Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ 1:24

Προς την Εκκλησία της Αγκύρας, παρηγορητική Για πολύ χρόνο μας προκάλεσε σιωπή η κατάπληξη από τη βαρύτατη είδηση του κακού που συνέβη. Όταν όμως συνήλθαμε κάπως από την αφασία την οποία πάθαμε, σαν εκείνους που εκπλήσσονται τα αυτιά τους από μεγάλη βροντή, αναγκαστικά στενάξαμε για αυτό που συνέβη και μέσα σε οδυρμούς σας στείλαμε αυτήν την επιστολή, όχι για παρηγοριά (διότι ποιος λόγος θα μπορούσε να βρεθεί ικανός να ιατρέψει μια τέτοια συμφορά;), αλλά για να σας φανερώσουμε, όσο είναι δυνατόν, τον πόνο της καρδιάς μας μέσα από αυτήν τη φωνή. Τώρα είχα ανάγκη τους θρήνους του Ιερεμία και οποιουδήποτε άλλου από τους μακάριους άνδρες θρήνησε με βαθύ πόνο για μεγάλες συμφορές. Έπεσε ένας άνδρας, στύλος πραγματικά και εδραίωμα της αλήθειας· ή μάλλον, αυτός αναλήφθηκε προς τη μακάρια ζωή και έφυγε από εμάς, όμως υπάρχει όχι μικρός κίνδυνος μήπως πολλοί, με την αφαίρεση αυτού του στηρίγματος, συμπαρασυρθούν σε πτώση και φανερωθεί η σαθρότητα ορισμένων. Έκλεισε το στόμα της δίκαιης παρρησίας, το οποίο ανέβλυζε λόγους χάριτος για την οικοδομή της αδελφότητας. Έφυγαν και οι βουλές ενός νου που πραγματικά κινούνταν εν Θεώ. Ω πόσες φορές (διότι θα κατηγορήσω τον εαυτό μου) μου ήρθε να αγανακτήσω εναντίον του άνδρα αυτού, επειδή, παραδομένος ολοκληρωτικά στην επιθυμία να αναχωρήσει και να είναι μαζί με τον Χριστό, δεν προτίμησε για χάρη μας να παραμείνει στη σάρκα. Σε ποιον λοιπόν να αναθέσουμε στο εξής τις φροντίδες των εκκλησιαστικών ζητημάτων;

Διότι ο Χριστός δεν θέλει να απαλλάσσονται οι άγιοι από τα ανθρώπινα πράγματα, ούτε να απαλλάσσονται από τη σωματική ζωή, προτού να τελειώσουν τον δρόμο της δικής τους αποστολής ή να διαπρέψουν στις αρετές της ευσέβειας, αλλά αφού συμβιώσουν με τους ανθρώπους στον κόσμο και καθοδηγήσουν σε βίο ευάρεστο στον Θεό όσους βρίσκονται σε αυτόν, τότε, μαζί με τα λαμπρά τους κατορθώματα, να μεταφερθούν στην άνω πόλη και να συναυλίζονται με τους χορούς των αγίων αγγέλων. Θα βρούμε, λοιπόν, κάποιον από τους αγίους να προσέρχεται στον φιλάρετο Θεό και να ψάλλει: «Μη με πάρεις στο μέσο των ημερών μου», διότι δεν είναι χωρίς ζημία για τις φιλόθεες ψυχές να εκπίπτουν της ενσάρκου ζωής πριν από την τελείωση της εξαίρετης πολιτείας τους. Γι' αυτό και ο νόμος που δόθηκε μέσω του Μωυσή, διδάσκοντας ότι ο άκαιρος θάνατος επιβάλλεται στους φιλαμαρτήμονες ως ένα είδος οργής και τιμωρίας, διακήρυττε πολλές φορές ότι πρέπει να στέκεται κανείς μακριά από τα κακά, «για να μην πεθάνεις πριν από την ώρα σου». Εξάλλου, η επιθυμία των αγίων να αναχωρήσουν από τον κόσμο μας, θα προκαλούσε όχι μικρή ζημία σε όσους είναι ασθενείς στην πίστη· μάλλον δε, δεν θα διαπαιδαγωγούνταν καθόλου στην ευσέβεια, αφού δεν θα είχαν εκείνους που μπορούν να το πράξουν αυτό. Και γνωρίζοντας αυτό ο Παύλος, λέει: «Είναι προτιμότερο να αναχωρήσω και να είμαι μαζί με τον Χριστό, όμως το να παραμείνω στη σάρκα είναι αναγκαιότερο για εσάς».

