Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ 1:25

Και αυτό, γράφοντας έτσι, το δήλωνε. Επομένως, δεν θα του έγραφε, αν το γνώριζε αυτό. Όταν δε έγραφε αυτήν την Επιστολή, μαζί του ήταν ο Τιμόθεος· και το δηλώνει από όσα λέει: «Ελπίζω δε εν Κυρίω Ιησού να σας στείλω γρήγορα τον Τιμόθεο»· και πάλι, «Αυτόν μεν ελπίζω να σας τον στείλω αμέσως, μόλις δω την έκβαση των υποθέσεών μου». Διότι ελευθερώθηκε από τα δεσμά, και δέθηκε πάλι, αφού πήγε σε αυτούς. Εκείνο δε που λέει, «Ακόμη και αν προσφέρομαι ως σπονδή στη θυσία και τη λειτουργία της πίστεώς σας»· δεν το λέει σαν να έχει ήδη συμβεί αυτό· αλλά εννοεί, «Και όταν αυτό συμβεί, χαίρομαι», λέει, αποσπώντας τους από την αποθάρρυνση εξαιτίας των δεσμών του· διότι το ότι δεν επρόκειτο τότε να πεθάνει, είναι φανερό από όσα λέει: «Ελπίζω δε εν Κυρίω, ότι και εγώ ο ίδιος θα έλθω γρήγορα σε εσάς»· και πάλι: «Και έχοντας αυτήν την πεποίθηση γνωρίζω, ότι θα μείνω και θα παραμείνω μαζί με όλους σας». Οι δε Φιλιππήσιοι είχαν στείλει σε αυτόν τον Επαφρόδιτο, για να του προσκομίσει χρήματα και για να μάθει τα νέα του· διότι έτρεφαν βαθύτατη αγάπη για αυτόν.

βʹ. Αυτά δε τα λέει, όχι επειδή πρόκειται να πεθάνει, αλλά για όταν πεθάνει, ώστε να μην πάθουν τίποτε το ανθρώπινο. Διότι, το ότι δεν τα έλεγε αυτά επειδή επρόκειτο να πεθάνει —πράγμα που τους λυπούσε περισσότερο από όλα— δες πώς το παρηγορεί, σχεδόν λέγοντας: «Αυτά τα λέω», λέει, «όχι ως κάποιος που πρόκειται να πεθάνει». Γι' αυτόν τον λόγο πρόσθεσε προχωρώντας: «Και έχοντας αυτή την πεποίθηση, γνωρίζω ότι θα μείνω και θα παραμείνω μαζί με όλους σας». Το δε «σε τίποτα δεν θα ντροπιαστώ», σημαίνει το εξής: Δεν μου φέρνει ντροπή το να πεθάνω, αλλά αποτελεί μάλιστα και μεγάλο κέρδος. Γιατί; Διότι δεν είμαι αθάνατος, αλλά θα γίνω πιο λαμπρός από ό,τι και αν ήμουν αθάνατος· διότι δεν είναι το ίδιο να περιφρονεί τον θάνατο κάποιος που είναι αθάνατος, με κάποιον που είναι θνητός. Επομένως, ούτε αυτό είναι ντροπή, το να πεθάνω τώρα· όμως δεν θα πεθάνω. «Σε τίποτα δεν θα ντροπιαστώ», λέει, «ούτε στη ζωή, ούτε στον θάνατο»· διότι και τα δύο θα τα υπομείνω γενναία, είτε το να ζήσω, είτε το να πεθάνω.

ΟΜΙΛΙΑ Δ΄. Και τι να επιλέξω, δεν γνωρίζω. Συνέχομαι δε από τα δύο, έχοντας την επιθυμία να αναχωρήσω και να βρίσκομαι μαζί με τον Χριστό· διότι αυτό είναι ασυγκρίτως καλύτερο. Το να παραμείνω όμως στη σάρκα είναι αναγκαιότερο για χάρη σας. Και έχοντας αυτή την πεποίθηση, γνωρίζω ότι θα παραμείνω και θα εξακολουθήσω να βρίσκομαι κοντά σε όλους σας, για τη δική σας προκοπή και χαρά της πίστεως, ώστε το καύχημά σας να περισσεύει εν Χριστώ Ιησού εξαιτίας μου, διά της δικής μου παρουσίας και πάλι κοντά σας.

Για τη δική σας προκοπή και χαρά της πίστεως. Εδώ τους αφυπνίζει επίσης, ώστε να προσέχουν τους εαυτούς τους. Διότι αν παραμένω για χάρη σας, λέγει, προσέξτε να μην καταισχύνετε την παραμονή μου. Ενώ επρόκειτο να δω τον Χριστό, προτίμησα να παραμείνω για τη δική σας προκοπή.

