Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 1:14

Παραβολή δε είναι όπως το «Η βασιλεία των ουρανών είναι όμοια με προζύμι». «Άκουε, υιέ, την παιδεία του πατέρα σου». Δηλαδή του Θεού και Πατέρα των όλων. «Και μην απορρίψεις τους θεσμούς της μητέρας σου». Θεσμούς της μητέρας, δηλαδή της σοφίας που σε αναγέννησε, η οποία γίνεται για εμάς σαν μητέρα και τροφός, γαλουχώντας και ανατρέφοντάς μας με τους λόγους και τις εντολές του Θεού. «Διότι θα δεχθείς στεφάνι χαρίτων στην κορυφή της κεφαλής σου». Εάν δηλαδή τηρήσεις με πιστή καρδιά τον νόμο του πατέρα σου και φυλάξεις τις εντολές της μητέρας σου, «θα δεχθείς στεφάνι χαρίτων στην κορυφή της κεφαλής σου και χρυσό περιδέραιο». Πότε θα γίνει αυτό, παρά μόνο κατά την ανάσταση των δικαίων, στην επουράνια και άφθαρτη βασιλεία, όπου θα δοξάζεσαι και θα στεφανώνεσαι από τον Χριστό, εάν αγωνιστείς επάξια για το στεφάνι; Διότι κανένας αθλητής δεν στεφανώνεται, εάν δεν αγωνιστεί με εγκράτεια και σύμφωνα με τους κανόνες. «Ας μην σε πλανήσουν ασεβείς άνδρες». Αυτό αναφέρεται στα μυστήρια που συνέβησαν στον Χριστό από τους Ιουδαίους και στο πώς ο Ιούδας απέκτησε «κοινό πουγκί» με τους Ιουδαίους, ο οποίος έσκασε στη μέση. «Και ας γίνει σε εμάς ένα κοινό πουγκί». Δηλαδή δοχείο. «Διότι δεν απλώνονται αδίκως τα δίχτυα». Διότι δεν έχει ετοιμαστεί μάταια η κρίση του πυρός. «Διότι αυτοί που μετέχουν σε αίματα». Όχι μόνο αυτοί που τα πράττουν. «Η δε καταστροφή των παράνομων ανδρών είναι κακή». Άνομος είναι αυτός που δεν γνωρίζει τον νόμο, ενώ παράνομος είναι αυτός που τον παραβαίνει. «Διότι με την ασέβεια αφαιρούν την ίδια τους την ψυχή».

ΡΙΘ΄. ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΕΠΙΣΚΟΠΟ ΕΥΣΕΒΙΟ. Ότι είναι υπερβολικά φρικτό να πουλάει ή να αγοράζει κανείς την ιεροσύνη. Πολύ σωστά μελέτησας το ψαλμικό ρητό και συγκέντρωσας τους μονοτρόπους στον οίκο του Κυρίου, ενώνοντας τον Ζώσιμο με τον Μάρωνα, καταβάλλοντας, όπως νομίζω, κάθε προσπάθεια ώστε κανένας από τους φαύλους να μην παραμείνει έξω από το θυσιαστήριο. Μάθε λοιπόν, ότι αυξάνοντας το πλήθος των Σίμωνων, εκείνων δηλαδή που νομίζουν ότι το Πνεύμα του Θεού αποκτάται με χρήματα, απέκτησες κοινό πουγκί με τον προδότη, κυλιόμενος μέσα σε χολή πικρίας και σε δεσμά αδικίας, και ξεπουλώντας με θράσος εκείνα που είναι ποθητά ακόμη και στους ίδιους τους αγγέλους.