Για άλλους μεν ευχαριστεί τον Θεό, άλλους δε τους ελέγχει. Άλλους μεν ονομάζει χαρά και στέφανό του, σε άλλους δε καταλογίζει ανοησία· με όσους πορεύονται ορθά συνοδοιπορεί και συμμερίζεται την προθυμία τους, ενώ όσους πορεύονται σε κακό δρόμο τους ανακόπτει. Άλλοτε αφορίζει, άλλοτε επιβεβαιώνει την αγάπη· άλλοτε θρηνεί· άλλοτε ευφραίνεται· άλλοτε ποτίζει με γάλα, άλλοτε εμβαθύνει στα μυστήρια· άλλοτε συγκαταβαίνει, άλλοτε τους συνυψώνει με τον εαυτό του· άλλοτε απειλεί με ράβδο, άλλοτε προτείνει πνεύμα πραότητας· άλλοτε εξυψώνεται με τους υψηλούς, άλλοτε ταπεινώνεται με τους ταπεινούς· τη μια στιγμή είναι ο ελάχιστος των αποστόλων, την άλλη υπόσχεται απόδειξη του Χριστού που λαλεί μέσα του· τη μια στιγμή ποθεί την εκδημία από τον κόσμο και προσφέρεται ως σπονδή· την άλλη κρίνει πως είναι αναγκαιότερο για χάρη τους να παραμείνει στη σάρκα· διότι δεν ζητά το δικό του συμφέρον, αλλά το συμφέρον των τέκνων, τα οποία γέννησε εν Χριστώ διά του Ευαγγελίου. Αυτός είναι ο κανόνας κάθε πνευματικής προστασίας, το να παραβλέπει κανείς παντού τον εαυτό του αποβλέποντας στο συμφέρον των άλλων.

Άκου λοιπόν τι λέει και ο ίδιος ο μακάριος Παύλος: Το να αναχωρήσω και να είμαι μαζί με τον Χριστό είναι πολύ καλύτερο, το να παραμένω όμως στη σάρκα είναι αναγκαιότερο για εσάς. Αυτό το ονόμασε και χάρη, γράφοντας: Διότι σας δόθηκε η χάρη, λέει, από τον Χριστό, όχι μόνο να πιστεύετε σε αυτόν, αλλά και να πάσχετε για αυτόν. Επομένως, αυτό είναι μεγαλύτερο από εκείνο· διότι δόθηκε ως χάρισμα. Όντως είναι χάρη μέγιστη, και μεγαλύτερη από όλα αυτά, από το να σταματήσει κανείς τον ήλιο και τη σελήνη, από το να κινήσει τον κόσμο· αυτό είναι μεγαλύτερο από το να εξουσιάζει κανείς δαίμονες ή να εκδιώκει δαίμονες. Δεν πονούν τόσο πολύ εκείνοι όταν εκδιώκονται από τη δική μας πίστη, όσο όταν μας βλέπουν να υποφέρουμε κάποιο κακό για τον Χριστό και να δενόμαστε με δεσμά· διότι αυτό κάνει μεγαλύτερη την παρρησία μας. Δεν είναι γι' αυτό καλό το να δένεται κανείς με δεσμά για τον Χριστό, επειδή το γεγονός αυτό εξασφαλίζει τη Βασιλεία, αλλά επειδή γίνεται για τον Χριστό· δεν μακαρίζω γι' αυτόν τον λόγο τα δεσμά, επειδή οδηγούν στον ουρανό, αλλά επειδή γίνονται για τον Δεσπότη του ουρανού.

ΟΜΙΛΙΑ Δ΄. Και τι να επιλέξω, δεν γνωρίζω. Συνέχομαι δε από τα δύο, έχοντας την επιθυμία να αναχωρήσω και να βρίσκομαι μαζί με τον Χριστό· διότι αυτό είναι ασυγκρίτως καλύτερο. Το να παραμείνω όμως στη σάρκα είναι αναγκαιότερο για χάρη σας. Και έχοντας αυτή την πεποίθηση, γνωρίζω ότι θα παραμείνω και θα εξακολουθήσω να βρίσκομαι κοντά σε όλους σας, για τη δική σας προκοπή και χαρά της πίστεως, ώστε το καύχημά σας να περισσεύει εν Χριστώ Ιησού εξαιτίας μου, διά της δικής μου παρουσίας και πάλι κοντά σας.