Ή δεν ακούς τον Παύλο που λέει: «Το να παραμείνω όμως στη σάρκα είναι αναγκαιότερο για εσάς, και έχοντας αυτήν την πεποίθηση γνωρίζω ότι θα παραμείνω και θα συμπαραμείνω με όλους σας»; Και γιατί απορείς αν αυτό ισχύει και για τον θάνατο, εφόσον σε ορισμένους ούτε καν η γέννηση δεν γίνεται σύμφωνα με τον νόμο της φύσεως, όπως η γέννηση του Ισαάκ, όπως του Σαμουήλ; Γι' αυτό άλλωστε δεν τους ονομάζει τέκνα της σάρκας, αλλά τέκνα της επαγγελίας. Έτσι και ο Μωυσής δεν πέθανε απλώς, αλλά επειδή το πρόσταξε ο Θεός· ούτε ο Ιωάννης, αλλά επειδή Εκείνος το παραχώρησε.

Είδες πόση είναι η δύναμη του Παύλου; Πώς δεν παγιδεύεται από κανένα από τα τεχνάσματα του διαβόλου; Και όχι μόνο δεν παγιδεύεται, αλλά με αυτά τα ίδια τον κατατροπώνει. Διότι, βέβαια, μεγάλη είναι και η κακουργία του διαβόλου και η πονηρία εκείνων που τον υπηρετούν· επειδή, με το πρόσχημα ότι φρονούν τα ίδια, ήθελαν να σβήσουν το κήρυγμα. Αλλά Εκείνος που συλλαμβάνει τους σοφούς στην πανουργία τους, δεν επέτρεψε να συμβεί αυτό τότε. Αυτό ακριβώς, λοιπόν, φανερώνοντας ο Παύλος, έλεγε: «Το να παραμείνω όμως στη σάρκα είναι πιο αναγκαίο για εσάς, και έχοντας αυτήν την πεποίθηση γνωρίζω ότι θα μείνω και θα συμπαραμείνω με όλους σας». Διότι εκείνοι μεν επιθυμούν να με βγάλουν από την παρούσα ζωή, και τα πάντα υπομένουν για αυτόν τον σκοπό· ο Θεός όμως δεν το επιτρέπει για χάρη σας.

«Και τι να επιλέξω δεν γνωρίζω. Βρίσκομαι σε δίλημμα μεταξύ των δύο, έχοντας την επιθυμία». Επεξεργάζεται τα όσα είπε προηγουμένως, και τρόπον τινά ερμηνεύει τι σημαίνει το «για μένα το να ζω είναι ο Χριστός»· λέει, λοιπόν, ότι το να ζει τον Χριστό σε αυτήν τη ζωή, δεν είναι τίποτε άλλο παρά πνευματική εργασία, από την οποία μου οφείλεται καρπός. «Να αναχωρήσω και να είμαι μαζί με τον Χριστό, το οποίο είναι ασυγκρίτως καλύτερο· το να παραμένω όμως στη σάρκα, είναι αναγκαιότερο για εσάς. Και έχοντας αυτή την πεποίθηση, γνωρίζω ότι θα μείνω και θα παραμείνω μαζί με όλους σας.» Και τώρα βέβαια ήταν μαζί με τον Χριστό, σύμφωνα με το: «Αφού ζητάτε απόδειξη ότι ο Χριστός μιλάει μέσα μου». Αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο όπως τότε. Διότι τώρα, λέει, βλέπουμε σαν μέσα από καθρέφτη και αινιγματικά, ενώ τότε πρόσωπο με πρόσωπο. «Για τη δική σας προκοπή και χαρά της πίστεως, ώστε το καύχημά σας να περισσεύει εν Χριστώ Ιησού για μένα, δια της παρουσίας μου και πάλι κοντά σας.» Δες πάλι πόση εργασία καλού μαρτυρεί για αυτούς. Διότι αυτός που προκόβει, προκόβει βαδίζοντας.

Φιλ. 1,24-25 «Και τούτο πεποιθώς οίδα». Αντί του: και αυτό με θάρρος και χωρίς δισταγμό το γνωρίζω. Τι είναι όμως αυτό που με θάρρος και χωρίς δισταγμό γνωρίζει; Ότι «αναγκαιότερον» εξαιτίας τους το «να παραμένει στη σάρκα». Έπειτα: «γνωρίζω ότι θα μείνω και θα συμπαραμείνω»· διότι το «γνωρίζω» λαμβάνεται από κοινού. Ή και ολόκληρο το νόημα λαμβάνεται από κοινού, όπως: με θάρρος γνωρίζω, όχι μόνο ότι είναι αναγκαιότερο το να παραμείνω εγώ στη σάρκα, αλλά ότι και «θα παραμείνω και θα συμπαραμείνω». Διότι ο μύστης των απόρρητων και υπερουράνιων ούτε τη δική του ζωή γνώριζε με δισταγμό, ότι δηλαδή και τώρα ακόμη θα επιζήσει.

Μπορεί βέβαια κάποιος, συντάσσοντας διαφορετικά το ρητό, να το κατανοήσει πιο εύκολα ως εξής: «το να παραμείνω», λέει, «είναι πιο αναγκαίο για εσάς». Έπειτα: και έχοντας πεποίθηση σε αυτό, ότι δηλαδή είναι πιο αναγκαίο, λέει, «γνωρίζω ότι θα μείνω και θα παραμείνω μαζί σας» και τα εξής.