Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 12:14

Διότι τι ωφελεί, λέγει, εάν ήσουν μεν οκνηρός, αλλά αυτά που συγκεντρώθηκαν με καλό τρόπο τα σπαταλάς με κακό τρόπο, μεθώντας ή γαστριμαργώντας; Δεν είπε, «Εργάζου και πλεονέκτει»· καλή είναι η εργασία που γίνεται με δικαιοσύνη. «Από τον καρπό του στόματος, η ψυχή του ανθρώπου θα γεμίσει από αγαθά». [Κώδ. φ. 58 α.] Μη νομίσεις ότι η αρετή βρίσκεται μόνο στα έργα, διότι το μεγαλύτερο μέρος της βρίσκεται και στους λόγους· διότι από τον καρπό της αγαθής διάνοιας προέρχεται ο αγαθός λόγος· καρπός δε του αγαθού λόγου είναι η πράξη της αρετής, η οποία δημιουργεί αγαθά· ο λόγος της ανδρείας ψυχής, ο οποίος οδηγεί στην αρετή, είναι αγαθός και δημιουργικός αγαθών. «Οι οδοί των αφρόνων φαίνονται ορθές ενώπιόν τους». Αυτό που λέγει έχει την εξής έννοια: ότι ο μωρός θεωρεί ότι είναι ακατηγόρητος· υπάρχουν δύο κακά: και το να είναι κανείς μωρός, και το να αμαρτάνει χωρίς να νομίζει ότι αμαρτάνει· διότι, όπως ακριβώς ο διεστραμμένος νομίζει ότι βλέπει ορθά, και εκείνος που έχει υποστεί βλάβη στις αισθήσεις του νομίζει ότι σωφρονεί, έτσι και αυτό αποτελεί το πρώτο τεκμήριο της τιμωρίας του, το ότι δηλαδή έχει νεκρωθεί και η ίδια του η αντίληψη· γι' αυτό τον λόγο δεν δέχεται ούτε συμβουλές. «Ο σοφός εισακούει συμβουλές».

ΤΙΤΛΟΣ ΙΔ΄. — Περί εκείνων που προφυλάσσουν τη γλώσσα τους. «Δεν θα μιλήσουν τα χείλη μου άνομα, ούτε η ψυχή μου θα μελετήσει άδικα.» «Αν φείδεσαι των χειλέων σου, θα είσαι συνετός.» «Όποιος φυλάσσει το στόμα του, διατηρεί την ψυχή του.» «Τη φιλονικία καταπραΰνει ο σιωπηλός.» «Όποιος αγαπά τη ζωή του, φείδεται του στόματός του.» «Αφαίρεσε από τον εαυτό σου το διεστραμμένο στόμα, και απομάκρυνε από εσένα τα άδικα χείλη.» «Ασήμι δοκιμασμένο στο πυρ είναι η γλώσσα του δικαίου. Με δικαιοσύνη λέγονται όλα τα λόγια του στόματός σου. Δεν υπάρχει σε αυτά τίποτα το διεστραμμένο ούτε το στρεβλό.» «Από τους καρπούς του στόματός του θα χορτάσει η ψυχή του ανθρώπου.» «Η θεραπευτική γλώσσα είναι δέντρο ζωής· και όποιος την προφυλάσσει θα πληρωθεί από πνεύμα.» «Κηρήθρες μελιού είναι τα καλά λόγια, και η γλύκα τους είναι θεραπεία της ψυχής.» «Όποιος φυλάσσει το στόμα του και τη γλώσσα του, προφυλάσσει την ψυχή του από τη θλίψη.» «Η ήπια γλώσσα συντρίβει οστά.» «Θάνατος και ζωή βρίσκονται στην εξουσία της γλώσσας, και εκείνοι που την ελέγχουν θα φάνε τους καρπούς της.» «Μακάριος ο άνθρωπος, ο οποίος δεν θα ολισθήσει με το στόμα του.» «Ο γλυκύς λόγος πολλαπλασιάζει τους φίλους τους.» «Ποιος θα βάλει φρουρά στο στόμα μου, και σφραγίδα στα χείλη μου, ώστε να μην πέσω εξαιτίας της, και να μην με καταστρέψει η γλώσσα μου;» «Όποιος μισεί τη φλυαρία, ελαττώνει την κακία.» «Αγαθά απλόχερα χυμένα πάνω σε κλειστό στόμα.» «Είπα: Θα φυλάξω τις οδούς μου, ώστε να μην αμαρτήσω με τη γλώσσα μου.» «

