Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 1:12

Τότε, εάν κάποιος δεν βρεθεί σε πνευματική εγρήγορση, τον καταπίνει ζωντανό σαν τον άδη. Εάν όμως ούτε με αυτό μπορέσει να τον βλάψει, τότε του επιφέρει την άνεση. Τον εξυψώνει και του προξενεί μεγάλη πλάνη, την πιο φοβερή και χειρότερη από όλα τα πάθη. Διότι αυτή είναι που καθιστά τον άνθρωπο υπερήφανο και άφρονα.

Διότι, όταν πολλές φορές δεν μπορέσει να τον επηρεάσει και να τον καταβάλει μέσω των λογισμών, τότε πλέον του επιφέρει θλίψεις, ώστε να σκοτίσει τη διάνοιά του και να βρει κατόπιν την ευκαιρία να επισπείρει όσα επιθυμεί. Και αρχίζει τότε να υποβάλλει στον άνθρωπο τέτοιου είδους λογισμούς και να του λέει με όρκους ότι: «Από τότε που εργάζομαι το αγαθό, είδα κακές ημέρες· ας πράξουμε λοιπόν τα κακά, για να έλθουν τα αγαθά». Τότε, εάν ο άνθρωπος δεν βρεθεί νήφων, τον καταπίνει ζωντανό όπως ο άδης. Εάν όμως ούτε και με αυτά μπορέσει να τον επηρεάσει, τότε του παρέχει την άνεση, τον εξυψώνει και του προκαλεί μεγάλη πλάνη, η οποία είναι η δεινότερη και χειρότερη από όλα τα πάθη.

Τι να σου δοθεί και τι να προστεθεί σε σένα για τη δόλια γλώσσα; Και πάλι, σε άλλον ψαλμό: Γιοι των ανθρώπων, τα δόντια τους είναι όπλα και βέλη, και η γλώσσα τους μάχαιρα οξεία. Προσεύχεται, λοιπόν, να λυτρωθεί από αυτούς. Και ο Δεσπότης Χριστός ονόμασε ζηλευτούς και μακάριους όσους χλευάζονται και συκοφαντούνται· αλλά και παρήγγειλε να προσεύχονται για να μην εισέλθουν σε πειρασμό. Συμφωνεί, επομένως, η προσευχή του προφήτη με τους ευαγγελικούς νόμους. Ο δε άγιος Αθανάσιος, ερμηνεύοντας το ρητό σύμφωνα με το βαθύτερο νόημά του, ως συκοφαντίες των ανθρώπων εννοεί τις αθυροστομίες και τις φλυαρίες των αιρετικών και των παρανόμων. Και εμείς λοιπόν, αδελφοί, ακολουθώντας τον πατέρα, ας αποφύγουμε κάθε αίρεση, και προς το παρόν αυτές που επικρατούν τώρα ανάμεσά μας, δηλαδή των Εικονοκλαστών, των Παυλικιανών και των Μανιχαίων· και εάν πουν σε κάποιον από εμάς, «έλα μαζί μας», ας απομακρύνουμε το πόδι μας και ας αλλάξουμε πορεία, κατά τον παροιμιακό λόγο, και ας μη συμπορευτούμε μαζί τους. Το πρόσωπό σου ας επιλάμψει πάνω στον δούλο σου, και δίδαξέ με τα δικαιώματά σου. Το θείο βέβαια είναι ασώματο, απλό και ασύνθετο· ωστόσο η θεία Γραφή ομιλεί γι' αυτό με τρόπο πιο σωματικό και υλικό, προσαρμόζοντας τους λόγους στα μέτρα της ανθρώπινης φύσης· επειδή ο Υιός είναι χαρακτήρας της υποστάσεως του Πατρός και απαύγασμα, όπως διδάσκει η αλήθεια και ο μακάριος Παύλος.

