Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ 2:30

Επομένως και εμείς, όταν βλέπουμε αγίους να βρίσκονται σε κίνδυνο, ας ριψοκινδυνεύουμε. Διότι δεν είναι δυνατόν αυτός που δεν τολμά να πράξει ποτέ κάτι το γενναίο, αλλά είναι αναπόφευκτο εκείνος που φροντίζει για την επίγεια ασφάλεια να εκπέσει από τη μελλοντική. «Για να αναπληρώσει», λέει, «το δικό σας υστέρημα ως προς τη διακονία προς εμένα». Τι σημαίνει αυτό; Η πόλη δεν ήταν παρούσα, αλλά με διακόνησε μέσω αυτού με κάθε υπηρεσία, με το να στείλει εκείνον. Το υστέρημα, λοιπόν, της δικής σας διακονίας το αναπλήρωσε ο ίδιος, ώστε και εξαιτίας αυτού θα ήταν δίκαιο να απολαύσει πολλή τιμή, επειδή ό,τι έπρεπε να κάνουν όλοι, αυτό το έπραξε ο ίδιος εκ μέρους σας. Και αποδεικνύει ότι η πρωταρχική διακονία προσφέρεται από εκείνους που βρίσκονται σε ασφάλεια προς αυτούς που κινδυνεύουν· διότι η φράση «το υστέρημα της διακονίας» έτσι έχει λεχθεί, σε σχέση με εκείνη. Βλέπεις το αποστολικό φρόνημα; Αυτό δεν πηγάζει από αλαζονεία, αλλά από πολλή στοργή και μέριμνα.

Για παράδειγμα, κάποιος από αυτούς που είναι αφιερωμένοι στον Θεό βρίσκεται σε θλίψη, υπομένοντας πολλά δεινά και αγωνιζόμενος με μεγάλη καρτερία· εσύ δεν έχεις κληθεί ακόμη σε αυτόν τον αγώνα. Σου είναι όμως δυνατό, εάν το θελήσεις, έστω και χωρίς να εισέλθεις στο στάδιο, να γίνεις συμμέτοχος στα στεφάνια που του επιφυλάσσονται, με το να είσαι παρών, να τον ενισχύεις, να τον προτρέπεις και να τον ενθαρρύνεις. Και ότι αυτό αληθεύει, άκουσε τι λέει γράφοντας κάπου αλλού: «Πάντως, καλά πράξατε που γίνατε κοινωνοί στη θλίψη μου»· και πάλι: «Επειδή και στη Θεσσαλονίκη, και μία και δύο φορές μου στείλατε βοήθεια για τις ανάγκες μου». Και πώς οι απόντες έγιναν κοινωνοί της θλίψης εκείνου που δεν ήταν παρών; Πώς; «Επειδή μου στείλατε», λέει, «τα αναγκαία, και μία και δύο φορές». Και πάλι, μιλώντας για τον Επαφρόδιτο, λέει: «Διότι πλησίασε μέχρι θανάτου, διακινδυνεύοντας τη ζωή του, για να αναπληρώσει το δικό σας υστέρημα στη διακονία προς εμένα». Διότι, όπως ακριβώς συμβαίνει στους πολέμους των βασιλέων, όπου δεν μετέχουν στην τιμή μόνο όσοι πολεμούν, αλλά και όσοι φυλάσσουν τα εφόδια, και μάλιστα όχι απλώς μετέχουν, αλλά πολλές φορές λαμβάνουν και ίσα δώρα, μολονότι ούτε τα χέρια τους μάτωσαν, ούτε τα όπλα έπιασαν, ούτε καν αντίκρισαν ποτέ την παράταξη των εχθρών· πολύ περισσότερο συμβαίνει το ίδιο και σε αυτές τις θλίψεις.

Γιατί εσύ, που τα διατάζεις αυτά, δεν προσέρχεσαι ο ίδιος για να τα εκπληρώσεις; Πες μου, δεν σου προσφέρει εκείνος μεγαλύτερη υπηρεσία από ό,τι εσύ τα σωματικά αγαθά; Γιατί δεν στέλνεις τον δικό σου υπηρέτη για να τον εξυπηρετήσει; Ο Χριστός ένιψε τα πόδια των μαθητών· αν εσύ προσφέρεις περιποίηση στον δάσκαλο, θεωρείς ότι κάνεις κάτι σπουδαίο; Αλλά ούτε εσύ θέλεις να την προσφέρεις, και εμποδίζεις και τον ίδιο. Τι λοιπόν; Οφείλει να ζει από τον ουρανό; Αλλά δεν το θέλει έτσι ο Θεός. Τι λοιπόν; Οι απόστολοι, λέει κάποιος, είχαν ελεύθερους ανθρώπους να τους υπηρετούν; Θέλεις να ακούσεις και τούτο, το πώς ζούσαν οι απόστολοι; Έκαναν περιοδείες, και άνδρες ελεύθεροι και γυναίκες ευγενείς, για τη δική τους ανάπαυση, έθεταν σε κίνδυνο και τις ψυχές και τα ίδια τους τα κεφάλια. Άκουσε δε και τούτον τον μακάριο που προτρέπει και λέει: «Να έχετε, λοιπόν, σε τιμή τέτοιου είδους ανθρώπους»· και πάλι: «Διότι για το έργο του Θεού έφτασε μέχρι τον θάνατο, αψηφώντας τη ζωή του, για να αναπληρώσει το δικό σας υστέρημα στην υπηρεσία προς εμένα». Βλέπεις τι λέει; Εσύ όμως ούτε έναν λόγο δεν προφέρεις υπέρ του πατέρα σου, πόσο μάλλον να αναλάβεις έναν τόσο μεγάλο κίνδυνο. Αλλά, θα πει κάποιος, δεν πρέπει να λούζεται. Γιατί, πες μου; Πού έχει απαγορευτεί αυτό; Διότι ούτε η ρυπαρότητα είναι κάτι το καλό. Πουθενά δεν βλέπουμε αυτά τα πράγματα ούτε να κατηγορούνται ούτε να επαινούνται.