Η ομορφιά του πλούτου δεν βρίσκεται στα πουγκιά, αλλά στη βοήθεια προς αυτούς που έχουν ανάγκη. Απολύτως τίποτα δεν επιδιώκεις με ζήλο, ούτε λαμπρό βίο, ούτε ορθό λόγο, ούτε προστασία των θλιβομένων, ούτε τα παρόμοια, παρά μόνο το να αγαπάς, να επιθυμείς και να συλλέγεις χρυσά νομίσματα. ΤΙΤΛΟΣ Ιʹ. — Περί έργων και πράξεων· και ότι όποια κάνει κανείς, τέτοια και υφίσταται· και πώς ανάλογα με τα έργα μας εξισώνεται και η ανταμοιβή από τον Θεό μας. «Εάν κάποιος προκαλέσει βλάβη στον πλησίον του, όπως του έκανε, έτσι θα του ανταποδοθεί· σύντριμμα αντί συντρίμματος, οφθαλμός αντί οφθαλμού, δόντι αντί δοντιού. Όποια βλάβη προκαλέσει σε άνθρωπο, τέτοια θα του προξενηθεί». «Κατεδίωξαν τον Αδωνιβεζέκ, τον συνέλαβαν, και του έκοψαν τα άκρα των χεριών του και των ποδιών του. Και είπε ο Αδωνιβεζέκ: Εβδομήντα βασιλιάδες, με κομμένα τα άκρα των ποδιών τους και των χεριών τους, μάζευαν τα ψίχουλα κάτω από το τραπέζι μου. Όπως λοιπόν έπραξα, έτσι μου ανταπέδωσε ο Θεός». «Αυτοί που σπέρνουν αδικίες, θα θερίσουν οδύνες για τους εαυτούς τους». «Ας του ανταποδοθεί ό,τι έπραξε». «Τα μάταια θα καταλήξουν σε μάταια». «Η ανταπόδοση των χειλιών του θα του δοθεί». «Θα φάνε τους καρπούς της δικής τους οδού, και θα χορτάσουν από τη δική τους ασέβεια. Διότι η εξέταση θα καταστρέψει τους ασεβείς». «Αυτός που απεργάζεται αγαθά, αναζητά χάρη· ενώ αυτόν που αναζητά κακά, θα τον καταλάβουν».

Γι' αυτό σας «διδάσκω την αλήθεια», «ώστε να εναποτεθεί η ελπίδα σας στον Κύριο» και να «πληρωθείτε από το Πνεύμα»· διότι το Πνεύμα είναι Θεός φιλαλήθης, όπως ο Πατέρας και ο Υιός· και εάν η ελπίδα σας δεν εναποτεθεί στον Κύριο, δεν θα «πληρωθείτε από το Πνεύμα»· και εάν δεν «πληρωθείτε από το Πνεύμα», δεν θα μισήσετε το ψεύδος με «τέλειο μίσος»· και εάν δεν μισήσετε το ψεύδος με «τέλειο μίσος», δεν θα κατανοήσετε την αλήθεια· και εάν δεν κατανοήσετε την αλήθεια, η γλώσσα σας δεν θα διδαχθεί καλά, διότι «εξαιτίας της αμαρτίας των χειλέων του ο αμαρτωλός πέφτει σε παγίδα», ενώ ο δίκαιος ξεφεύγει από αυτήν· και εάν η γλώσσα σας δεν διδαχθεί καλά, η σοφία δεν θα αναπαυθεί στην καρδιά σας —διότι «η γλώσσα των σοφών γνωρίζει καλά» και «στην καρδιά τους» αναπαύεται «η σοφία», και «από τους καρπούς του στόματος ενός ανθρώπου η ψυχή του θα γεμίσει με αγαθά», «και η ανταπόδοση των χειλέων του θα του αποδοθεί»—· και εάν η σοφία δεν αναπαυθεί στην καρδιά, δεν θα φωτιστεί με τον φωτισμό της γνώσης και της σύνεσης —διότι η «σοφία» του Κυρίου, λέει, «θα φωτίσει το πρόσωπο» του συνετού—· και εάν δεν φωτιστεί με τον φωτισμό της γνώσης και της σύνεσης, δεν θα επιθυμήσει τη σοφία, ούτε θα εκπαιδευτεί σε όσα είναι αντάξιά της —επιθυμήστε, λέει, ώ άνδρες, τη σοφία και ποθήστε την, και θα εκπαιδευτείτε—· και εάν δεν επιθυμήσει τη σοφία και δεν εκπαιδευτεί στα αντάξιά της, πώς άραγε θα την τιμήσει, ή πώς θα βασιλεύσει μαζί της εις τον αιώνα; «