Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 13:20

Παρατήρησε, λοιπόν, πώς εκείνοι που βαπτίστηκαν στη νεφέλη και στη θάλασσα, αν και έφαγαν τον εξ ουρανού άρτο και ήπιαν το πνευματικό ποτό, αναμείχθηκαν με τους ειδωλολάτρες. Επειδή κάθισαν στο ίδιο τραπέζι με αυτούς και συμμετείχαν στην ειδωλολατρική τράπεζα, παρασύρθηκαν εύκολα και αμέσως ολίσθησαν στην αποστασία, και χόρευαν μαζί με γυναίκες. «Και ο λαός συνευρισκόμενος αναμειγνυόταν με πόρνη», σύμφωνα με τη φωνή του προφήτη. Διότι αυτό ακριβώς σημαίνει το ότι «σηκώθηκαν να διασκεδάσουν». Επομένως, είναι πράγματι επικίνδυνο το να συναναστρέφεται κανείς με πονηρούς και απίστους. Γι' αυτό άλλωστε είπε κάπου ο Σολομών: «Εκείνος που συμπορεύεται με σοφούς θα γίνει σοφός, ενώ εκείνος που συμπορεύεται με άφρονες θα γίνει γνωστός».

Διότι δεν είναι ασφαλές να συναναστρέφεται κανείς τους φαύλους, αλλά τους πιο ενάρετους. Διότι είναι γραμμένο: «Εκείνος που συμπορεύεται με σοφούς θα γίνει σοφός, ενώ εκείνος που συμπορεύεται με άφρονες θα γίνει γνωστός ως τέτοιος». Γράφει δε και ο Παύλος: «Εάν κάποιος που ονομάζεται αδελφός είναι πλεονέκτης ή ειδωλολάτρης ή υβριστής ή μέθυσος ή άρπαγας, με έναν τέτοιον ούτε καν να συντρώγετε». ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Πολύ σωστά μίλησες· διότι αυτό το πράγμα συντελεί τα μέγιστα στην πνευματική μας ωφέλεια. ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Σχετικά λοιπόν με τα πλάσματα που κολυμπούν και ζουν στα ύδατα, αυτά μας διδάσκει αινιγματωδώς ο νόμος. Και διευρύνοντας τρόπον τινά την παράθεση των παραδειγμάτων σε εμάς, μεταβαίνει στα σμήνη των πτηνών λέγοντας: «Και αυτά θα βδελύσσεστε από τα πτηνά, και δεν θα τα τρώτε· είναι βδέλυγμα: τον αετό, τον γρύπα, τον αλιαετό, τον γύπα, τον ικτίνο και τα όμοιά του, τη στρουθοκάμηλο, τη γλαύκα, τον λάρο και τα όμοιά του, κάθε κόρακα και τα όμοιά του, τον ιέρακα και τα όμοιά του, τον νυκτικόρακα, τον καταρράκτη, την ίβιδα, τον πορφυρίωνα, τον πελεκάνο, τον κύκνο, τον ερωδιό, τον χαραδριό και τα όμοιά του, τον έποπα και τη νυχτερίδα, και όλα τα φτερωτά ερπετά που βαδίζουν στα τέσσερα, είναι βδέλυγμα για εσάς».

Αυτό όμως που μόλις τώρα ήρθε στον λογισμό μου, θα το πω στην αγάπη σας. Διότι βλέποντας τον Θωμά, ο οποίος όταν απουσίαζε έγινε άπιστος, όταν όμως συγκεντρώθηκε μαζί με εκείνους που πίστεψαν δεν έχασε καθόλου την πίστη, σκέφτηκα ότι και ο αμαρτωλός άνθρωπος, αν απλώς αποφύγει τη συναναστροφή με τους φαύλους και συναναστρέφεται με τους δικαίους, δεν θα αποτύχει ποτέ ως προς τη δικαιοσύνη και τη σωτηρία της ψυχής μέσω αυτής. Και αυτό νομίζω υπαινίσσεται και ο ψαλμωδός προφήτης, όταν μακαρίζει όσους αποφεύγουν τη συνέλευση και τη συνοδοιπορία των διεφθαρμένων, και ένας άλλος προφήτης λέγοντας να μην είσαι μαζί με πολλούς για να πράξεις το κακό, αλλά και ο παροιμιαστής που λέει «σε σύναξη αμαρτωλών θα ανάψει φωτιά, ενώ εκείνος που συμπορεύεται με σοφούς, θα γίνει σοφός».

Όποιος συμπορεύεται με σοφούς, θα γίνει σοφός. [Cod. f. 61 b.] Δεν είναι μικρό πράγμα, λοιπόν, η συναναστροφή με τέτοιους ανθρώπους· και όχι απλώς το να συμμετέχει κανείς σε μια πορεία· ίσως και αυτό να ωφελεί· διότι αναγκαστικά θα μάθει πολλά και από αυτό· διότι δεν είπε, εκείνος που συμβιοί, ή εκείνος που συναναστρέφεται τον περισσότερο χρόνο, αλλά λέει ότι και εκείνος που μοιράστηκε απλώς έναν περίπατο, θα αποκομίσει μεγάλα οφέλη· διότι εάν η ενδυμασία ενός άνδρα και το γέλιο των δοντιών του φανερώνουν τα στοιχεία του χαρακτήρα του, πολύ περισσότερο ένας μικρός περίπατος, και το να γίνεται αυτό συνεχώς· ενώ στην περίπτωση των ανοήτων ισχύει το αντίθετο.

