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Έτσι ας λάμψει το φως σας μπροστά στους ανθρώπους, για να δουν τα καλά σας έργα, και να δοξάσουν τον Πατέρα σας τον εν τοις ουρανοίς. ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ. Για να είστε ειλικρινείς και απρόσκοπτοι έως την ημέρα του Χριστού, γεμάτοι από καρπούς δικαιοσύνης δια του Ιησού Χριστού, προς δόξα και έπαινο του Θεού. ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ. Εσύ που καυχιέσαι για τον νόμο, με την παράβαση του νόμου ατιμάζεις τον Θεό.

Για να είστε ειλικρινείς και απρόσκοπτοι μέχρι την ημέρα του Χριστού, πεπληρωμένοι από καρπούς δικαιοσύνης διά του Ιησού Χριστού, προς δόξα και έπαινο του Θεού.

Διότι μάρτυράς μου είναι ο Θεός, τον οποίο λατρεύω με το πνεύμα μου διακονώντας το Ευαγγέλιο του Υιού του, ότι αδιαλείπτως σας μνημονεύω στις προσευχές μου. ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ. Διότι μάρτυράς μου είναι ο Θεός, πόσο πολύ σας επιποθώ όλους με τα σπλάχνα του Ιησού Χριστού. Και τούτο προσεύχομαι: να περισσεύει η αγάπη σας όλο και περισσότερο σε επίγνωση και σε κάθε πνευματική αίσθηση, ώστε να διακρίνετε τα άριστα, για να είστε ειλικρινείς και απρόσκοπτοι έως την ημέρα του Χριστού, γεμάτοι από καρπούς δικαιοσύνης που προέρχονται διά του Ιησού Χριστού, προς δόξαν και έπαινο του Θεού.

Διότι, όπως ακριβώς το σώμα, όταν γεύεται τα γήινα εδέσματα, έχει αλάνθαστη την εμπειρία της αίσθησης, έτσι και ο νους, όταν επικρατεί πάνω στο σαρκικό φρόνημα, μπορεί να γεύεται την παράκληση του Αγίου Πνεύματος χωρίς πλάνη (διότι λέει: «γευθείτε και δείτε ότι ο Κύριος είναι αγαθός») και να διατηρεί αλησμόνητη τη μνήμη αυτής της γεύσης μέσω της ενέργειας της αγάπης, δοκιμάζοντας αλάνθαστα τα διαφέροντα, σύμφωνα με τον άγιο που λέει: Και τούτο προσεύχομαι, να περισσεύει η αγάπη σας όλο και περισσότερο σε επίγνωση και σε κάθε αίσθηση, ώστε να διακρίνετε τα διαφέροντα. {λαʹ.} Όταν ο νους μας αρχίσει να αισθάνεται την παράκληση του Αγίου Πνεύματος, τότε και ο Σατανάς παρηγορεί δόλια την ψυχή με κάποια ηδονοφανή αίσθηση μέσα στη νυχτερινή ησυχία, όταν κάποιος έχει την τάση να παραδοθεί σε έναν ελαφρύτατο ύπνο. Εάν λοιπόν βρεθεί ο νους να κρατάει με πολύ θερμή μνήμη το άγιο όνομα του Κυρίου Ιησού και χρησιμοποιήσει ως όπλο ενάντια στην απάτη εκείνο το άγιο και ένδοξο όνομα, ο πλάνος αναχωρεί μεν εγκαταλείποντας τον δόλο, εξάπτεται όμως πλέον σε ανοιχτό πόλεμο εναντίον της ψυχής. Έτσι ο νους, επιγινώσκοντας με ακρίβεια την απάτη του πονηρού, προκόπτει περισσότερο στην εμπειρία της διακρίσεως. {λβʹ.}

