Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 1:31

Και τώρα εμείς σε επικαλούμαστε, και δεν εισακούεις, και ζητούμε από εσένα, και δεν βρίσκουμε έλεος. Διότι εκείνοι που μίσησαν τη σοφία και δεν επέλεξαν τον λόγο του Κυρίου, ούτε θέλησαν να προσέξουν τις βουλές του Θεού, τέτοιους καρπούς θερίζουμε από τα δικά μας σπέρματα, και χορταίνουμε από τη δική μας ανοησία. Διότι μας τύφλωσε η απάτη του βίου, και δεν γνωρίσαμε τα μυστήρια του Θεού, ούτε ελπίσαμε καθόλου πως υπάρχει μισθός για την οσιότητα· και για τον λόγο αυτόν χορτάσαμε από τα μονοπάτια της ανομίας. Διαβήκαμε δε μονοπάτια αδιάβατα, δηλαδή της θείας επισκοπής· ενώ την οδό του Κυρίου δεν τη γνωρίσαμε. Και ποιος είναι ο πλούτος που συγκεντρώθηκε σε εμάς με αλαζονεία; Παρήλθαν όλα εκείνα σαν σκιά και σαν μήνυμα που προσπερνά, και σαν πλοίο που διασχίζει τα κυματώδη ύδατα, το οποίο, όταν περάσει, δεν μπορεί κανείς να βρει το ίχνος του, ούτε το μονοπάτι της τρόπιδάς του μέσα στα κύματα.

Γι' αυτό, θα γευτούν τους καρπούς της δικής τους οδού και θα χορτάσουν από τη δική τους ασέβεια. Διότι, επειδή αδικούσαν τους νηπίους θα φονευθούν, και ο έλεγχος θα εξολοθρεύσει τους ασεβείς. Εκείνος όμως που με ακούει, θα κατασκηνώσει έχοντας πεποίθηση στην ελπίδα και θα ησυχάσει άφοβα από κάθε κακό». Ας υπακούσουμε, λοιπόν, στο πανάγιο και ένδοξο όνομά του, αποφεύγοντας τις προαναφερθείσες μέσω της Σοφίας απειλές προς τους απειθείς, ώστε «να κατασκηνώσουμε με πεποίθηση» στο αγιότατο όνομα της μεγαλωσύνης του.

Διότι το ότι επρόκειτο στο μεταξύ το έμβιο ον να υποστεί τη φθορά, δεν το αγνοούσε ο Δημιουργός, αλλά το γνώριζε καλά, και μαζί με αυτό γνώριζε τη λύση των δεινών, την αναίρεση της φθοράς, την επαναφορά σε καλύτερη κατάσταση και την ανάκτηση των αρχικών αγαθών. Επειδή γνώριζε ότι στον κατάλληλο χρόνο θα έστελνε τον ίδιο Του τον Υιό σε ανθρώπινη μορφή για να πεθάνει υπέρ ημών και για να καταλύσει το κράτος του θανάτου, ώστε να κυριεύσει και νεκρών και ζώντων. Και τι με αυτό, εάν δεν πίστεψαν όλοι; Το πλήθος όμως των σεσωσμένων, που υπερβαίνει κάθε αριθμό, τρόπον τινά θα θριαμβεύσει επί της απώλειας εκείνων· και τη λύπη για εκείνους θα την καταστήσει μάταιη, λέγοντας σχεδόν τα εξής: Επομένως, «θα γευθούν τους καρπούς της δικής τους οδού». Διότι, ενώ τους ήταν δυνατόν να σωθούν, εάν το ήθελαν, και να διαφύγουν τις βλάβες που παρεισέφρησαν στο μεταξύ, δεν αποδέχονται τον λυτρωτή, δηλαδή τον Χριστό. Άραγε, πες μου, εάν κάποιος ειδήμων στη γεωργία γέμιζε τον κήπο του με τα πιο εύρωστα δέντρα, και έπειτα δεν κατόρθωναν όλα να διαφύγουν τις βλάβες από διάφορες αιτίες, θα θεωρούσε άραγε κανείς ότι δεν έπραξε σωστά που επέλεξε να κοπιάσει εκείνος που αποφάσισε να ασχοληθεί με τη γεωργία; Αλλά δεν θα τον κατηγορούσε κανείς, νομίζω.

Αυτοί δε, εγκαταλείποντας και αυτό ως παρωχημένο, θα αποδεχθούν άνθρωπο ξένο και αλλογενή. ΠΑΛΛ. Επομένως, θα γευθούν τους καρπούς του δικού τους δρόμου, και θα λάβουν την ισάξια τιμωρία για την αισχρή απερισκεψία τους. ΚΥΡ. Πολύ σωστά μίλησες· διότι ο Θεός, ο οποίος κρίνει δίκαια, οπωσδήποτε θα αποδώσει στον καθένα σύμφωνα με το έργο του.

