Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 11:22

Τέτοιο είναι και το κάλλος της σάρκας και του αίματος, για το οποίο υπερηφανεύεται η άφρων γυναίκα, η οποία παρομοιάζεται με ενώτιο σε ρύγχος χοίρου. —Και γενικώς, σε όλους όσους σφάλλουν θα ταίριαζε το όνομα Δεηβών, ώστε για εκείνους που πλανώνται είτε κατά τον βίο είτε κατά τον λόγο, θα μπορούσε κανείς να πει εύστοχα ότι έχουν το θυσιαστήριό τους στον Δεηβών. —Ας ανεβαίνουν, λοιπόν, κλαίγοντας εκείνοι που κάποτε υπερηφανεύονταν για αυτό.

Διότι ούτε ένας λίθος αποτελεί ολόκληρο το οικοδόμημα του πύργου, ούτε μία και μόνη εντολή οδηγεί την τελειότητα της ψυχής στο επιθυμητό μέτρο, αλλά πρέπει οπωσδήποτε να έχει τεθεί προηγουμένως το θεμέλιο και, όπως λέει ο απόστολος, «να ανεγερθεί πάνω του το οικοδόμημα από χρυσό και πολύτιμους λίθους». Διότι έτσι ονομάζονται τα έργα των εντολών σύμφωνα με τον προφήτη που είπε: «Αγάπησα τις εντολές σου περισσότερο από το χρυσάφι και από το πλήθος των πολύτιμων λίθων». Ας τεθεί, λοιπόν, ως ένα είδος θεμελίου για τον ενάρετο βίο ο ζήλος για την παρθενία, και πάνω σε αυτό το θεμέλιο ας οικοδομηθούν όλα τα έργα της αρετής. Διότι, ακόμη κι αν πιστεύεται ότι αυτό είναι πάρα πολύ τίμιο και θεοπρεπές πράγμα –όπως πράγματι είναι και έτσι πιστεύεται– εάν ωστόσο ολόκληρος ο βίος δεν εναρμονίζεται με αυτό το κατόρθωμα, αλλά αντίθετα μολύνεται από την υπόλοιπη αταξία της ψυχής, τότε αυτό μοιάζει με «τον κρίκο στη μύτη του χοίρου» ή με το μαργαριτάρι που καταπατείται κάτω από τα πόδια των χοίρων. Αλλά για αυτά, αρκούν τόσα.

Όπως ακριβώς το ενώτιο στη μύτη του χοίρου, έτσι είναι το κάλλος στην άφρονα γυναίκα. [Κώδ. φ. 54 α.] Για ποιον λόγο, λοιπόν, έφερε ως παράδειγμα αυτό το ζώο και δεν επέλεξε κάποιο άλλο; Διότι, όπως ακριβώς ο χοίρος, ανακατεύοντας τον βούρκο κυρίως με αυτό το μέρος του σώματος, φθείρει εκείνο το χρυσό στολίδι, έτσι και η γυναίκα καταισχύνει την ομορφιά της. Για ποιον λόγο, λοιπόν, έγινε όμορφη; Και δεν λέει για ποιον λόγο έγινε άφρων; Παραχωρεί ο Θεός και στις ανόητες γυναίκες να γίνονται όμορφες, προκειμένου η φρόνιμη και συνετή να μην θαυμάζει αυτό το απόκτημα, αλλά να αντιλαμβάνεται το αληθινό κάλλος. Παρεχώρησε και στους άφρονες να γίνουν πλούσιοι, ώστε ο φρόνιμος να κατανοήσει την ανεπάρκεια αυτών των πραγμάτων, για να μην συναρπάζεται από αυτά, αλλά να επιδιώκει εκείνο που καθιστά και αυτά καλά.