Διότι σε πολλές περιπτώσεις φίλοι αποδείχθηκαν να έχουν γνησιότερη διάθεση μεταξύ τους από ό,τι αδέλφια, και από ό,τι γιοι προς τους πατέρες τους· και ενώ ο ίδιος ο γιος δεν βοήθησε, κάποιος που δεν τον γνώριζε του συμπαραστάθηκε και τον συνέδραμε. Η πνευματική αγάπη, όμως, είναι ανώτερη από όλες τις άλλες, κυριαρχώντας πάνω τους σαν βασίλισσα, και έχει λαμπρή μορφή. Διότι τίποτε το γήινο δεν την γεννά, όπως συμβαίνει με την άλλη αγάπη, ούτε η συνήθεια, ούτε η ευεργεσία, ούτε η συγγένεια της φύσεως, ούτε ο χρόνος, αλλά κατέρχεται άνωθεν από τον ουρανό. Και γιατί απορείς που δεν έχει ανάγκη από ευεργεσία για να δημιουργηθεί, εφόσον δεν ανατρέπεται ούτε καν όταν υφίσταται κακοπάθεια; Ότι δε αυτή η αγάπη είναι ανώτερη από την άλλη, άκουσε τον Παύλο που λέει: «Θα ευχόμουν να είμαι εγώ ο ίδιος ανάθεμα, χωρισμένος από τον Χριστό, για χάρη των αδελφών μου». Ποιος πατέρας θα ευχόταν ποτέ κάτι τέτοιο, ώστε να βρεθεί ο ίδιος μέσα σε συμφορές; Και πάλι: «Το να αναχωρήσω και να είμαι μαζί με τον Χριστό είναι ασυγκρίτως καλύτερο· το να παραμείνω όμως στη σάρκα είναι πιο αναγκαίο για εσάς». Ποια μητέρα θα επέλεγε να πει αυτά τα λόγια, ώστε να παραβλέψει το δικό της συμφέρον; Και άκουσέ τον πάλι να λέει: «Εμείς, αφού απορφανιστήκαμε από εσάς για λίγο χρονικό διάστημα, κατά το πρόσωπο και όχι κατά την καρδιά». Και στη μεν φυσική συγγένεια ο πατέρας, εάν υβριστεί, διαλύει τον δεσμό της αγάπης, στην πνευματική όμως αγάπη δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο, αντιθέτως ο Απόστολος πήγαινε προς εκείνους που τον λιθοβολούσαν με σκοπό να τους ευεργετήσει. Διότι τίποτε, απολύτως τίποτε δεν είναι τόσο ισχυρό, όσο ο δεσμός του Πνεύματος.

Γι' αυτό ακριβώς τον λόγο ο Παύλος δεν επιθυμούσε απλώς να ζει εν Χριστώ, αλλά επειδή αυτό αποτελούσε για εκείνον καρπό έργου. «Διότι τι να επιλέξω», λέει, «δεν γνωρίζω· συνέχομαι δε μεταξύ των δύο, έχοντας την επιθυμία να αναχωρήσω και να βρίσκομαι μαζί με τον Χριστό· πράγμα που είναι πάρα πολύ καλύτερο· το να παραμείνω όμως στη σάρκα είναι αναγκαιότερο για εσάς». Γι' αυτό ακριβώς και ο Προφήτης λέει: «Πολύτιμος ενώπιον του Κυρίου είναι ο θάνατος των οσίων του»· όχι απλώς ο θάνατος, αλλά ένας τέτοιου είδους θάνατος.

Ήταν δυνατόν να φέρουμε στο μέσον και τον Ιησού του Ναυή και τον Σαμουήλ και τους άλλους προφήτες· αλλά, για να μην κάνουμε τον λόγο μακρύτερο, ας προχωρήσουμε στους κορυφαίους από αυτούς· διότι, όταν φανεί ανώτερος από αυτούς, δεν απομένει καμία αμφισβήτηση για τους υπόλοιπους. Ποιοι είναι λοιπόν οι κορυφαίοι; Και ποιοι άλλοι μετά από αυτούς, παρά ο Δαβίδ, και ο Ηλίας, και ο Ιωάννης; Από αυτούς ο ένας υπήρξε πρόδρομος της πρώτης, και ο άλλος της δεύτερης παρουσίας του Κυρίου· γι' αυτό και μοιράστηκαν μεταξύ τους την ίδια προσωνυμία. Ποιο είναι λοιπόν το ξεχωριστό γνώρισμα του Δαβίδ; Η ταπεινοφροσύνη και ο έρωτας προς τον Θεό. Και ποιος άραγε κατόρθωσε και τα δύο αυτά περισσότερο, και ποιος δεν τα κατόρθωσε λιγότερο από την ψυχή του Παύλου; Και ποιο είναι το θαυμαστό στον Ηλία; Άραγε το ότι έκλεισε τον ουρανό, και έφερε πείνα, και κατέβασε φωτιά; Εγώ τουλάχιστον δεν το νομίζω· αλλά το ότι έδειξε ζήλο για τον Δεσπότη, και ήταν πιο σφοδρός και από τη φωτιά. Αλλά αν δεις τον ζήλο του Παύλου, θα δεις ότι υπερισχύει τόσο πολύ, όσο εκείνος ξεπερνούσε τους άλλους προφήτες. Διότι τι θα μπορούσε να συγκριθεί με εκείνα τα λόγια, τα οποία έλεγε δείχνοντας ζήλο για τη δόξα του Δεσπότη: «ευχόμουν να είμαι εγώ ανάθεμα για χάρη των αδελφών μου, των συγγενών μου κατά σάρκα»; Γι' αυτόν τον λόγο, ενώ ανοίγονταν μπροστά του οι ουρανοί, τα στεφάνια και τα έπαθλα, εκείνος ανέβαλλε και καθυστερούσε λέγοντας: «Το να παραμείνω στη σάρκα είναι πιο αναγκαίο για εσάς».

