Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 10:23

Αν πάλι υβριστείς κατά πρόσωπο, μην οργίζεσαι γι' αυτό, ούτε να ταράζεσαι γρήγορα στη διάνοιά σου. Αν δε συμβεί να υβριστείς για κάποιο κακό που έκανες, ας μη γίνουμε σκληρόκαρδοι, αλλά μάλλον ας διορθώσουμε το σφάλμα. Αν όμως αυτό συμβεί από υποβολή του Εχθρού, εσύ, επειδή γνωρίζεις το έργο του, μην οργίζεσαι εναντίον του αδελφού σου. Διότι, αν, αφού υβριστείς, ανταποδώσεις την ύβρι, έχεις υβρίσει τον εαυτό σου διπλά· πρώτον μεν, διότι όταν σε ύβρισαν δεν το υπέμεινες με μακροθυμία· και δεύτερον, διότι φέρθηκες με αναίδεια και ανταπέδωσες τη λοιδορία. Όταν λοιπόν σου συμβεί να λοιδορηθείς από κάποιον, μην ανάβεις από οργή, αλλά, μειδιώντας αμέσως τα χείλη με ένα σεμνό χαμόγελο μέσα σου, μετάτρεψε τον θυμό σου σε ειρήνη. Υπάρχει όμως και γέλιο που ανάβει τον θυμό του άλλου· διότι «ο άφρονας», λέει, «κάνει το κακό γελώντας». Δεν μιλώ όμως για εκείνο το γέλιο, αδελφοί· αλλά, όπως ένας καλός και έμπειρος ιατρός, να αναμείξεις το φάρμακο της αγάπης στον σύνδεσμο της ειρήνης· διότι η φωτιά δεν σβήνει τη φωτιά. Δηλαδή δεν πρέπει να περιγελάς, αλλά μέσω της αγάπης, της σεμνότητας και της μακροθυμίας να καταπραΰνεις την οργή του δαίμονα του θυμού. Διότι είναι γραμμένο: «η οργή του ανθρώπου δεν κατεργάζεται τη δικαιοσύνη του Θεού». Και αλλού λέει: «διότι η ροπή του θυμού του είναι η πτώση του». Αν όμως και ο αδελφός σου δεν οικοδομείται με το να μειδιάς, για να μην κυριευθεί από τον θυμό, ας σπεύσουμε με κάθε τρόπο να θεραπεύσουμε τον αδελφό.

Να γελάσεις, αλλά να μην περιγελάσεις· διότι άλλο πράγμα είναι το επιπόλαιο γέλιο, και άλλο το ωφέλιμο. Και για να βεβαιωθείς ότι δεν ψεύδομαι λέγοντας αυτά, λάβε την απόδειξη από τις ίδιες τις θείες Γραφές. Διότι για εκείνον που γελά επιπόλαια, άκουσε τη Σοφία που λέει: «Ο άφρων πράττει το κακό γελώντας»· ενώ για εκείνον που γελά συνετά και ωφέλιμα, άκουσε τον Ιώβ που λέει: «Δεν θα λάβει κανένα δώρο από τον ασεβή, ενώ το αληθινό στόμα θα το γεμίσει με γέλιο». Πολύ σωστά, λοιπόν, έλεγε ο Εκκλησιαστής: «Υπάρχει καιρός για κλάμα και καιρός για γέλιο». Καιρός να κλάψουμε για την αμαρτία, και καιρός να ευφρανθούμε για τη δικαιοσύνη· διότι «δίκαιος είναι ο Κύριος, και αγάπησε τη δικαιοσύνη». Καιρός να διαρρήξουμε την έχθρα, και καιρός να συνάψουμε την αγάπη· υπακούοντας στον μακάριο Παύλο που λέει: «Ο ήλιος ας μη δύει επάνω στον θυμό σας». Καιρός να ξεριζώσουμε την ασέβεια, και καιρός να φυτέψουμε την ευσέβεια. Όλα αυτά τα φανέρωνε και ο Κύριός μας στον προφήτη Ιερεμία, όταν αναφερόμενος στη γεμάτη αγκάθια χώρα των Ιουδαίων, του έλεγε: «Ιδού, σε εγκαθιστώ σήμερα για να ξεριζώνεις και να φυτεύεις, να κατασκάπτεις και να ανοικοδομείς»· να ξεριζώνεις την πολυθεΐα, και να φυτεύεις τη μοναρχία του Θεού· να κατασκάπτεις και να ανοικοδομείς· να κατασκάπτεις τα ειδωλολατρικά σεβάσματα, και να ανοικοδομείς τους ευκτήριους οίκους των μαρτύρων.

Εκείνος που από τα χείλη του προφέρει σοφία, πλήττει με ράβδο τον ασύνετο άνθρωπο. Τις οδούς της ζωής διαφυλάσσει η παιδεία· τα δε δίκαια χείλη καλύπτουν την έχθρα. Ο άφρων πράττει κακά· ενώ το στόμα του δικαίου σταλάζει σοφία. Κατά των ειδωλολατρών, οι οποίοι έχουν κατασκευάσει είδωλα από χρυσό και άργυρο, ή από λίθους, ή από ξύλα.

Καλύτερα να ρίξεις άσκοπα μια πέτρα, παρά έναν λόγο. Λέγε αυτά που πρέπει, και όταν πρέπει, και δεν θα ακούσεις αυτά που δεν πρέπει. —Είναι καλό να φείδεσαι του χρόνου.» ΤΙΤΛΟΣ Δʹ. —Περί κολάκων, και παρασίτων, και γελωτοποιών· και ότι πρέπει να τους αποφεύγουμε. «Ο Θεός διασκόρπισε τα οστά των ανθρωπαρέσκων.» «Ο άφρων με γέλιο πράττει κακά.» «Τα λόγια των δόλιων είναι μαλακά· αυτά όμως χτυπούν στα βάθη των σπλάγχνων.» «Τους σοφούς και συνετούς τους αποκαλούν φαύλους· ενώ εκείνοι που είναι γλυκείς στον λόγο θα εισακουστούν περισσότερο.» «Πολλοί περιποιούνται τα πρόσωπα των βασιλέων.» «Καλύτερη είναι η λύπη παρά το γέλιο, διότι με τη σκυθρωπότητα του προσώπου θα γίνει αγαθή η καρδιά.» —«Όπως ο θόρυβος των αγκαθιών κάτω από τον λέβητα, έτσι είναι και το γέλιο των αφρόνων.» «Εκείνοι που σας μακαρίζουν, σας πλανούν, και ταράζουν την οδό των ποδιών σας.» «Εκείνοι που μακαρίζουν τον λαό τούτο, θα είναι πλανώντες και πλανώμενοι, ώστε να τους καταπιούν.»