Τι να σου δοθεί και τι να προστεθεί σε σένα για τη δόλια γλώσσα; Και πάλι, σε άλλον ψαλμό: Γιοι των ανθρώπων, τα δόντια τους είναι όπλα και βέλη, και η γλώσσα τους μάχαιρα οξεία. Προσεύχεται, λοιπόν, να λυτρωθεί από αυτούς. Και ο Δεσπότης Χριστός ονόμασε ζηλευτούς και μακάριους όσους χλευάζονται και συκοφαντούνται· αλλά και παρήγγειλε να προσεύχονται για να μην εισέλθουν σε πειρασμό. Συμφωνεί, επομένως, η προσευχή του προφήτη με τους ευαγγελικούς νόμους. Ο δε άγιος Αθανάσιος, ερμηνεύοντας το ρητό σύμφωνα με το βαθύτερο νόημά του, ως συκοφαντίες των ανθρώπων εννοεί τις αθυροστομίες και τις φλυαρίες των αιρετικών και των παρανόμων. Και εμείς λοιπόν, αδελφοί, ακολουθώντας τον πατέρα, ας αποφύγουμε κάθε αίρεση, και προς το παρόν αυτές που επικρατούν τώρα ανάμεσά μας, δηλαδή των Εικονοκλαστών, των Παυλικιανών και των Μανιχαίων· και εάν πουν σε κάποιον από εμάς, «έλα μαζί μας», ας απομακρύνουμε το πόδι μας και ας αλλάξουμε πορεία, κατά τον παροιμιακό λόγο, και ας μη συμπορευτούμε μαζί τους. Το πρόσωπό σου ας επιλάμψει πάνω στον δούλο σου, και δίδαξέ με τα δικαιώματά σου. Το θείο βέβαια είναι ασώματο, απλό και ασύνθετο· ωστόσο η θεία Γραφή ομιλεί γι' αυτό με τρόπο πιο σωματικό και υλικό, προσαρμόζοντας τους λόγους στα μέτρα της ανθρώπινης φύσης· επειδή ο Υιός είναι χαρακτήρας της υποστάσεως του Πατρός και απαύγασμα, όπως διδάσκει η αλήθεια και ο μακάριος Παύλος.

Τις θύρες των σοφών να επισκέπτεσαι συχνά, των πλουσίων όμως όχι. ΤΙΤΛΟΣ ΙΖ΄. — Περί της συναναστροφής με κακούς ανθρώπους· και ότι πρέπει να αποφεύγουμε τις συναναστροφές με τους μοχθηρούς, καθώς προξενούν καταστροφή. «Σηκώθηκε ο Μωυσής και πήγε προς τον Δαθάν και τον Αβειρώμ, και πορεύτηκαν μαζί του όλοι οι πρεσβύτεροι του Ισραήλ· και μίλησε προς τη συναγωγή λέγοντας: Αποχωριστείτε από τις σκηνές αυτών των σκληρών ανθρώπων, και μην αγγίζετε τίποτα από όσα τους ανήκουν. Και απομακρύνθηκαν από τη συναγωγή του Κορέ, και του Δαθάν, και του Αβειρώμ.» «Να εξαφανίσετε τον πονηρό από ανάμεσά σας.» «Να εξολοθρεύσετε αυτά τα έθνη από μπροστά σας, και δεν θα γίνουν για σας παγίδα, ούτε σκάνδαλα, ούτε καρφιά στις φτέρνες σας, ούτε βέλη στα μάτια σας.» «Είπε ο Σαούλ προς τον Κιναίο: Φύγε, και απομακρύνσου από το μέσο του Αμαληκίτη, για να μην σε αφανίσω μαζί του. Και απομακρύνθηκε ο Κιναίος, και πάταξε ο Σαούλ τον Αμαλήκ.» «Το να απέχει κανείς από τα κακά, είναι επιστήμη.» «Μακάριος ο άνθρωπος που δεν πορεύτηκε σύμφωνα με τη βουλή των ασεβών.» «Δεν κάθισα μαζί με συνέδριο ματαιότητας.» «Σκέπασέ με από τη συσπείρωση εκείνων που πράττουν το κακό.» «Όσοι αγαπάτε τον Κύριο, να μισείτε τα πονηρά.» «Γιε μου, ας μην σε πλανήσουν ασεβείς άνθρωποι, ούτε να πορευτείς στον ίδιο δρόμο μαζί τους. Απομάκρυνε το πόδι σου από τα μονοπάτια τους. Διότι τα πόδια τους τρέχουν προς την κακία.» «Μην ζηλέψεις τους δρόμους των παρανόμων· σε όποιον τόπο κι αν στρατοπεδεύσουν, μην πας εκεί.»