Παρατήρησε όμως. Έπαθλο ήταν το να αναχωρήσει και να είναι μαζί με τον Χριστό, ενώ το να παραμείνει στη σάρκα αποτελούσε τον αγώνα· κι όμως προτιμά αυτό περισσότερο από εκείνο, και δηλώνει ότι του είναι πιο αναγκαίο. Το να γίνει ανάθεμα μακριά από τον Χριστό ήταν αγώνας και πόνος, ή μάλλον κάτι που ξεπερνούσε και τον αγώνα και τον πόνο· ενώ το να είναι μαζί Του αποτελούσε έπαθλο. Αλλά προτιμά αυτό περισσότερο από εκείνο για χάρη του Χριστού. Ίσως όμως κάποιος να πει ότι όλα αυτά του ήταν ευχάριστα επειδή γίνονταν για τον Χριστό.

Επομένως, όταν ακούσεις ότι στέλνει τον ανιψιό του στον χιλίαρχο, θέλοντας να διασώσει τον εαυτό του από τους κινδύνους, και όταν επικαλείται τον Καίσαρα, και όταν σπεύδει στη Ρώμη, μη θεωρήσεις ότι αυτά αποτελούν δείγμα ανανδρίας. Διότι αυτός που αναστέναζε επειδή βρισκόταν σε τούτη τη ζωή, πώς δεν θα προτιμούσε να είναι μαζί με τον Χριστό; Και εκείνος που αδιαφορούσε για τους ουρανούς και αψηφούσε τους αγγέλους για χάρη Του, πώς ήταν δυνατόν να επιθυμήσει τα εγκόσμια; Για ποιον λόγο, λοιπόν, τα έπραττε αυτά; Για να αφιερώσει χρόνο στο κήρυγμα, και να απέλθει έχοντας μαζί του πολλούς ανθρώπους, οι οποίοι θα έχουν όλοι στεφανωθεί. Διότι φοβόταν μήπως αναχωρήσει από εδώ φτωχός και πένης ως προς τη σωτηρία των πολλών. Γι' αυτό και έλεγε: «Το να παραμείνω στη σάρκα είναι αναγκαιότερο για εσάς».

Και ο Παύλος μέσα από όλες ανεξαιρέτως τις επιστολές του αυτό μας καταδεικνύει· ο οποίος δεν δέχτηκε να δει ούτε τον Χριστό πριν από τη σωτηρία των ανθρώπων, λέγοντας τα εξής: Το να αναχωρήσω από τη ζωή και να είμαι μαζί με τον Χριστό είναι πολύ καλύτερο, το να παραμείνω όμως στη σάρκα είναι αναγκαιότερο για εσάς. Τέτοιο χαρακτήρα διατηρεί ενώπιόν μας και αυτός ο προφήτης, αναγγέλλοντας τις αποφάσεις του Θεού με πολλή παρρησία, επιπλήττοντας όσους αμαρτάνουν και παρακαλώντας Τον συνεχώς και με μακροσκελείς λόγους, όταν Εκείνος οργίζεται εναντίον τους· και αυτό μπορεί κανείς να το διαπιστώσει μάλιστα προς το τέλος της προφητείας, προς το παρόν όμως είναι αναγκαίο να ξεκινήσουμε από τα προοίμιά της.