Αυτές είναι για εσένα οι απαρχές των λόγων μου, ω θεία και ιερή κεφαλή· αυτό είναι το βραβείο για τους λόγους και τους αγώνες σου· όχι ο ολυμπιακός κότινος, ούτε τα δελφικά μήλα, ούτε το πεύκο των Ισθμίων, ούτε τα σέλινα της Νεμέας, με τα οποία τιμήθηκαν δυστυχείς έφηβοι, αλλά ο λόγος, το πιο οικείο από όλα για τους θεράποντες του Λόγου. Και αν βέβαια είναι άξιο των δικών σου αγώνων και λόγων, αποτελεί δώρο του Λόγου. Εσύ δε, είθε να μας επιβλέπεις από ψηλά με ευμένεια, και να κατευθύνεις τον λόγο και τον βίο μας, και αυτό το ιερό ποίμνιο να ποιμαίνεις, ή να το συμποιμαίνεις, διευθύνοντας και τα υπόλοιπα όσο το δυνατόν προς το βέλτιστο, και αποδιώχνοντας τους βαρείς λύκους, τους θηρευτές των συλλαβών και των λέξεων· και χαρίζοντάς μας τελειότερη και λαμπρότερη την έλλαμψη της Αγίας Τριάδας, μπροστά στην οποία εσύ τώρα παρίστασαι, την οποία προσκυνούμε, την οποία δοξάζουμε, με την οποία συμπολιτευόμαστε, προσκυνώντας τον Πατέρα εν τω Υιώ και τον Υιό εν τω Αγίω Πνεύματι, στην οποία είθε να παρασταθούμε κι εμείς αργότερα ειλικρινείς και απρόσκοπτοι, της οποίας είθε να μεταλάβουμε, όντας τέλειοι με τέλειο τρόπο, εν αυτώ τω Χριστώ τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει κάθε δόξα, τιμή και κράτος εις τους αιώνας των αιώνων.

Ομιλία Β'. Διότι μάρτυράς μου είναι ο Θεός για το πόσο σας επιποθώ όλους με τα σπλάχνα του Ιησού Χριστού. Και τούτο προσεύχομαι, να περισσεύει η αγάπη σας όλο και περισσότερο σε επίγνωση και σε κάθε πνευματική αίσθηση, ώστε να μπορείτε να διακρίνετε τα σπουδαιότερα, για να είστε ειλικρινείς και απρόσκοπτοι την ημέρα του Χριστού, γεμάτοι από καρπούς δικαιοσύνης που προέρχονται δια του Ιησού Χριστού, προς δόξα και έπαινο του Θεού.

Πρόσεξε τη διάθεση της λέξεως. «Ακόμη περισσότερο», λέει, «για να περισσεύει σε επίγνωση και σε κάθε αίσθηση». Δεν θαυμάζει απλώς τη φιλία, ούτε απλώς την αγάπη, αλλά εκείνη που προέρχεται από επίγνωση· δηλαδή, όχι για να δείχνετε προς όλους την ίδια αγάπη· διότι αυτό δεν είναι γνώρισμα αγάπης, αλλά ψυχρότητας. Τι σημαίνει, «σε επίγνωση»; Δηλαδή, με κρίση, με λογισμό, με αίσθηση. Διότι υπάρχουν κάποιοι που αγαπούν χωρίς λογική, απλώς και όπως τύχει· εξού και συμβαίνει τέτοιου είδους φιλίες να μην είναι ισχυρές. «Σε επίγνωση», λέει, «και σε κάθε αίσθηση, ώστε να διακρίνετε αυτά που διαφέρουν», δηλαδή, τα συμφέροντα.