Θα γευτούν τους καρπούς της δικής τους οδού. [cod. f. 11. a.] Από τον ίδιο τους τον εαυτό θα λάβουν την ανταπόδοση, και θα γευτούν τους κόπους των καρπών τους· διότι, μήπως από εμένα προέρχεται σε αυτούς το κακό; Οι ίδιοι ευθύνονται για τους εαυτούς τους· θα χορτάσουν, λέει, από τη δική τους επιθυμία.

Η ομορφιά του πλούτου δεν βρίσκεται στα πουγκιά, αλλά στη βοήθεια προς αυτούς που έχουν ανάγκη. Απολύτως τίποτα δεν επιδιώκεις με ζήλο, ούτε λαμπρό βίο, ούτε ορθό λόγο, ούτε προστασία των θλιβομένων, ούτε τα παρόμοια, παρά μόνο το να αγαπάς, να επιθυμείς και να συλλέγεις χρυσά νομίσματα. ΤΙΤΛΟΣ Ιʹ. — Περί έργων και πράξεων· και ότι όποια κάνει κανείς, τέτοια και υφίσταται· και πώς ανάλογα με τα έργα μας εξισώνεται και η ανταμοιβή από τον Θεό μας. «Εάν κάποιος προκαλέσει βλάβη στον πλησίον του, όπως του έκανε, έτσι θα του ανταποδοθεί· σύντριμμα αντί συντρίμματος, οφθαλμός αντί οφθαλμού, δόντι αντί δοντιού. Όποια βλάβη προκαλέσει σε άνθρωπο, τέτοια θα του προξενηθεί». «Κατεδίωξαν τον Αδωνιβεζέκ, τον συνέλαβαν, και του έκοψαν τα άκρα των χεριών του και των ποδιών του. Και είπε ο Αδωνιβεζέκ: Εβδομήντα βασιλιάδες, με κομμένα τα άκρα των ποδιών τους και των χεριών τους, μάζευαν τα ψίχουλα κάτω από το τραπέζι μου. Όπως λοιπόν έπραξα, έτσι μου ανταπέδωσε ο Θεός». «Αυτοί που σπέρνουν αδικίες, θα θερίσουν οδύνες για τους εαυτούς τους». «Ας του ανταποδοθεί ό,τι έπραξε». «Τα μάταια θα καταλήξουν σε μάταια». «Η ανταπόδοση των χειλιών του θα του δοθεί». «Θα φάνε τους καρπούς της δικής τους οδού, και θα χορτάσουν από τη δική τους ασέβεια. Διότι η εξέταση θα καταστρέψει τους ασεβείς». «Αυτός που απεργάζεται αγαθά, αναζητά χάρη· ενώ αυτόν που αναζητά κακά, θα τον καταλάβουν».

«Γι' αυτό ξαφνικά έρχεται η καταστροφή του, διότι χαίρεται με όλα όσα μισεί ο Θεός.» «Βδέλυγμα στον Κύριο είναι οι διεστραμμένες οδοί.» «Επειδή δεν ήθελαν να προσέξουν τις συμβουλές μου, αλλά χλεύασαν τους ελέγχους μου· γι' αυτό θα γευτούν τους καρπούς της δικής τους οδού, και θα χορτάσουν από τις δικές τους επιθυμίες.» «Άνδρας άφρων και παράνομος πορεύεται σε σκολιές οδούς, αυτός κάνει νοήματα με τα μάτια, δίνει σήματα με το πόδι και διδάσκει με νεύματα των δακτύλων.» «Οι ασεβείς κατευθύνουν δόλους· τα λόγια των ασεβών είναι δόλια.»