Ή δεν ακούς τον Παύλο που λέει: «Το να παραμείνω όμως στη σάρκα είναι αναγκαιότερο για εσάς, και έχοντας αυτήν την πεποίθηση γνωρίζω ότι θα παραμείνω και θα συμπαραμείνω με όλους σας»; Και γιατί απορείς αν αυτό ισχύει και για τον θάνατο, εφόσον σε ορισμένους ούτε καν η γέννηση δεν γίνεται σύμφωνα με τον νόμο της φύσεως, όπως η γέννηση του Ισαάκ, όπως του Σαμουήλ; Γι' αυτό άλλωστε δεν τους ονομάζει τέκνα της σάρκας, αλλά τέκνα της επαγγελίας. Έτσι και ο Μωυσής δεν πέθανε απλώς, αλλά επειδή το πρόσταξε ο Θεός· ούτε ο Ιωάννης, αλλά επειδή Εκείνος το παραχώρησε.

Εδώ, βέβαια, ούτε κάτι το αναίσχυντο βρήκε πλέον να επινοήσει, αλλά αποχώρησε ντροπιασμένος. Αλλά μη νομίζεις ότι αυτό αποτελεί δικαιολογία για εσένα ώστε να επιθυμείς το τέλος της ζωής σου, εάν εκείνος επιθυμούσε τον θάνατο επειδή δεν άντεχε τους πόνους. Διότι, αναλογίσου πότε εκείνος το επιθυμούσε και υπό ποιες συνθήκες: όταν δεν είχε δοθεί ακόμη ο νόμος, ούτε είχαν εμφανιστεί οι προφήτες, ούτε είχε εκχυθεί με αυτόν τον τρόπο η χάρη, ούτε είχε γίνει μέτοχος κάποιας άλλης πνευματικής σοφίας. Διότι το ότι από εμάς απαιτούνται περισσότερα σε σύγκριση με εκείνους που έζησαν τότε, και ότι είναι μεγαλύτεροι οι αγώνες που έχουμε μπροστά μας, άκουσέ το από τον Χριστό που λέει: «Εάν η δικαιοσύνη σας δεν περισσεύσει περισσότερο από εκείνη των γραμματέων και των Φαρισαίων, δεν πρόκειται να εισέλθετε στη βασιλεία των ουρανών». Μη νομίζεις, λοιπόν, ότι το να εύχεσαι τώρα το τέλος είναι απαλλαγμένο από ενοχή, αλλά άκουσε τη φωνή του Παύλου που λέει: «Το να αναχωρήσω από τη ζωή και να είμαι με τον Χριστό είναι πολύ καλύτερο, το να παραμείνω όμως στη σάρκα είναι αναγκαιότερο για εσάς». Διότι όσο αυξάνονται οι θλίψεις, τόσο πληθαίνουν και τα στεφάνια· όσο περισσότερο πυρώνεται το χρυσάφι, τόσο καθαρότερο γίνεται· όσο πιο μακρινό πέλαγος διαπλεύσει ο έμπορος, τόσο περισσότερα εμπορεύματα συγκεντρώνει.

Είδες πόση είναι η δύναμη του Παύλου; Πώς δεν παγιδεύεται από κανένα από τα τεχνάσματα του διαβόλου; Και όχι μόνο δεν παγιδεύεται, αλλά με αυτά τα ίδια τον κατατροπώνει. Διότι, βέβαια, μεγάλη είναι και η κακουργία του διαβόλου και η πονηρία εκείνων που τον υπηρετούν· επειδή, με το πρόσχημα ότι φρονούν τα ίδια, ήθελαν να σβήσουν το κήρυγμα. Αλλά Εκείνος που συλλαμβάνει τους σοφούς στην πανουργία τους, δεν επέτρεψε να συμβεί αυτό τότε. Αυτό ακριβώς, λοιπόν, φανερώνοντας ο Παύλος, έλεγε: «Το να παραμείνω όμως στη σάρκα είναι πιο αναγκαίο για εσάς, και έχοντας αυτήν την πεποίθηση γνωρίζω ότι θα μείνω και θα συμπαραμείνω με όλους σας». Διότι εκείνοι μεν επιθυμούν να με βγάλουν από την παρούσα ζωή, και τα πάντα υπομένουν για αυτόν τον σκοπό· ο Θεός όμως δεν το επιτρέπει για χάρη σας.