«Ειρηνεύετε», είπε, μη υποδηλώνοντας τούτο, ότι δηλαδή δεν αγαπάτε με τέτοιον τρόπο ώστε να βλάπτεστε από τη φιλία. «Διότι, εάν ο δεξιός σου οφθαλμός σε σκανδαλίζει», λέει, «κόψε τον και πέταξέ τον μακριά σου»· αλλά, «Για να είστε ειλικρινείς», δηλαδή ενώπιον του Θεού, «και απρόσκοποι», ενώπιον των ανθρώπων. Διότι πολλές φορές οι φιλίες βλάπτουν πολλούς. Διότι, ακόμη κι αν εσένα δεν σε βλάπτει καθόλου, λέει, κάποιος άλλος όμως σκανδαλίζεται. «Έως την ημέρα του Χριστού»· δηλαδή, για να βρεθείτε τότε καθαροί, χωρίς να έχετε σκανδαλίσει κανέναν. «Γεμάτοι από καρπούς δικαιοσύνης διά του Ιησού Χριστού, εις δόξαν και έπαινον του Θεού»· δηλαδή, μαζί με τα ορθά δόγματα να έχετε και ορθό βίο. Διότι δεν πρέπει απλώς να είναι κανείς ορθός, αλλά να είναι γεμάτος από καρπούς δικαιοσύνης.

Διότι λέγει ότι έχει την πεποίθηση πως σε όλα θα είναι κοινωνοί μαζί του, στα δεσμά, στην απολογία, στη χάρη. Το να έχει τέτοια πεποίθηση για όσους πίστεψαν, αποτελεί μεγάλη μαρτυρία της σταθερότητάς τους. «Διότι μάρτυράς μου είναι ο Θεός, πόσο σας επιποθώ όλους με τα σπλάχνα του Ιησού Χριστού. Και τούτο προσεύχομαι, να περισσεύει η αγάπη σας ακόμη περισσότερο σε επίγνωση και σε κάθε αίσθηση, ώστε να διακρίνετε τα άριστα, για να είστε ειλικρινείς και απρόσκοπτοι μέχρι την ημέρα του Χριστού, γεμάτοι από τον καρπό της δικαιοσύνης διά του Ιησού Χριστού, προς δόξαν και έπαινον του Θεού.» Επειδή είπε ότι τρέφει πολλή αγάπη προς αυτούς, ώστε να μην τους παραλείπει πουθενά, ούτε όταν βρίσκεται στα δεσμά ούτε στην απολογία, γι' αυτόν τον λόγο επικαλείται τον Θεό ως μάρτυρα για ένα τόσο σπουδαίο ζήτημα. Και για να μην υποθέσει κάποιος ότι τα λέγει αυτά κολακεύοντας, εξαιτίας της διακονίας που του έστελναν, πρόσθεσε «με τα σπλάχνα του Ιησού Χριστού», δείχνοντας ότι η αγάπη του είναι γνήσια εξαιτίας του Χριστού, και προσεύχεται γι' αυτό, για να προκόβουν σε επίγνωση και αίσθηση, και να γίνουν ακριβείς δοκιμαστές των καλών· διότι έτσι θα είναι απρόσκοπτοι μέχρι την παρουσία του Χριστού, δηλαδή δεν θα προσκόπτουν με κανέναν απολύτως τρόπο.

Και τέτοια μεν είναι τα τεχνάσματα και τα αποτελέσματα του διαβόλου. Εμείς όμως, παρακαλώ, αδελφοί, ας φυλάξουμε τους εαυτούς μας σαν κόρη οφθαλμού, σεβόμενοι τον νυμφίο μας Χριστό, χωρίς να προδίδουμε τον θησαυρό της παρθενίας που μας εμπιστεύθηκε, και ας μην πάθουμε το ίδιο με τα ψάρια, τα οποία, καταπίνοντας το αγκίστρι με το δόλωμα του κρέατος, βρίσκουν τον θάνατο. Διότι η ηδονή είναι αγκίστρι, που φθείρει και δεν ευφραίνει, που θανατώνει και δεν ζωογονεί. Είθε να απαλλαγούμε από αυτήν, ενδυναμωνόμενοι από τη δύναμη του Θεού, και στο εξής να αναδειχθούμε ειλικρινείς και απρόσκοπτοι, όσο αναπνέουμε, ώστε, αναχωρώντας νικηφόρα από εδώ, να αξιωθούμε της βασιλείας των ουρανών, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος, μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, τώρα και πάντοτε και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

