Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ 4:22

Ο απόστολος Παύλος είχε φίλους από τον οίκο του Καίσαρα, και όταν έγραφε χαιρετούσε τους Φιλιππησίους εκ μέρους τους, αλλά δεν τους έπαιρνε ως συνεργούς σε καταδίκες. Τώρα όμως παρουσιάζεται ένα νέο θέαμα, το οποίο αποτελεί και αυτό εφεύρημα της αρειανής αίρεσης. Διότι συνεργάστηκαν οι αιρετικοί και ο αυτοκράτορας Κωνστάντιος, ώστε και εκείνος, έχοντας το πρόσχημα των επισκόπων, να πράττει με την εξουσία του εναντίον όποιων επιθυμεί, και μολονότι διώκει, να μην αποκαλείται διώκτης. Αλλά και αυτοί, έχοντας την ισχύ του αυτοκράτορα, να επιβουλεύονται όποιους θέλουν· και θέλουν να επιβουλεύονται όσους δεν ασεβούν όπως οι ίδιοι. Αυτό θα μπορούσε κανείς να το δει να διαδραματίζεται σαν κωμωδία από αυτούς πάνω σε θεατρική σκηνή, όπου οι μεν αποκαλούμενοι επίσκοποι υποκρίνονται ρόλους, ο δε Κωνστάντιος εκτελεί τα θελήματά τους, και πάλι αυτός μεν να δίνει υποσχέσεις, όπως ο Ηρώδης στην Ηρωδιάδα, αυτοί δε με τη σειρά τους να χορεύουν διαδίδοντας συκοφαντίες με σκοπό την εξορία και τον θάνατο εκείνων που διατηρούν την ευσέβειά τους προς τον Κύριο.

Χαιρετήστε κάθε άγιο εν Χριστώ Ιησού. Δεν είναι μικρό και αυτό· διότι αποτελεί δείγμα μεγάλης εύνοιας και το να τους απευθύνει χαιρετισμό μέσω επιστολών. Σας χαιρετούν οι αδελφοί που είναι μαζί μου. Και όμως, έλεγες: «Δεν έχω κανέναν ισόψυχο, ο οποίος να φροντίσει με ειλικρίνεια για τα ζητήματά σας»· πώς λοιπόν λες τώρα: «Οι αδελφοί που είναι μαζί μου»; Είτε αναφέρεται στους αδελφούς που είναι μαζί του, φανερώνοντας ότι δεν έχει κανέναν ισόψυχο ανάμεσα σε όσους τον συνοδεύουν, και όχι για εκείνους που βρίσκονταν στην πόλη (διότι ποια ανάγκη είχαν εκείνοι να επωμιστούν τις υποθέσεις των αποστόλων;), είτε επειδή δεν διστάζει να αποκαλεί και αυτούς αδελφούς. Σας χαιρετούν όλοι οι άγιοι, και μάλιστα εκείνοι που ανήκουν στην οικία του Καίσαρα. Η χάρη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού ας είναι μαζί με όλους σας. Τους ανόρθωσε και τους ενδυνάμωσε, δείχνοντας ότι το κήρυγμα άγγιξε μέχρι και το αυτοκρατορικό παλάτι. Διότι, εάν αυτοί που βρίσκονται στα ανάκτορα περιφρόνησαν τα πάντα για τον Βασιλιά των ουρανών, πολύ περισσότερο οφείλουν να το πράξουν αυτό οι ίδιοι. Και τούτο αποτελούσε απόδειξη της αγάπης του Παύλου, το ότι δηλαδή διηγούνταν πολλά γι' αυτούς και έλεγε σπουδαία λόγια, γεγονός που προκάλεσε τέτοιο πόθο σε όσους βρίσκονταν στα ανάκτορα, ώστε να στέλνουν χαιρετισμούς σε ανθρώπους που δεν είχαν δει ποτέ. Μάλιστα, επειδή οι πιστοί τότε βρίσκονταν σε θλίψη, η αγάπη ήταν πολύ μεγάλη. Πώς; Διότι και εκείνοι που βρίσκονταν σε απόσταση μεταξύ τους, ήταν στενά ενωμένοι, και όσοι βρίσκονταν μακριά χαιρετούσαν ο ένας τον άλλον σαν να ήταν κοντά, και ο καθένας έτρεφε για τους άλλους συναισθήματα σαν να επρόκειτο για τα ίδια του τα μέλη.