Διότι, όπως είναι δύσκολο, ή μάλλον και αδύνατο, να αναμείξει κανείς το νερό με τη φωτιά, έτσι νομίζω είναι αδύνατο να συνενώσει την τρυφή και την κατάνυξη· διότι αυτά είναι αντίθετα μεταξύ τους και το ένα αναιρεί το άλλο. Διότι η μία είναι μητέρα των δακρύων και της νήψεως, ενώ η άλλη του γέλιου και της παραφοράς· και η μία καθιστά την ψυχή ελαφριά και φτερωτή, ενώ η άλλη την κάνει πιο βαριά από κάθε μολύβι. Και αυτό θα προσπαθήσω να το αποδείξω όχι με δικά μου λόγια, αλλά με τα λόγια εκείνου που κυριεύτηκε από αυτή την καλή επιθυμία. Ποιος λοιπόν είναι αυτός; Ο διάπυρος εραστής του Χριστού, ο Παύλος, ο οποίος τρώθηκε τόσο πολύ από αυτόν τον πόθο, ώστε να στενάζει για την καθυστέρηση και την αναβολή της από εδώ αναχωρήσεώς του. «Διότι», λέγει, «εμείς που βρισκόμαστε σε αυτό το σκήνωμα στενάζουμε»· ποθούσε όμως και ήθελε να παραμείνει ακόμη εδώ για χάρη του Χριστού. «Διότι το να παραμένω», λέγει, «στη σάρκα, είναι πιο αναγκαίο για εσάς»· δηλαδή, για να προοδεύσει η πίστη στον Χριστό. Γι' αυτόν τον λόγο και την πείνα και τη δίψα και τη γυμνότητα και τα δεσμά και τους θανάτους και τα υπερπόντια ταξίδια και τα ναυάγια και όλα τα άλλα, τα οποία απαρίθμησε, τα υπέμεινε, και όχι μόνο δεν δυσανασχετούσε με αυτά, αλλά και έχαιρε· και η αιτία ήταν η αγάπη του Χριστού. Γι' αυτό και έλεγε: «Σε όλα αυτά», λέγει, «υπερνικούμε μέσω Εκείνου που μας αγάπησε». Και μην απορείς· διότι, αν η ανθρώπινη φιλία έκανε πολλές φορές κάποιον να αψηφήσει τον θάνατο, τι δεν θα μπορούσε να κατορθώσει εκείνη του Χριστού;

«Και τι να επιλέξω δεν γνωρίζω. Βρίσκομαι σε δίλημμα μεταξύ των δύο, έχοντας την επιθυμία». Επεξεργάζεται τα όσα είπε προηγουμένως, και τρόπον τινά ερμηνεύει τι σημαίνει το «για μένα το να ζω είναι ο Χριστός»· λέει, λοιπόν, ότι το να ζει τον Χριστό σε αυτήν τη ζωή, δεν είναι τίποτε άλλο παρά πνευματική εργασία, από την οποία μου οφείλεται καρπός. «Να αναχωρήσω και να είμαι μαζί με τον Χριστό, το οποίο είναι ασυγκρίτως καλύτερο· το να παραμένω όμως στη σάρκα, είναι αναγκαιότερο για εσάς. Και έχοντας αυτή την πεποίθηση, γνωρίζω ότι θα μείνω και θα παραμείνω μαζί με όλους σας.» Και τώρα βέβαια ήταν μαζί με τον Χριστό, σύμφωνα με το: «Αφού ζητάτε απόδειξη ότι ο Χριστός μιλάει μέσα μου». Αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο όπως τότε. Διότι τώρα, λέει, βλέπουμε σαν μέσα από καθρέφτη και αινιγματικά, ενώ τότε πρόσωπο με πρόσωπο. «Για τη δική σας προκοπή και χαρά της πίστεως, ώστε το καύχημά σας να περισσεύει εν Χριστώ Ιησού για μένα, δια της παρουσίας μου και πάλι κοντά σας.» Δες πάλι πόση εργασία καλού μαρτυρεί για αυτούς. Διότι αυτός που προκόβει, προκόβει βαδίζοντας.

Ανάρρωσε λοιπόν, λέει, για να μην έχω, εκτός από εκείνη τη λύπη, και άλλη, αυτή του θανάτου του Αποστόλου. Λυπόταν δε, όχι επειδή θα αναχωρούσε από τη ζωή και θα ήταν μαζί με τον Χριστό, αλλά επειδή τον είχε ανάγκη στο κήρυγμα, όπως βεβαίως και τον ίδιο· καθώς και ο ίδιος είπε: «Το να παραμένω στη σάρκα είναι πιο αναγκαίο για εσάς».

