Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 15:12

Εάν είσαι υγιής στο σώμα, μην υπερηφανεύεσαι, αλλά να φοβάσαι. Διότι, όπως ακριβώς μια πολύχορδη κιθάρα βρίσκεται στο χέρι ενός ανθρώπου, έτσι και κάθε σάρκα βρίσκεται στο χέρι του Ιησού Χριστού του Σωτήρα μας. Είναι γραμμένο: διαρκώς τα μάτια των κακών προσδοκούν τα κακά, ενώ οι αγαθοί αναπαύονται πάντοτε. Οδοί ζωής είναι οι στοχασμοί του συνετού, ώστε, απομακρυνόμενος από τον άδη, να σωθεί. Είναι γραμμένο: ο απαίδευτος δεν θα αγαπήσει αυτούς που τον ελέγχουν, ούτε θα συναναστραφεί με τους σοφούς. Εκείνος που περιφρονεί τον πένητα αμαρτάνει, ενώ όποιος ελεεί τους φτωχούς είναι μακάριος. Είναι γραμμένο: εάν πέσει ο εχθρός σου, μην χαρείς. Και στο παραπάτημά του μην υπερηφανευτείς. Διότι θα το δει ο Κύριος και δεν θα του αρέσει, και θα αποστρέψει την οργή Του από εκείνον. Όποιος κλείνει τα αυτιά του για να μην ακούσει τον αδύναμο, θα παρακαλέσει και ο ίδιος, και δεν θα υπάρξει κανείς να τον εισακούσει. Μην καυχιέσαι για το αύριο, διότι δεν γνωρίζεις τι θα φέρει η επόμενη ημέρα. Μην πράττεις το κακό, και το κακό δεν θα σε βρει. Μην αγαπάς την καταλαλιά, για να μην εξολοθρευτείς. Είναι γραμμένο: όποιος αποκρίνεται σε έναν λόγο προτού τον ακούσει, αυτό αποτελεί για εκείνον αφροσύνη και ντροπή. Δεν χαίρεται ο πατέρας για τον απαίδευτο υιό, ενώ ο υιός που παιδαγωγείται θα γίνει σοφός. Η σοφία δεν βρίσκεται στην πολυμάθεια των γραμμάτων, αλλά, καθώς είναι γραμμένο, αρχή της σοφίας είναι ο φόβος του Κυρίου. Το να γνωρίζει δε κανείς τον νόμο είναι γνώρισμα αγαθής διάνοιας. Η πίστη γεννά αγαθή διάνοια, και η αγαθή διάνοια είναι ποταμός ζωντανού ύδατος. Και όποιος την αποκτήσει, θα ξεδιψάσει από τα νερά της.

Ο απαίδευτος δεν θα αγαπήσει εκείνους που τον ελέγχουν.» «Στα αυτιά του άφρονα μη λες τίποτα, μήπως τυχόν χλευάσει τα συνετά σου λόγια.» «Μίσησαν εκείνους που ελέγχουν στις πύλες.» «Σε όλους όσους ελέγχουν στις πύλες θα θέσουν πρόσκομμα.» «Εάν αμαρτήσει εις βάρος σου ο αδελφός σου, πήγαινε και έλεγξέ τον μεταξύ εσού και εκείνου μόνου. Εάν σε ακούσει, κέρδισες τον αδελφό σου. Εάν όμως δεν ακούσει, πάρε μαζί σου ακόμη έναν και δύο, ώστε από το στόμα δύο ή τριών μαρτύρων να σταθεί κάθε λόγος.

Κατήχηση ΚΗ' του ιδίου, συνέχεια των όσων ελέχθησαν την περασμένη Κυριακή. Ευλόγησον, πάτερ. Αδελφοί και πατέρες, γνωρίζετε ότι λέγαμε αυτό που ακούσαμε από τη σοφία, ότι «αρχή αυτής είναι η αγάπη και η τήρηση των νόμων» και ότι σημείο της αγάπης είναι η «τήρηση των νόμων» και από εκεί ο λόγος κατέληξε στις εντολές και τους θείους νόμους και ότι είναι προτιμότερο «να μην υπόσχεσαι παρά να υπόσχεσαι και να μην εκπληρώνεις». Αυτά λοιπόν τα θυμηθήκαμε και τα υπενθυμίσαμε, και σαν θείο καθαρτήριο λόγο σας τα απευθύναμε, και είθε από τον Θεό Λόγο να γίνουμε όλοι μας καθαροί με τη χάρη Του. «Ήδη εσείς είστε καθαροί», λέει, «εξαιτίας του λόγου που σας έχω πει». Είθε δε και εμείς να αγαπιόμαστε από εσάς εξαιτίας αυτών των λόγων και να μην δυσανασχετείτε επειδή σας τους απευθύνουμε κάπως συχνά ή ελεγκτικά, αλλά μάλλον να αναζητάτε περισσότερους ελέγχους, ως άνθρωποι σοφοί, δίκαιοι και συνάμα συνετοί. «Να ελέγχεις», λέει, «τον σοφό και θα σε αγαπήσει» και «δίνε γνώση στον δίκαιο και θα γίνει πιο δεκτικός», ενώ «εκείνος που νουθετεί τους κακούς θα λάβει για τον εαυτό του ατιμία», διότι οι έλεγχοι για τον ασεβή είναι γι' αυτόν πληγές, και όπως «ο απαίδευτος δεν θα αγαπήσει εκείνους που τον ελέγχουν», έτσι ο σοφός και ο συνετός δεν θα μισήσει εκείνους που τον ελέγχουν. Διότι η σύνεση δεν θα του επιτρέψει να μισήσει αυτόν που τον ελέγχει με σκοπό τη διόρθωση, όπως ακριβώς δεν μισεί τον ιατρό εκείνος που επιθυμεί διακαώς τη ζωή και την υγεία.

Οι δε απαίδευτοι δεν είναι δεκτικοί σε ελέγχους· «διότι», λέει, «ο απαίδευτος δεν θα αγαπήσει αυτούς που τον ελέγχουν»· ούτε οι δειλοί, για να μην περιπέσουν σε απόγνωση από τον φόβο τους· ούτε όσοι εξομολογούνται με κατάνυξη· διότι αυτοί δεν χρειάζονται ελέγχους, αλλά μάλλον παρηγοριά· ούτε οι αξιωματούχοι, σύμφωνα με το «Μην επιπλήξεις πρεσβύτερο, αλλά να τον παρακαλείς σαν πατέρα».