Έτσι λοιπόν μίλησε, δείχνοντας ότι δικαίως επρόκειτο να θλιβεί για τον θάνατο του μαθητή. Και πάλι, όμως, αποκαλύπτει σε όλους την αρετή του, λέγοντας τα εξής: «Έφτασε μέχρι θανάτου, αψηφώντας τη ζωή του, για να αναπληρώσει το δικό σας υστέρημα της προς εμένα διακονίας».

Το ότι, λοιπόν, ο Παύλος ήταν συνδεδεμένος με τους μαθητές του, δεν έχουμε πλέον ανάγκη ούτε από απόδειξη ούτε από επιχειρήματα, εφόσον ακόμα και δεμένος με αλυσίδες φρόντιζε γι' αυτούς, και καθημερινά πέθαινε για χάρη τους, φλεγόμενος από αγάπη. 6. Το ότι δε και οι μαθητές ήταν συνδεδεμένοι με τον Παύλο με απόλυτη στενότητα, και όχι μόνο οι άνδρες, αλλά και οι γυναίκες, άκου τι λέει για τη Φοίβη: «Σας συνιστώ τη Φοίβη, την αδελφή μας, η οποία είναι διάκονος της Εκκλησίας στις Κεγχρεές, ώστε να την υποδεχθείτε εν Κυρίω όπως ταιριάζει στους αγίους, και να της παρασταθείτε σε ό,τι υπόθεση σας χρειαστεί· διότι και αυτή υπήρξε προστάτιδα πολλών, αλλά και εμού του ιδίου». Εδώ βέβαια μαρτύρησε για την προθυμία της μέχρι το σημείο της προστασίας· η Πρίσκιλλα όμως και ο Ακύλας έφτασαν μέχρι και τον θάνατο για χάρη του Παύλου, και γι' αυτούς γράφει τα εξής: «Σας ασπάζονται ο Ακύλας και η Πρίσκιλλα, οι οποίοι για τη ζωή μου υπέβαλαν τον ίδιο τους τον τράχηλο», εννοώντας προφανώς ότι έφτασαν μέχρι τον θάνατο. Και για κάποιον άλλον πάλι, γράφοντας στους ίδιους, λέει: «Διότι έφτασε κοντά στον θάνατο, διακινδυνεύοντας τη ζωή του, για να αναπληρώσει το δικό σας υστέρημα στη διακονία προς εμένα».

Και αυτό το φανέρωσε γράφοντας στους Θεσσαλονικείς: «Διότι και εσείς οι ίδιοι γνωρίζετε», λέει, «αγαπητοί, τον ερχομό μας σε εσάς, ότι δεν υπήρξε μάταιος, αλλά αφού πρώτα πάθαμε και υβριστήκαμε, όπως γνωρίζετε, στους Φιλίππους». Στενοχωριόταν, λοιπόν, ο Επαφρόδιτος, επειδή είχαν ακούσει ότι, εξαιτίας του κηρύγματος προς αυτούς, τον περιέβαλε τόσο μεγάλος κίνδυνος, ώστε να φτάσει μέχρι και τον θάνατο. «Για να μην έχω λύπη πάνω στη λύπη. Γι' αυτό τον έστειλα με μεγαλύτερη προθυμία, ώστε, βλέποντάς τον πάλι, να χαρείτε και εγώ να είμαι λιγότερο λυπημένος. Να τον υποδεχθείτε, λοιπόν, εν Κυρίω με κάθε χαρά, και να έχετε σε τιμή τέτοιου είδους ανθρώπους· διότι για το έργο του Χριστού πλησίασε μέχρι τον θάνατο, εκθέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή του». Είχε βέβαια λύπη για την απώλεια εκείνων που τον καταδίωκαν.

Δεν ήσασταν εσείς παρόντες, λέει, αλλά με υπηρετήσατε μέσω εκείνου, με το να τον στείλετε. «Για να αναπληρώσει το δικό σας υστέρημα της προς εμένα διακονίας». Δεν έχω επιτελέσει ακόμη τέλεια, λέει, τη διακονία που σας προσφέρω στο κήρυγμα. Υστερώ όμως, εξαιτίας των δεσμών υπέρ του κηρύγματος. Αυτό, λοιπόν, το υστέρημα το αναπληρώνει ο αγαπητός Επαφρόδιτος.

Φιλ. 2,30 «Διότι για το έργο του Χριστού». Ορθώς το ονομάζει αυτό «έργο Χριστού»· διότι, εάν αυτός που υποδέχεται τους μαθητές δέχεται τον ίδιο τον Χριστό —επειδή, όπως λέει, «αυτός που δέχεται εσάς, δέχεται εμένα»— τότε και εκείνος που υπηρετεί σε κάτι τους μαθητές, υπηρετεί τον Χριστό. Εξάλλου, είναι έργο του Χριστού και για άλλον λόγο: διότι αποτελεί εντολή του Χριστού το «να θυσιάζει κανείς τη ζωή του για τους φίλους του». Εάν όμως αυτό ισχύει για τους φίλους, πόσο μάλλον για τους διδασκάλους;