Αν σε παρακινήσουν, λέγοντας: Έλα μαζί μας, γίνε συμμέτοχος σε αίμα, ας χώσουμε στη γη δίκαιο άνθρωπο άδικα· ας τον καταπιούμε ζωντανό σαν τον άδη, και ας εξαλείψουμε τη μνήμη του από τη γη· ας αρπάξουμε την πολύτιμη περιουσία του, και ας γεμίσουμε τα σπίτια μας με λάφυρα· ένωσε τον κλήρο σου μαζί μας, ας αποκτήσουμε όλοι ένα κοινό ταμείο, και ας έχουμε όλοι ένα κοινό πουγκί· γιε μου, μην πορευτείς στον ίδιο δρόμο με αυτούς. Απομάκρυνε το πόδι σου από τα μονοπάτια τους. Διότι δεν στήνονται μάταια τα δίχτυα για τα πουλιά.» «Συνέβη μετά τον θάνατο του βασιλιά των υιών Αμμών, να βασιλεύσει αντ' αυτού ο γιος του, Αννών. Και είπε ο Δαβίδ: Θα δείξω έλεος σε αυτόν, όπως ακριβώς έδειξε ο πατέρας του σε εμένα. Και έστειλε ο Δαβίδ απεσταλμένους για να τον παρηγορήσουν· και είπαν οι άρχοντες των Αμμονιτών στον κύριό τους: Δεν έστειλε ο Δαβίδ παρηγορητές για να τιμήσει τον πατέρα σου, αλλά για να εξερευνήσουν την πόλη και να την κατασκοπεύσουν.

Τι λέχθηκε την προχθεσινή ημέρα στην κατήχηση, και πώς κάποιοι ολίσθησαν εξαιτίας των δικών μου αμαρτιών, αν και δεν το κατανοήσατε με λεπτομέρεια, πάντως το ακούσατε αμυδρά. «Αν δεν είχα έρθει και δεν τους είχα μιλήσει», λέει ο Κύριος, «δεν θα είχαν αμαρτία· τώρα όμως δεν έχουν καμία δικαιολογία για την αμαρτία τους». Πρέπει λοιπόν, τέκνα, και εγώ να μιλήσω, και ίσως να μιλήσω με περισσότερη συμπάθεια, έστω κι αν δεν είναι αναγκαίο για πολλούς· αλλά για την ασφάλεια κάποιων, ας τα ακούσουν και οι ήδη ασφαλείς. Έχει γραφτεί, λοιπόν, στις ιερές Παροιμίες: Ότι, αν κάποιος σου πει: Έλα μαζί μας, γίνε κοινωνός αίματος, ας σκοτώσουμε δίκαιο, και διάφορα άλλα, μην υπακούσεις, μην πας μαζί τους, γιε μου, απομακρύνσου γρήγορα. Και εγώ, λοιπόν, ω τέκνα, τα ίδια σας λέω. Αν κάποιος αρχίσει να παρακολουθεί και να ακολουθεί και να απομονώνει και να πηγαίνει σε πιο κρυφούς τόπους, και έπειτα να αρχίζει συζητήσεις υποτίθεται κινούμενος από το Πνεύμα, αλλά μάλλον από σατανική διάθεση· και λέει είτε «Σε αγαπώ», είτε «Θέλω να σου πω κάτι, αν μπορείς να κρατήσεις μυστικό». Σε αυτούς τους τόπους, λοιπόν, και στις περιστάσεις, και στα στόματα, και στα λόγια, να ξέρεις ότι δεν επιβλέπει ο Κύριος, αλλά είναι παρών ο διάβολος. Φύγε τρέχοντας, απομακρύνσου, δραπέτευσε, σαν από φωτιά, σαν από δίκοπο μαχαίρι, σαν από ληστή και ανθρωποκτόνο, και ανάγγειλε γρήγορα αυτό που συνέβη.