Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ 2:26

Το δε «συστρατιώτη» σημαίνει περισσότερα από το «συνεργό». Διότι ίσως κάποιος να συνεργάστηκε σε απλές υποθέσεις, αλλά σε πόλεμο και σε κινδύνους όχι πλέον· με το να τον αποκαλέσει όμως «συστρατιώτη», φανέρωσε και αυτό ακριβώς. «Τον δικό σας», λέει, «απόστολο και λειτουργό στην ανάγκη μου, να τον στείλω σε εσάς». Δηλαδή, τα δικά σας τα χαρίζω σε εσάς. Είτε στέλνουμε σε εσάς τον δικό σας άνθρωπο είτε αυτόν που σας διδάσκει. Πάλι προσθέτει πολλά για την αγάπη του, λέγοντας: «Επειδή επιθυμούσε πολύ όλους σας και αγωνιούσε, διότι ακούσατε ότι αρρώστησε». Και πράγματι, αρρώστησε φτάνοντας κοντά στον θάνατο· αλλά ο Θεός τον ελέησε, και όχι μόνο αυτόν, αλλά και εμένα, για να μην έχω λύπη πάνω στη λύπη.

Εδώ δε καταδεικνύει και κάτι άλλο, δηλώνοντας ότι και ο ίδιος γνωρίζει πολύ καλά, λέει, ότι αγαπιέται από εσάς. Και αυτό δεν συντελεί λίγο στο να ελκύσει την αγάπη. Πώς; Ασθένησε, λέει, και λυπόσασταν· ανέρρωσε, και σας απάλλαξε από τη λύπη που είχατε εξαιτίας της ασθένειάς του· όμως ούτε και τότε ήταν απαλλαγμένος από τη λύπη, αλλά θλιβόταν, διότι παρότι ανέρρωσε, δεν σας είδε. Εδώ προετοιμάζει και κάτι άλλο, απολογούμενος για το ότι τον στέλνει σε αυτούς μετά από καιρό: Όχι από αμέλεια, λέει, αλλά τον μεν Τιμόθεο τον κρατούσα επειδή δεν είχα κανέναν άλλον· διότι δεν έχω κανέναν, λέει, ισόψυχο· τον δε Επαφρόδιτο εξαιτίας της ασθένειάς του. Έπειτα, αποδεικνύοντας ότι αυτή κράτησε πολύ και ανάλωσε πολύ χρόνο, λέει: Διότι πράγματι ασθένησε φτάνοντας κοντά στον θάνατο. Βλέπεις πόση σπουδή επιδεικνύει ο Παύλος, ώστε να αποκόψει από τη διάνοια των μαθητών κάθε πρόφαση ραθυμίας και ολιγωρίας, και να μην υποπτευθούν ότι δεν πήγε επειδή τους περιφρόνησε; Διότι τίποτε δεν θα μπορέσει να ελκύσει τόσο πολύ τον μαθητή, όσο το να έχει πεισθεί ότι ο προεστώς του και τον φροντίζει και αγωνιά για αυτόν, πράγμα που αποτελεί γνώρισμα υπερβάλλουσας αγάπης. Ακούσατε, λέει, ότι αρρώστησε· και πράγματι αρρώστησε φτάνοντας κοντά στον θάνατο. Και για να βεβαιωθείτε ότι δεν προφασίζομαι, ακούστε: Αλλά ο Θεός τον ελέησε. Τι λες, ω αιρετικέ; Εδώ ονομάζει έλεος του Θεού το να συγκρατεί εκείνον που πρόκειται να αναχωρήσει από τη ζωή και να τον επαναφέρει πάλι.

Με τη φράση «εξ αυτής», αναφέρεται στη δίκη. Το δε νόημα είναι το εξής: Θα εξετάσω, λέει, πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα γύρω από τη δίκη μου, και έτσι θα σας τον στείλω. «Επειδή έχω την πεποίθηση ότι και εγώ ο ίδιος θα έρθω σύντομα». Γνωρίζει μέσω του Πνεύματος ότι τα σχετικά με την πρώτη του απολογία θα είναι εύκολα, και θα διαφύγει και τον θάνατο και τα δεσμά· και ότι έτσι ακριβώς συνέβη, το φανέρωσε στην προς Τιμόθεον επιστολή, λέγοντας: «Στην πρώτη μου απολογία κανείς δεν με συμπαραστάθηκε, αλλά όλοι με εγκατέλειψαν. Ο δε Κύριος με συμπαραστάθηκε, και σώθηκα από το στόμα του λέοντος». «Θεώρησα, όμως, αναγκαίο να στείλω σε εσάς τον Επαφρόδιτο, τον αδελφό και συνεργάτη και συστρατιώτη μου, που είναι δικός σας απόστολος και λειτουργός των αναγκών μου, επειδή ποθούσε πολύ να σας δει όλους». Μεγάλη είναι η σύσταση για τον καθένα από τους μαθητές, αφού τον μεν Επαφρόδιτο αποκαλεί συνεργάτη και συστρατιώτη, τον δε Τιμόθεο ομόψυχο.

«Και αδημονώντας, διότι ακούσατε ότι ασθένησε. Και πράγματι ασθένησε φτάνοντας κοντά στον θάνατο, αλλά ο Θεός τον ελέησε· και όχι μόνο αυτόν, αλλά και εμένα». Ο Επαφρόδιτος είχε υπομείνει θλίψη στους Φιλίππους εξαιτίας του κηρύγματος, και μάλιστα τόσο μεγάλη, ώστε από τα δεινά που υπέστη, να νοσήσει από θανατηφόρα ασθένεια. Και δεν λιθοβολήθηκε μόνο αυτός, αλλά και ο Απόστολος.