ΚΑΤΗΧΗΣΗ Π'. ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΕΡΙ ΠΙΣΤΕΩΣ Αδελφοί και πατέρες, το οφειλόμενο σε εσάς σιτηρέσιο του λόγου και τώρα σας προσφέρουμε· σύντομο μεν και φτωχικό, όμως προσφέρεται από ανάγκη, ώστε ούτε εμείς να κατακριθούμε για τη σιωπή μας, αλλά και εσείς να έχετε μια μικρή παρηγοριά. Διότι, αν και παρηγορείστε σε μεγάλο βαθμό από την ανάγνωση των θείων πατέρων, παρ' όλα αυτά έχετε οπωσδήποτε ανάγκη και από τη δική μας ταπεινή διδασκαλία· και τολμώ να πω, περισσότερο αυτής εδώ παρά εκείνης, διότι εκείνη μεν διαβάζεται ιστορικά, ενώ αυτή απευθύνεται προσωπικά σε εσάς, και αποσκοπεί στον έλεγχο. «Διότι θα σε ελέγξω», λέει, «και θα θέσω ενώπιόν σου» τις αμαρτίες σου. Και, «Αν δεν είχα έρθει και δεν τους είχα μιλήσει, δεν θα είχαν αμαρτία· τώρα όμως δεν έχουν καμία δικαιολογία για την αμαρτία τους». Μακριά από εμάς το να πούμε κάτι τέτοιο για εσάς· διότι δεν σας μιλάμε έτσι επειδή είστε απειθείς και υπόλογοι για αμαρτίες, μη γένοιτο! Αλλά σας μιλάμε ως σε υιούς υπακοής, ως σε αγαπημένα τέκνα, ως σε ομόψυχους, μέλη του ίδιου σώματος και συναθλητές, για να έχετε θάρρος, για να προκόβετε, «ώστε να είστε ειλικρινείς και απρόσκοπτοι κατά την ημέρα του Χριστού, γεμάτοι από καρπούς δικαιοσύνης μέσω του Ιησού Χριστού, προς δόξα και έπαινο του Θεού.»

«Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, θα τον φθείρει ο Θεός. Διότι ο ναός του Θεού είναι άγιος, και τέτοιοι είστε εσείς.» Πόσο μεγάλη είναι η δωρεά, το ότι αξιωθήκαμε να ονομαζόμαστε ναός του Θεού! Αλλά πόσο μεγάλη είναι και η απειλή, ότι εάν φθείρουμε τον ναό του Θεού, θα φθαρούμε από τον Θεό! Ας μη φθείρουμε λοιπόν τον ναό του Θεού, αδελφοί μου, και ενώ αξιωθήκαμε να έχουμε ένοικο το Άγιο Πνεύμα, ας μη γίνουμε κατοικητήριο των παθών. Ούτε, αφού ελευθερωθήκαμε από την αμαρτία, ας υποδουλωθούμε πάλι στον διάβολο. Απεναντίας, ας σταθούμε «ειλικρινείς και απρόσκοπτοι, γεμάτοι από καρπούς δικαιοσύνης, που αποκτώνται διά του Ιησού Χριστού, εις δόξαν και έπαινο του Θεού», καθώς είναι γεγραμμένο. Ας βρίσκεται λοιπόν η καρδιά μας πάντοτε σε εγρήγορση και ας είναι πονεμένη, έχοντας αποκτήσει την ποιότητά της από τον φόβο του Θεού και τη συνεχή σκέψη του θανάτου. Διότι, όπου υπάρχει τέτοιος πόνος, εκεί η αμαρτία δεν βρίσκει χώρο να εισδύσει.