Διότι λέγει και ο ευαγγελιστής Λουκάς: «Και ο Ιησούς διανυκτέρευε στην προσευχή του Θεού», διδάσκοντάς μας να κάνουμε τούτο. Αυτό έπραξε και ο θείος απόστολος μαζί με τον Σίλα. Διότι, όντας δεσμώτης μαζί με τον Σίλα, και δεμένος στο ξύλο μετά από κακώσεις και μαστιγώσεις, συνδύασε την προσευχή με την υμνωδία, και τρύγησε τον καρπό της καλής αγρυπνίας· διότι απήλαυσαν τη θεία δωρεά. «Εγώ είμαι μέτοχος όλων εκείνων που σε φοβούνται, και εκείνων που τηρούν τις εντολές σου». Ο δε Σύμμαχος αντί της λέξης «Μέτοχος», χρησιμοποίησε το «Συνημμένος»· ο δε Σύρος, το «Φίλος». Διότι, αποστρεφόμενος εκείνους που προτιμούν τα αντίθετα από τα δικά σου προστάγματα, είχα ως κοινωνούς και οικείους εκείνους που εκτιμούσαν βαθύτατα τον φόβο σου και επέλεγαν να ζουν σύμφωνα με τον νόμο. Αυτό το είπε και σε άλλον ψαλμό: «Σε εμένα δε, τιμήθηκαν πάρα πολύ οι φίλοι σου, Θεέ». Σύμφωνα με την Παροιμία, λοιπόν, ακούσαμε: «Εκείνος που συμπορεύεται με σοφούς, θα γίνει σοφός· ενώ εκείνος που συμπορεύεται με άφρονες, θα γίνει γνωστός». Όσοι λοιπόν διαθέτουν τη φιλοξενία του Αβραάμ, έχουν γίνει μέτοχοί του· ομοίως και όσοι διαθέτουν τον ζήλο του Ηλία, και την πραότητα του Μωυσή και του Δαβίδ· ενώ όσοι έχουν γίνει μιμητές κακών έργων, ακούνε: «Εάν έβλεπες κλέφτη, συνέτρεχες με αυτόν, και με μοιχό έθετες τη μερίδα σου». Ας μη γίνουμε, λοιπόν, αδελφοί, συμμέτοχοι αυτών, αλλά εκείνων που έπραξαν τα αγαθά. Διότι με πολλούς τρόπους χάθηκαν ορισμένοι διαπράττοντας αμαρτίες, συμπαρασύροντας στην απώλεια και άλλους μαζί τους.

Διότι μεγάλη ωφέλεια έχει η συναναστροφή μαζί τους. Και μάρτυρας αυτού είναι ο Ελισσαίος, ο οποίος παρέμεινε σταθερά κοντά στον Ηλία μέχρι το τέλος, και αξιώθηκε διπλής χάριτος σε σχέση με εκείνον. «Όποιος συμπορεύεται με σοφούς, θα γίνει σοφός.» «Να συνομιλείτε με δίκαιους ανθρώπους.» «Στα λόγια των σοφών να τείνεις το αυτί σου.» «Όταν ένας νέος συναναστρέφεται με όσιο, τότε η οδός του είναι ευθεία.» «Εάν δεις συνετό άνθρωπο, να πηγαίνεις σε αυτόν από τα χαράματα, και το πόδι σου ας φθείρει τα κατώφλιά του. Να σταθείς ανάμεσα σε πλήθος γερόντων, και εάν κάποιος είναι σοφός, προσκολλήσου σε αυτόν.» «Μην παραβλέπεις τις διηγήσεις των σοφών, και μελέτα συνεχώς τις παροιμίες τους.» «Δίκαιοι άνδρες ας είναι οι συνδαιτυμόνες σου.» «Με άνθρωπο ευσεβή να έχεις διαρκή συναναστροφή. Όποιον δεις να τηρεί τις εντολές, ταύτισε την ψυχή σου με την ψυχή του, και εάν σφάλλεις, θα συμπονέσει μαζί σου.» «Τα πτηνά συγκεντρώνονται με τα όμοιά τους.» Όπως ακριβώς οι ζωγράφοι, όταν αντιγράφουν εικόνες από άλλες εικόνες, κοιτάζοντας συχνά το πρότυπο, προσπαθούν να μεταφέρουν τον χαρακτήρα εκείνων των εικόνων στο δικό τους καλλιτέχνημα· έτσι πρέπει και αυτός που επιδιώκει να καταστήσει τον εαυτό του τέλειο σε όλα τα μέρη της αρετής, σαν σε αγάλματα κινούμενα και έμπρακτα, να αποβλέπει στους βίους των αγίων και να κάνει δικό του το αγαθό εκείνων μέσω της μιμήσεως.