Η γη των Χαλδαίων είναι ο εμπαθής βίος, μέσα στον οποίο δημιουργούνται και προσκυνούνται τα είδωλα των αμαρτημάτων, ενώ η μέση των ποταμών είναι ο τρόπος ζωής που ταλαντεύεται ανάμεσα στα αντίθετα, και η γη της επαγγελίας είναι η κατάσταση που είναι γεμάτη από κάθε αγαθό. Όποιος, λοιπόν, παραμελεί αυτή την πνευματική κατάσταση, όπως ο παλαιός Ισραήλ, παρασύρεται και πάλι στη δουλεία των παθών, στερούμενος τη δοθείσα ελευθερία. μθ. Πρέπει να σημειωθεί ότι κανένας από τους αγίους δεν φαίνεται να κατέβηκε εκουσίως στη Βαβυλωνία. Διότι δεν είναι θεμιτό, ούτε αποτελεί γνώρισμα λογικής συνέσεως, να προτιμούν τα χειρότερα αντί των αγαθών εκείνοι που αγαπούν τον Θεό. Εάν δε κάποιοι από αυτούς οδηγήθηκαν εκεί με τη βία μαζί με τον λαό, εννοούμε μέσω αυτών εκείνους οι οποίοι, όχι ως κύριο σκοπό, αλλά λόγω των περιστάσεων, για χάρη της σωτηρίας όσων έχουν ανάγκη πνευματικής καθοδήγησης, εγκαταλείπουν τον υψηλότερο λόγο της γνώσεως και μετέρχονται τη διδασκαλία περί των παθών. Σύμφωνα με αυτήν και ο μέγας Απόστολος έκρινε ότι είναι ωφελιμότερο να παραμένει στη σάρκα, δηλαδή στην ηθική διδασκαλία, για χάρη των μαθητών του, παρόλο που είχε ολόκληρο τον πόθο να αναχωρήσει από την ηθική διδασκαλία και να βρεθεί μαζί με τον Χριστό, μέσω της υπερκόσμιας και απλής νοερής θεωρίας. ν. Όπως ακριβώς ο μακάριος Δαβίδ, ψάλλοντας με την κινύρα, ανακούφιζε τον Σαούλ όταν αυτός πνιγόταν από το πονηρό πνεύμα, έτσι και κάθε πνευματικός λόγος, ο οποίος διανθίζεται με γνωστικά θεωρήματα, αναπαύει τον νου που κλονίζεται από ταραχή, ελευθερώνοντάς τον από την πονηρή συνείδηση που τον πνίγει. να.

ΚΑΝΟΝΑΣ Ιʹ Επομένως δεν είναι εύλογο ούτε όσοι από τον κλήρο αυτομόλησαν, εξέπεσαν και έπειτα ξαναπάλεψαν, να παραμένουν πλέον στην ιερατική διακονία, εφόσον εγκατέλειψαν το ποίμνιο του Κυρίου και επέφεραν ψόγο στους εαυτούς τους, πράγμα το οποίο κανένας από τους Αποστόλους δεν έπραξε. Διότι και ο μακάριος Απόστολος Παύλος, που διήλθε πολλούς διωγμούς και επέδειξε πολλά άθλα αγώνων, μολονότι γνώριζε ότι είναι καλύτερο να αναχωρήσει από τη ζωή και να είναι με τον Χριστό, προσθέτει λέγοντας: «Το να παραμείνω όμως στη σάρκα είναι αναγκαιότερο για εσάς». Επειδή, αποβλέποντας όχι στο δικό του συμφέρον, αλλά στων πολλών, προκειμένου να σωθούν, θεώρησε αναγκαιότερο από τη δική του ανάπαυση το να παραμένει κοντά στους αδελφούς και να τους φροντίζει, αυτός ο οποίος επιθυμεί ο διδάσκαλος να γίνεται με τη διδασκαλία του υπόδειγμα για τους πιστούς. Επομένως, εκείνοι που παραδόθηκαν εκούσια στη φυλακή, αφού εξέπεσαν από τη διακονία και ξαναπάλεψαν, δείχνουν μεγάλη αναισθησία. Διότι πώς ζητούν αυτό που οι ίδιοι εγκατέλειψαν, ενώ θα μπορούσαν να είναι χρήσιμοι στους αδελφούς σε έναν τέτοιο καιρό; Όσο, λοιπόν, παρέμεναν χωρίς να πέσουν, υπήρχε συγγνώμη για την παράλογη πράξη τους. Όταν όμως έπεσαν, επειδή συμπεριφέρθηκαν με έπαρση και στιγμάτισαν τους εαυτούς τους, δεν μπορούν πλέον να ιερουργούν. Γι' αυτό, ας φροντίσουν καλύτερα με ταπεινοφροσύνη πώς θα ολοκληρώσουν την πορεία τους, παύοντας την κενοδοξία.