Εκείνος δε την ακολούθησε παρασυρμένος, και όπως το βόδι οδηγείται στη σφαγή, και όπως ο σκύλος στα δεσμά, ή όπως το ελάφι που έχει πληγεί στο συκώτι, σπεύδει σαν το πτηνό στην παγίδα, αγνοώντας ότι διακυβεύεται η ψυχή του. «Πολλούς καταρράκωσε αφού τους πλήγωσε, και είναι αναρίθμητοι εκείνοι που έχει φονεύσει. Οδοί του άδη είναι το σπίτι της, που κατεβάζουν στα ταμεία του θανάτου.» «Όπως το σκουλαρίκι στο ρύγχος του χοίρου, έτσι είναι η ομορφιά σε γυναίκα κακόμυαλη.» «Γυναίκα άφρων και θρασεία, που δεν γνωρίζει ντροπή, καταλήγει να στερείται το ψωμί. Κάθισε στις θύρες του σπιτιού της, σε κάθισμα φανερά στις πλατείες, προσκαλώντας τους περαστικούς και όσους πορεύονται ευθεία στους δρόμους τους: Όποιος από εσάς είναι εντελώς άφρων, ας πλησιάσει προς εμένα· και σε όποιον στερείται φρονήσεως, του απευθύνει την προτροπή, λέγοντας: Γευθείτε με ευχαρίστηση κρυφό ψωμί, και πιείτε γλυκό κλεμμένο νερό. Αυτός όμως αγνοεί ότι οι γηγενείς χάνονται κοντά της, και ότι συναντά την παγίδα του άδη.» «Όπως το σκουλήκι στο ξύλο, έτσι καταστρέφει τον άνδρα η κακοποιός γυναίκα.» «Εκείνος που διατηρεί μοιχαλίδα, είναι άφρων και ασεβής.» «Είναι προτιμότερο να κατοικεί κανείς στην έρημο, παρά με γυναίκα εριστική, κακόγλωσση και οξύθυμη.» «Όπως οι σταγόνες της βροχής βγάζουν τον άνθρωπο έξω από το σπίτι του σε χειμωνιάτικη μέρα, με τον ίδιο τρόπο και η λοιδορούσα γυναίκα διώχνει τον άνδρα από το ίδιο του το σπίτι.» «Προφυλάξου από τη σύζυγό σου, από το να της εμπιστευθείς οτιδήποτε.» «Μην παραδώσεις την ψυχή σου σε γυναίκα, μη συναντάς γυναίκα που πορνεύει. Με γυναίκα που τραγουδά μη συναναστρέφεσαι συνεχώς.

ΤΙΤΛΟΣ Η΄. Περί της ομορφιάς και της ωραιότητας του σώματος. «Ο Δαβίδ ήταν κοκκινωπός, με ωραία μάτια και με όμορφη όψη ενώπιον του Κυρίου.» «Δεν υπήρχε σε όλον τον Ισραήλ άνδρας σαν τον Αβεσσαλώμ, από το πέλμα του ποδιού του έως την κορυφή (του κεφαλιού του).» «Όπως το σκουλαρίκι στο ρύγχος του χοίρου, έτσι είναι η ομορφιά σε μια κακόμυαλη γυναίκα.» «Μην επαινέσεις άνδρα για την ομορφιά του.» «Λύχνος που λάμπει πάνω σε ιερό λυχνοστάτη, είναι η ομορφιά του προσώπου σε ώριμη ηλικία.» «Η ομορφιά της γυναίκας φαιδρύνει το πρόσωπό της.» Εκείνος που σήμερα είναι θαλερός στο σώμα, καλοθρεμμένος από την τροφή, με το ωραίο του χρώμα να ανθίζει χάρη στην ακμή της ηλικίας του, σφριγηλός και ρωμαλέος, αύριο ο ίδιος αυτός γίνεται αξιοθρήνητος, είτε επειδή μαράθηκε από τον χρόνο, είτε επειδή μαραζώνει από κάποια αρρώστια.

Χάρις λοιπόν οφείλεται σε εσένα, θειότατε βασιλιά, διότι επιδεικνύοντας ανδρεία όπως ο θεόπτης Μωυσής μας απάλλαξες από τη λατρεία του ταυροκέφαλου ειδώλου, το οποίο ένας μωρός και όχι σοφός λαός, λησμονώντας και τον Θεό και τον βασιλιά που αμφότεροι τον εξουσίαζαν, το χύτευσε με αμάθεια έπειτα από μέθη, και, προσκυνώντας το φρενοβλαβώς, του συμπεριφερόταν ως βασιλιά, μη γνωρίζοντας από ανοησία ότι ρίχνει σε τρύπιο πιθάρι τα λόγια της αναγόρευσης και, σαν χρυσό σκουλαρίκι σε ρύγχος χοίρου, περιάπτει το σεμνό όνομα της βασιλείας σε εκείνον τον παχύσαρκο σαν χοίρο, και ότι είναι ευκολότερο να περάσει καμήλα από την τρύπα βελόνας παρά εκείνο το μεγαλόσωμο βόδι ανάμεσα στους ανθρώπους με τις άφθονες σάρκες να επιτύχει με οποιονδήποτε τρόπο τη βασιλεία. Πόσο ταιριαστά ο συρφετός και τα αποβράσματα, οι αργόσχολες κοιλιές και εκείνοι των οποίων η κοιλιά είναι ο θεός τους, ανέδειξαν ως βασιλιά τους έναν άνθρωπο που είναι μόνο λαιμός και φάρυγγας, ή, κατά το ρητό του αρχαίου σοφού, που τρέφει την κοιλιά του σαν σκύλα μεγαλύτερη από το σώμα του· όμως, για να μιλήσουμε αποστολικά, και αυτήν και αυτούς τους κατάργησε ο Θεός μέσω της δικής σου επιτίμησης, παραδίδοντάς τους σε αδόκιμο νου, ώστε να μην πράττουν τα πρέποντα.