Διότι τότε ο καθένας αποκτά αληθινή επίγνωση των δικών του σφαλμάτων, όταν οι πράξεις φανερωθούν γυμνές από μόνες τους και ελεύθερες από κάθε κάλυμμα απάτης. Δίκαιη είναι η κρίση σου, Θεέ· διότι μας καλούσες, και δεν σε υπακούαμε· μας προσέφερες τα λόγια σου, και δεν δίναμε προσοχή, αλλά ακυρώναμε τις δικές σου βουλές· και στα δικά σου λόγια δεν δίναμε προσοχή. Γι' αυτό, λοιπόν, δίκαια ήλθε πάνω μας απώλεια, και όλεθρος, και καταιγίδα, και θλίψη, και πολιορκία· και τώρα εμείς σε επικαλούμαστε, και δεν εισακούεις· ζητούμε από εσένα, και δεν βρίσκουμε έλεος· διότι ούτε εμείς εισακούσαμε τα δικά σου λόγια· ούτε δείξαμε έλεος στον πλησίον. Διότι εμείς που μισήσαμε τη σοφία, και δεν επιλέξαμε τον φόβο του Κυρίου, ούτε θελήσαμε να προσέξουμε τις βουλές του Θεού, τέτοιους καρπούς δρέπουμε από τους δικούς μας σπόρους, και χορταίνουμε από τη δική μας ανοησία. Διότι μας τύφλωσε η απάτη αυτού του βίου, και δεν γνωρίσαμε τα μυστήρια του Θεού· ούτε ελπίσαμε καθόλου ότι υπάρχει ανταμοιβή για την οσιότητα. Γι' αυτό γεμίσαμε από δρόμους ανομίας και διασχίσαμε αδιάβατες ερήμους, δηλαδή στερημένες από τη θεία επισκοπή, και την οδό του Κυρίου δεν τη γνωρίσαμε. Και τώρα, τι μας ωφέλησε η υπερηφάνεια, και τι μας προσέφερε ο πλούτος μαζί με την αλαζονεία;

Σε αυτούς όμως που δεν θέλουν να μετανοήσουν, αλλά να παραμένουν για πάντα υποδουλωμένοι στην αμαρτία, απευθύνει απειλή ο Δαβίδ, λέγοντας: «όπως λιώνει το κερί μπροστά στη φωτιά, έτσι θα χαθούν οι αμαρτωλοί από το πρόσωπο του Θεού»· και μέσω του Ησαΐα ο Κύριος διακηρύσσει: «Έχετε γίνει για εμένα», λέει, «βάρος ανυπόφορο, δεν θα συγχωρήσω πλέον τις αμαρτίες σας. Όταν απλώνετε τα χέρια σας προς εμένα, θα αποστρέψω τα μάτια μου από εσάς, και εάν πληθύνετε τις δεήσεις, δεν θα σας εισακούσω»· και μέσω του Σολομώντα: «Επειδή σας καλούσα και δεν υπακούατε, και σας απηύθυνα λόγια και δεν προσέχατε, αλλά καθιστούσατε άκυρες τις βουλές μου και δεν δίνατε προσοχή στους ελέγχους μου, γι' αυτό και εγώ θα περιγελάσω την απώλειά σας, και θα χαρώ όταν θα έρθει σε εσάς ο όλεθρος και όταν θα σας βρει θλίψη και συμφορά, και όταν η καταστροφή καταφθάσει σαν καταιγίδα· διότι θα συμβεί, όταν με επικαλεστείτε, εγώ να μην σας εισακούσω· θα με αναζητήσουν οι κακοί και δεν θα με βρουν. Διότι μίσησαν τη σοφία και δεν επέλεξαν τον φόβο του Κυρίου, ούτε ήθελαν να δώσουν προσοχή στις βουλές μου· γι' αυτό θα γευτούν τους καρπούς της δικής τους πορείας, ενώ όποιος με ακούει θα κατοικήσει έχοντας ελπίδα και θα ησυχάσει άφοβα από κάθε κακό».

Και το γεγονός ότι ο Θεός τους επιτρέπει, για λόγους που ο ίδιος γνωρίζει, να φέρουν εις πέρας αυτό που με ασέβεια επιδιώκουν, δεν τους έχει χαρίσει και το ακατάκριτο. Αντιθέτως, εκείνοι θα γευτούν τους καρπούς της δικής τους οδού και θα χορτάσουν από τη δική τους ασέβεια, σύμφωνα με τα γεγραμμένα. Μόνο δε ο Θεός γνωρίζει την ευθύτητα των δικών του κρίσεων, αφού οπωσδήποτε η έκβαση όσων συμβαίνουν σε αυτούς αποβαίνει προς το ωφέλιμο και σωτήριο αυτών που πάσχουν. Και ο Κάιν λοιπόν, που πρώτος μαθήτευσε στη διαβολική μιαιφονία, αφού κυοφόρησε την αδικία του φθόνου και συνέλαβε τον πόνο της απανθρωπιάς, γέννησε την ανομία του φόνου, και γι' αυτό δέχτηκε την άξια καταδίκη από τη θεία επιτίμηση. Ενώ εκείνος που προσέφερε ανώτερη θυσία από αυτόν, τον Κάιν εννοώ, έχοντας τη μαρτυρία του Θεού για τα δώρα του, όπως είπε ο ιερός απόστολος, μέσω αυτής, αν και πέθανε, ακόμα λαλεί, δηλαδή—