Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ 1:8

Διότι μάρτυράς μου είναι ο Θεός, τον οποίο λατρεύω με το πνεύμα μου διακονώντας το Ευαγγέλιο του Υιού του, ότι αδιαλείπτως σας μνημονεύω στις προσευχές μου. ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ. Διότι μάρτυράς μου είναι ο Θεός, πόσο πολύ σας επιποθώ όλους με τα σπλάχνα του Ιησού Χριστού. Και τούτο προσεύχομαι: να περισσεύει η αγάπη σας όλο και περισσότερο σε επίγνωση και σε κάθε πνευματική αίσθηση, ώστε να διακρίνετε τα άριστα, για να είστε ειλικρινείς και απρόσκοπτοι έως την ημέρα του Χριστού, γεμάτοι από καρπούς δικαιοσύνης που προέρχονται διά του Ιησού Χριστού, προς δόξαν και έπαινο του Θεού.

Ομιλία Β'. Διότι μάρτυράς μου είναι ο Θεός για το πόσο σας επιποθώ όλους με τα σπλάχνα του Ιησού Χριστού. Και τούτο προσεύχομαι, να περισσεύει η αγάπη σας όλο και περισσότερο σε επίγνωση και σε κάθε πνευματική αίσθηση, ώστε να μπορείτε να διακρίνετε τα σπουδαιότερα, για να είστε ειλικρινείς και απρόσκοπτοι την ημέρα του Χριστού, γεμάτοι από καρπούς δικαιοσύνης που προέρχονται δια του Ιησού Χριστού, προς δόξα και έπαινο του Θεού.

αʹ. Δεν επικαλείται τον Θεό ως μάρτυρα επειδή δεν γίνεται πιστευτός, αλλά το κάνει αυτό από πολλή στοργή, και επειδή έχει απόλυτη πεποίθηση και θάρρος. Επειδή, δηλαδή, είπε ότι έγιναν κοινωνοί του, για να μη νομίσουν ότι εξαιτίας αυτού τους ποθεί, και όχι απλώς για τους ίδιους, γι' αυτό πρόσθεσε: «Με τα σπλάχνα του Χριστού». Τι σημαίνει αυτό; Αντί να πει «Κατά Χριστόν»· επειδή είστε πιστοί, επειδή αγαπάτε τον Χριστό, εξαιτίας της κατά Χριστόν αγάπης. Και δεν είπε αγάπη, αλλά κάτι που ήταν πιο θερμό, «σπλάχνα Χριστού»· σαν να έλεγε, εκείνου που έχει γίνει πατέρας σας εξαιτίας της κατά Χριστόν συγγένειας. Διότι αυτή μάς χαρίζει σπλάχνα, σπλάχνα θερμά και διάπυρα· επειδή στους γνήσιους δούλους Του χαρίζει σπλάχνα. Με εκείνα τα σπλάχνα λοιπόν, λέει· σαν να έλεγε κάποιος: Σας αγαπώ όχι με τα φυσικά σπλάχνα, αλλά με τα θερμότερα, αυτά του Χριστού. «Πόσο πολύ επιποθώ», λέει, «όλους σας».

Διότι λέγει ότι έχει την πεποίθηση πως σε όλα θα είναι κοινωνοί μαζί του, στα δεσμά, στην απολογία, στη χάρη. Το να έχει τέτοια πεποίθηση για όσους πίστεψαν, αποτελεί μεγάλη μαρτυρία της σταθερότητάς τους. «Διότι μάρτυράς μου είναι ο Θεός, πόσο σας επιποθώ όλους με τα σπλάχνα του Ιησού Χριστού. Και τούτο προσεύχομαι, να περισσεύει η αγάπη σας ακόμη περισσότερο σε επίγνωση και σε κάθε αίσθηση, ώστε να διακρίνετε τα άριστα, για να είστε ειλικρινείς και απρόσκοπτοι μέχρι την ημέρα του Χριστού, γεμάτοι από τον καρπό της δικαιοσύνης διά του Ιησού Χριστού, προς δόξαν και έπαινον του Θεού.» Επειδή είπε ότι τρέφει πολλή αγάπη προς αυτούς, ώστε να μην τους παραλείπει πουθενά, ούτε όταν βρίσκεται στα δεσμά ούτε στην απολογία, γι' αυτόν τον λόγο επικαλείται τον Θεό ως μάρτυρα για ένα τόσο σπουδαίο ζήτημα. Και για να μην υποθέσει κάποιος ότι τα λέγει αυτά κολακεύοντας, εξαιτίας της διακονίας που του έστελναν, πρόσθεσε «με τα σπλάχνα του Ιησού Χριστού», δείχνοντας ότι η αγάπη του είναι γνήσια εξαιτίας του Χριστού, και προσεύχεται γι' αυτό, για να προκόβουν σε επίγνωση και αίσθηση, και να γίνουν ακριβείς δοκιμαστές των καλών· διότι έτσι θα είναι απρόσκοπτοι μέχρι την παρουσία του Χριστού, δηλαδή δεν θα προσκόπτουν με κανέναν απολύτως τρόπο.