Τις θύρες των σοφών να επισκέπτεσαι συχνά, των πλουσίων όμως όχι. ΤΙΤΛΟΣ ΙΖ΄. — Περί της συναναστροφής με κακούς ανθρώπους· και ότι πρέπει να αποφεύγουμε τις συναναστροφές με τους μοχθηρούς, καθώς προξενούν καταστροφή. «Σηκώθηκε ο Μωυσής και πήγε προς τον Δαθάν και τον Αβειρώμ, και πορεύτηκαν μαζί του όλοι οι πρεσβύτεροι του Ισραήλ· και μίλησε προς τη συναγωγή λέγοντας: Αποχωριστείτε από τις σκηνές αυτών των σκληρών ανθρώπων, και μην αγγίζετε τίποτα από όσα τους ανήκουν. Και απομακρύνθηκαν από τη συναγωγή του Κορέ, και του Δαθάν, και του Αβειρώμ.» «Να εξαφανίσετε τον πονηρό από ανάμεσά σας.» «Να εξολοθρεύσετε αυτά τα έθνη από μπροστά σας, και δεν θα γίνουν για σας παγίδα, ούτε σκάνδαλα, ούτε καρφιά στις φτέρνες σας, ούτε βέλη στα μάτια σας.» «Είπε ο Σαούλ προς τον Κιναίο: Φύγε, και απομακρύνσου από το μέσο του Αμαληκίτη, για να μην σε αφανίσω μαζί του. Και απομακρύνθηκε ο Κιναίος, και πάταξε ο Σαούλ τον Αμαλήκ.» «Το να απέχει κανείς από τα κακά, είναι επιστήμη.» «Μακάριος ο άνθρωπος που δεν πορεύτηκε σύμφωνα με τη βουλή των ασεβών.» «Δεν κάθισα μαζί με συνέδριο ματαιότητας.» «Σκέπασέ με από τη συσπείρωση εκείνων που πράττουν το κακό.» «Όσοι αγαπάτε τον Κύριο, να μισείτε τα πονηρά.» «Γιε μου, ας μην σε πλανήσουν ασεβείς άνθρωποι, ούτε να πορευτείς στον ίδιο δρόμο μαζί τους. Απομάκρυνε το πόδι σου από τα μονοπάτια τους. Διότι τα πόδια τους τρέχουν προς την κακία.» «Μην ζηλέψεις τους δρόμους των παρανόμων· σε όποιον τόπο κι αν στρατοπεδεύσουν, μην πας εκεί.»

Τι λέχθηκε την προχθεσινή ημέρα στην κατήχηση, και πώς κάποιοι ολίσθησαν εξαιτίας των δικών μου αμαρτιών, αν και δεν το κατανοήσατε με λεπτομέρεια, πάντως το ακούσατε αμυδρά. «Αν δεν είχα έρθει και δεν τους είχα μιλήσει», λέει ο Κύριος, «δεν θα είχαν αμαρτία· τώρα όμως δεν έχουν καμία δικαιολογία για την αμαρτία τους». Πρέπει λοιπόν, τέκνα, και εγώ να μιλήσω, και ίσως να μιλήσω με περισσότερη συμπάθεια, έστω κι αν δεν είναι αναγκαίο για πολλούς· αλλά για την ασφάλεια κάποιων, ας τα ακούσουν και οι ήδη ασφαλείς. Έχει γραφτεί, λοιπόν, στις ιερές Παροιμίες: Ότι, αν κάποιος σου πει: Έλα μαζί μας, γίνε κοινωνός αίματος, ας σκοτώσουμε δίκαιο, και διάφορα άλλα, μην υπακούσεις, μην πας μαζί τους, γιε μου, απομακρύνσου γρήγορα. Και εγώ, λοιπόν, ω τέκνα, τα ίδια σας λέω. Αν κάποιος αρχίσει να παρακολουθεί και να ακολουθεί και να απομονώνει και να πηγαίνει σε πιο κρυφούς τόπους, και έπειτα να αρχίζει συζητήσεις υποτίθεται κινούμενος από το Πνεύμα, αλλά μάλλον από σατανική διάθεση· και λέει είτε «Σε αγαπώ», είτε «Θέλω να σου πω κάτι, αν μπορείς να κρατήσεις μυστικό». Σε αυτούς τους τόπους, λοιπόν, και στις περιστάσεις, και στα στόματα, και στα λόγια, να ξέρεις ότι δεν επιβλέπει ο Κύριος, αλλά είναι παρών ο διάβολος. Φύγε τρέχοντας, απομακρύνσου, δραπέτευσε, σαν από φωτιά, σαν από δίκοπο μαχαίρι, σαν από ληστή και ανθρωποκτόνο, και ανάγγειλε γρήγορα αυτό που συνέβη.