Διότι ο Απόστολος Παύλος, ο οποίος υπέμεινε πολλούς διωγμούς και άθλους, και παρόλο που γνώριζε ότι είναι καλύτερο και πιο αναπαυτικό για αυτόν να πεθάνει ώστε να είναι μαζί με τον Χριστό, όμως, μη επιδιώκοντας το δικό του συμφέρον αλλά το συμφέρον των πολλών Χριστιανών, θεωρώντας το πιο αναγκαίο από τη δική του ανάπαυση, είπε ότι το να παραμένει ακόμη σε αυτήν τη ζωή και να ταλαιπωρείται και να βασανίζεται για τη σωτηρία και τη διδασκαλία του λαού, αυτό είναι πιο αναγκαίο για τον λαό. Και όχι μόνο ο ίδιος υπέμεινε και έπραττε αυτό, αλλά και παραγγέλλει ότι οι δάσκαλοι και οι ποιμένες πρέπει να παραμένουν στη διδασκαλία του ποιμνίου τους και να γίνονται καλό παράδειγμα σε αυτούς. Για όλα αυτά, λοιπόν, οι ιερωμένοι που παραδόθηκαν αυτοβούλως και έπειτα αρνήθηκαν την πίστη, είναι ασύνετοι εάν ζητούν να κατέχουν εκείνο που οικειοθελώς εγκατέλειψαν· διότι, εάν μεν δεν είχαν αρνηθεί την πίστη, θα είχαν συγχώρεση για την παράλογη πράξη τους, όχι μόνο να παραδοθούν οικειοθελώς στο μαρτύριο, αλλά πολύ περισσότερο να εγκαταλείψουν το ποίμνιο του Κυρίου και να μην το στηρίζουν με τις διδασκαλίες τους.

Φιλ. 1,24-25 «Και τούτο πεποιθώς οίδα». Αντί του: και αυτό με θάρρος και χωρίς δισταγμό το γνωρίζω. Τι είναι όμως αυτό που με θάρρος και χωρίς δισταγμό γνωρίζει; Ότι «αναγκαιότερον» εξαιτίας τους το «να παραμένει στη σάρκα». Έπειτα: «γνωρίζω ότι θα μείνω και θα συμπαραμείνω»· διότι το «γνωρίζω» λαμβάνεται από κοινού. Ή και ολόκληρο το νόημα λαμβάνεται από κοινού, όπως: με θάρρος γνωρίζω, όχι μόνο ότι είναι αναγκαιότερο το να παραμείνω εγώ στη σάρκα, αλλά ότι και «θα παραμείνω και θα συμπαραμείνω». Διότι ο μύστης των απόρρητων και υπερουράνιων ούτε τη δική του ζωή γνώριζε με δισταγμό, ότι δηλαδή και τώρα ακόμη θα επιζήσει.

Μπορεί βέβαια κάποιος, συντάσσοντας διαφορετικά το ρητό, να το κατανοήσει πιο εύκολα ως εξής: «το να παραμείνω», λέει, «είναι πιο αναγκαίο για εσάς». Έπειτα: και έχοντας πεποίθηση σε αυτό, ότι δηλαδή είναι πιο αναγκαίο, λέει, «γνωρίζω ότι θα μείνω και θα παραμείνω μαζί σας» και τα εξής.

Και γιατί να απαριθμεί κανείς τα επακόλουθα των συλλογισμών του; Αυτά θα μας προετοιμάσουν να υπομείνουμε πιο ανώδυνα όσα συμβαίνουν; Αυτά θα έχουμε ως παρηγοριά; Με αυτά επιδίωξες να μας αναζωογονήσεις, ω φίλε και αδελφέ; Διότι δεν εγκαταλείπω τα πιο σεμνά λόγια, ούτε αποδίδω τα πάντα στην κακή πρόθεση, αλλά, επειδή έως τώρα δεν έχει συντελεστεί η πράξη, μοιράζω τις προσφωνήσεις τρέφοντας την ελπίδα της διόρθωσης. «Εάν το αλάτι χάσει τη δύναμή του», λέει ο Κύριος, «με τι θα αλατιστεί;» Εάν των φίλων, των αδελφών, των τέκνων, των δικών μου μελών, των δικών μου σπλάγχνων, όλων αυτών που είναι για μένα τα πιο πολύτιμα, για τους οποίους το να παραμένω ακόμη στη σάρκα προτιμάται από το να αναχωρήσω και να βρίσκομαι μαζί με τον Χριστό, για τους οποίους οδύρομαι και σπαράζω και τα δάκρυά μου γίνονται τροφή μου — εάν, λοιπόν, τα δικά τους είναι τέτοια, τι είδους πρέπει να περιμένουμε ότι θα είναι τα έργα των άλλων;