Διότι, βεβαίως, είναι δυνατόν να σωφρονήσει κανείς χρησιμοποιώντας τη λογική και τη συνήθεια, και να ασκήσει τον χαρακτήρα του στη δικαιοσύνη, να προσευχηθεί, να αγαπήσει και γενικά να γίνει ενάρετος στα υπόλοιπα· είναι όμως δυνατόν και, έχοντας το φρόνημά του κινούμενο από τον Θεό, να κυριαρχήσει στα πάθη, να δείξει φιλανθρωπία, να πράξει δίκαια και να επιδείξει την υπόλοιπη πνευματική φιλοσοφία. Διότι, όπως ακριβώς υπάρχουν θηριώδεις κακίες σε ανθρώπους που ενεργούνται από τα πονηρά πνεύματα, έτσι και αντίθετα υπάρχουν θεϊκές αρετές που ξεπερνούν τον ανθρώπινο νόμο, όταν τους κινεί ο ίδιος ο Θεός. Με αυτόν τον τρόπο αγάπησε ο μακάριος Παύλος, πράος ήταν ο Δαβίδ, και κάποιος άλλος επέδειξε κάποια άλλη από τις επαινετές αρετές πάνω από το συνηθισμένο για τους ανθρώπους μέτρο. Διότι ο μεν ένας έγραψε στους Φιλιππησίους ότι τους αγαπά «με τα σπλάχνα του Ιησού Χριστού»· ενώ για τον Δαβίδ λέει ο Θεός: «Βρήκα άνδρα σύμφωνα με την καρδιά μου». Ακόμη και η πίστη είναι πνευματικό δώρο, το οποίο οι απόστολοι του Σωτήρα παρακαλούν να λάβουν, λέγοντας: «Πρόσθεσέ μας πίστη»· και ο ίδιος εύχεται γι' αυτούς τον αγιασμό από τον Πατέρα, λέγοντας: «Αγίασέ τους μέσα στην αλήθειά σου»· και «ο Θεός δίνει προσευχή σε εκείνον που προσεύχεται», και «το ίδιο το Πνεύμα μεσιτεύει για εμάς με στεναγμούς αλάλητους», παρέχοντας, νομίζω, δύναμη προσευχής.

Διότι για αυτούς τους λόγους, όλοι μας είμαστε υποχρεωμένοι όχι απλώς να φέρουμε την ανθρώπινη φιλοσοφία, ούτε να σταματήσουμε σε αυτούς τους αγώνες, αλλά αφενός να ζήσουμε αυτή την καινή εν Χριστώ ζωή, και αφετέρου να επιδείξουμε εκείνη τη δικαιοσύνη. Διαφορετικά, δεν θα προσερχόμασταν περισσότερο σε αυτήν, και δεν θα ήταν ξεχωριστά δική μας· διότι γι' αυτό ακριβώς «συνεταφήκαμε με τον Χριστό διά του βαπτίσματος, ώστε να περπατήσουμε σε νέα ζωή». Και προς τον Τιμόθεο λέει ο Παύλος: «Να κατακτήσεις την αιώνια ζωή». Και: «Να γίνετε άγιοι σύμφωνα με τον Άγιο που σας κάλεσε». Και: «Να γίνετε οικτίρμονες», όχι με το ανθρώπινο έλεος, αλλά «όπως ακριβώς και ο Πατέρας σας είναι οικτίρμων». Και: «Να αγαπάτε ο ένας τον άλλον, όπως ακριβώς εγώ σας αγάπησα». Με αυτήν την αγάπη αγαπούσε ο Παύλος «με τα σπλάχνα του Ιησού Χριστού»· γι' αυτό και ο ίδιος ο Σωτήρας, προτρέποντας τους μαθητές να ειρηνεύουν, εναποθέτει μέσα τους τη δική Του ειρήνη· διότι λέει, «Τη δική μου ειρήνη σας δίνω»· και προς τον Πατέρα: «ώστε», λέει, «η αγάπη με την οποία με αγάπησες να είναι μέσα τους».

Φιλ. 1,8 «Εν σπλάγχνοις Ιησού Χριστού». Δηλαδή: όχι με ανθρώπινα, ούτε με τέτοια που βιώνουν κάτι το ανθρώπινο, αλλά με τέτοια που διάκεινται εξολοκλήρου σύμφωνα με τον Ιησού Χριστό. Μέγα βεβαίως είναι το να σε ποθεί ο Παύλος· το «και εν σπλάγχνοις» όμως είναι μείζον· ενώ το «και εν σπλάγχνοις Ιησού Χριστού» δεν αφήνει περιθώριο για καμία απολύτως υπερβολή.