Σας ασπάζεται ο Έραστος, ο οικονόμος της πόλεως, και ο Κούαρτος ο αδελφός. Δεν πρόσθεσε τυχαία τη φράση, «Οικονόμος της πόλεως»· αλλά όπως ακριβώς έγραφε στους Φιλιππησίους, «Σας ασπάζονται αυτοί που ανήκουν στην οικία του Καίσαρα», για να δείξει ότι το κήρυγμα άγγιξε και τους ισχυρούς, έτσι και εδώ μνημονεύει το αξίωμα, επιδιώκοντας να δείξει αυτό ακριβώς το πράγμα και αποδεικνύοντας ότι, σε εκείνον που προσέχει την πνευματική του ζωή, ούτε ο πλούτος στέκεται εμπόδιο, ούτε οι φροντίδες της εξουσίας, ούτε κανένα άλλο από τα παρόμοια. Η χάρις του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού ας είναι μαζί σας. Αμήν. Είδες από πού πρέπει να αρχίζει κανείς και πού να τελειώνει τα πάντα; Διότι και το θεμέλιο της επιστολής από εκεί το έθεσε, και τη στέγη από εκεί την τοποθέτησε, ευχόμενος ταυτόχρονα να έχουν τη μητέρα όλων των αγαθών και υπενθυμίζοντάς τους κάθε ευεργεσία του Θεού. Διότι αυτό αποτελεί κατεξοχήν γνώρισμα ενός άξιου διδασκάλου, το να ωφελεί τους μαθητευομένους όχι μόνο με τον λόγο, αλλά και με την προσευχή· γι' αυτό και έλεγε: «Εμείς δε θα αφοσιωθούμε στην προσευχή και στη διακονία του λόγου».

Στον Θεό και Πατέρα μας ας είναι η δόξα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν. Ασπασθείτε κάθε άγιο εν Χριστώ Ιησού. Σας ασπάζονται οι αδελφοί που είναι μαζί μου· σας ασπάζονται όλοι οι άγιοι. Και μάλιστα.» Δες πόσος είναι ο καρπός της διακονίας: το να πλουτίσουν αυτοί με τη δόξα του Χριστού. Συγχρόνως όμως, τους διδάσκει διακριτικά ότι ο Χριστός τούς έδωσε εντολή να προσφέρουν στους δασκάλους για τη δική τους ωφέλεια, ώστε να μετάσχουν στα δικά τους πνευματικά αγαθά. Διότι, πώς δεν θα μπορούσε Εκείνος που πλουτίζει αυτούς, να πλουτίσει και τους δασκάλους; Αλλά το έκανε αυτό κατ' οικονομίαν, ώστε ούτε οι δάσκαλοι να υπερηφανεύονται έναντι των μαθητών, θεωρώντας ότι τους πλουτίζουν δωρεάν, ούτε οι μαθητές να πέφτουν σε ακηδία, θεωρώντας ότι βρίσκονται πάντοτε στην τάξη των φτωχών και ότι δεν τους προσφέρουν τίποτα. Γι' αυτόν τον λόγο πρόσταξε να υπάρχει ανταπόδοση και κοινωνία, αν και αυτά που προσφέρουν οι δάσκαλοι είναι ασυγκρίτως μεγαλύτερα. «Αυτοί που ανήκουν στον οίκο του Καίσαρα. Η χάρις του Κυρίου Ιησού Χριστού». Τους παρηγορεί πάρα πολύ με το να αναφέρει ότι το κήρυγμα έχει επικρατήσει στον βασιλικό οίκο, και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό, ώστε να ασπάζονται και τους πιστούς στους Φιλίππους. «Ας είναι μετά του πνεύματός σας. Αμήν». Δείχνει ότι όλοι προς τους οποίους γράφει την επιστολή είναι πνευματικοί. Διότι αυτό ακριβώς τους το μαρτυρεί μέσα σε ολόκληρη την επιστολή.