Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 13:3

Γι' αυτόν τον λόγο και αυτοί οι μακάριοι πατέρες ακολουθούσαν τέτοια αγωγή βίου· διότι, όταν διώκονταν δεν δειλίαζαν, αλλά τουναντίον επεδείκνυαν τη γενναιότητα της ψυχής τους, εγκλείοντας έτσι τους εαυτούς τους σε πνιγηρούς και σκοτεινούς τόπους και σκληραγωγώντας τους· όταν, πάλι, έφτανε η ώρα του θανάτου δεν την απέφευγαν. Διότι μεριμνούσαν ούτε να πτοούνται ενώπιόν του όταν αυτός παρουσιαζόταν, ούτε να προκαταλαμβάνουν την κρίση που είχε οριστεί από τη Θεία Πρόνοια, ούτε πάλι να αντιπράττουν απέναντι στην οικονομία Της, για την οποία γνώριζαν ότι διαφυλάσσονταν, ώστε, ενεργώντας προπετώς, να μην καταστούν οι ίδιοι αίτιοι του τρόμου τους. Διότι έτσι έχει γραφτεί: «ο προπετής στα χείλη θα προκαλέσει τρόμο στον εαυτό του».

Μοναχοί, ας μην υπερβαίνουμε τα όρια της ταπεινοφροσύνης, μήπως, νομίζοντας ότι έχουμε δίκιο, φθείρουμε την ευλάβειά μας. Γι' αυτό, ας περιφρονήσουμε ακόμη και τη ζημία, εξαιτίας εκείνου που λέει: «Ο δούλος του Κυρίου δεν πρέπει να φιλονικεί» και «μακάριος είναι εκείνος που τα τρέμει όλα από ευλάβεια». Και, «μη βιάζεσαι μέσα στο πνεύμα σου να θυμώσεις· διότι ο θυμός αναπαύεται στον κόρφο των ασεβών». Είναι γραμμένο: «Ο συνετός υιός είναι υπάκουος στον πατέρα του, ενώ ο ανυπάκουος υιός βρίσκεται σε ατιμία». «Εκείνος που φυλάει το στόμα του, προστατεύει την ψυχή του, ενώ ο προπετής στα χείλη θα τρομοκρατήσει τον εαυτό του». «Για τον δόλιο υιό δεν θα υπάρξει κανένα αγαθό, ενώ εκείνος που τηρεί τις εντολές είναι μακάριος». «Ο νόμος του σοφού είναι πηγή ζωής, ενώ ο άμυαλος θα πεθάνει από παγίδα». «Εκείνος που πορεύεται με ευθύτητα φοβάται τον Κύριο, ενώ εκείνος που διαστρέφει τις οδούς του θα ατιμαστεί». «Θα αναζητήσεις σοφία ανάμεσα στους κακούς και δεν θα βρεις, η επίγνωση όμως στους φρόνιμους είναι εύκολη». «Ο κήπος που δεν έχει φράχτη ποδοπατείται και ερημώνεται, και όποιος δεν φυλάει το στόμα του θα καταστρέψει τους καρπούς του».

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΓʹ. Όποιος φυλάσσει το στόμα του, τηρεί την ίδια του την ψυχή. [Κώδ. φ. 59β] Δες ότι εμείς πρώτοι καρπωνόμαστε τα καλά, ενώ αντίστροφα και η βλάβη σε εμάς στρέφεται· διότι φυλάσσει μεν το στόμα του εκείνος που γνωρίζει να λέει το: «Θέσε, Κύριε, φυλακή στο στόμα μου»· αντίθετα, φέρεται επιπόλαια με τα χείλη του εκείνος που δεν κατανοεί τι λέει, ούτε για ποια πράγματα διαβεβαιώνει. [Αυτόθι] Παραδομένος σε επιθυμίες είναι κάθε οκνηρός.

Συναγωγή δε, είναι η κακία και η άγνοια· Όποιος φυλάγει το στόμα του, κ.τ.λ. [Cod. f. 89 a.] Εάν εκείνος που αγαπά τον πλησίον τηρεί τον νόμο, η αγάπη δεν εργάζεται κανένα κακό στον πλησίον· Όποιος μνησικακεί, είναι παράνομος. Εκείνος που θυμάται τα αμαρτήματα των άλλων, μισεί τον πλησίον. Επομένως, είναι παράνομος.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΔ΄. — Περί εκείνων που προφυλάσσουν τη γλώσσα τους. «Δεν θα μιλήσουν τα χείλη μου άνομα, ούτε η ψυχή μου θα μελετήσει άδικα.» «Αν φείδεσαι των χειλέων σου, θα είσαι συνετός.» «Όποιος φυλάσσει το στόμα του, διατηρεί την ψυχή του.» «Τη φιλονικία καταπραΰνει ο σιωπηλός.» «Όποιος αγαπά τη ζωή του, φείδεται του στόματός του.» «Αφαίρεσε από τον εαυτό σου το διεστραμμένο στόμα, και απομάκρυνε από εσένα τα άδικα χείλη.» «Ασήμι δοκιμασμένο στο πυρ είναι η γλώσσα του δικαίου. Με δικαιοσύνη λέγονται όλα τα λόγια του στόματός σου. Δεν υπάρχει σε αυτά τίποτα το διεστραμμένο ούτε το στρεβλό.» «Από τους καρπούς του στόματός του θα χορτάσει η ψυχή του ανθρώπου.» «Η θεραπευτική γλώσσα είναι δέντρο ζωής· και όποιος την προφυλάσσει θα πληρωθεί από πνεύμα.» «Κηρήθρες μελιού είναι τα καλά λόγια, και η γλύκα τους είναι θεραπεία της ψυχής.» «Όποιος φυλάσσει το στόμα του και τη γλώσσα του, προφυλάσσει την ψυχή του από τη θλίψη.» «Η ήπια γλώσσα συντρίβει οστά.» «Θάνατος και ζωή βρίσκονται στην εξουσία της γλώσσας, και εκείνοι που την ελέγχουν θα φάνε τους καρπούς της.» «Μακάριος ο άνθρωπος, ο οποίος δεν θα ολισθήσει με το στόμα του.» «Ο γλυκύς λόγος πολλαπλασιάζει τους φίλους τους.» «Ποιος θα βάλει φρουρά στο στόμα μου, και σφραγίδα στα χείλη μου, ώστε να μην πέσω εξαιτίας της, και να μην με καταστρέψει η γλώσσα μου;» «Όποιος μισεί τη φλυαρία, ελαττώνει την κακία.» «Αγαθά απλόχερα χυμένα πάνω σε κλειστό στόμα.» «Είπα: Θα φυλάξω τις οδούς μου, ώστε να μην αμαρτήσω με τη γλώσσα μου.» «