Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 16:24

Προσθέτει δε και στον φάρυγγα τον κατάλληλο έπαινο, ονομάζοντάς τον γλυκασμό και επιθυμία. Η δε φράση έχει ως εξής: Ο φάρυγγάς του είναι γλυκασμός και είναι όλος επιθυμία. Αυτό δε που κατανοούμε σχετικά με αυτό, είναι το εξής: το μέρος κάτω από το σαγόνι η συνήθεια το ονομάζει φάρυγγα, στον οποίο, όπως λένε, παράγεται ο ήχος καθώς δονείται από την πρόσπτωση του αέρα που προέρχεται από την τραχεία. Επειδή λοιπόν οι καλοί λόγοι είναι κηρήθρες μελιού, και το όργανο του λόγου είναι η φωνή, η οποία γεννάται από τον φάρυγγα, ίσως όποιος σκεφτεί ότι με το όνομα αυτό υποδηλώνονται οι υπηρέτες και οι υποφήτες του Λόγου, μέσω των οποίων ομιλεί ο Χριστός, δεν θα σφάλει. Διότι και ο μέγας Ιωάννης, όταν ρωτήθηκε ποιος είναι, ονόμασε τον εαυτό του «φωνή», επειδή ήταν ο πρόδρομος του Λόγου, και ο μακάριος Παύλος έδινε απόδειξη για τον Χριστό που μιλούσε μέσα του, στον οποίο, παραχωρώντας τη φωνή του, γινόταν γλυκασμός καθώς αποφθεγγόταν μέσω εκείνου. Και όλοι οι προφήτες, έχοντας παραχωρήσει τα φωνητικά τους όργανα στο Πνεύμα που ηχούσε μέσα τους, γίνονταν γλυκασμός, αναβλύζοντας το θείο μέλι μέσα από τον δικό τους λάρυγγα, το οποίο μέλι βασιλείς και ιδιώτες προσφέρουν για την υγεία τους, και η απόλαυση του οποίου δεν ανακόπτει την επιθυμία εξαιτίας του κορεσμού, αλλά αντίθετα τρέφει περισσότερο τον πόθο μέσω της μετοχής στα ποθούμενα. Γι' αυτόν τον λόγο και τον ονομάζει όλο επιθυμία, περιγράφοντας το κάλλος του Ζητουμένου μέσω αυτής της φωνής σαν να δίνει έναν ορισμό: «Διότι όλος», λέει, «είναι επιθυμία».

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ ΑΙΜΙΛΙΑΝΟ 1248. Δεν είναι μικρή η ωφέλεια που προκύπτει από τη διήγηση των σπουδαιότερων κατορθωμάτων. Διότι αφυπνίζει τις ψυχές που κοιμούνται και τις στρέφει προς την αρετή, κάνει προθυμότερες τις νωθρές, ενώ εκείνες που ασπάζονται την κακία τις διδάσκει να αισχύνονται και τις οδηγεί στη μετάνοια. Και αυτό ακριβώς θέλοντας να δείξει ο σοφός συγγραφέας των Παροιμιών είπε: «Οι καλοί λόγοι είναι κηρήθρες μελιού». Καλούς ονομάζει τους λόγους που αναφέρονται στην αρετή και την ευσέβεια· όχι εκείνους που καυχώνται για έναν επίκτητο καλλωπισμό, αλλά εκείνους που φέρουν μέσα τους το κάλλος της αλήθειας· όχι εκείνους που μεταφέρονται επάνω σε ποιητικό ή ρητορικό άρμα, αλλά εκείνους που πορεύονται πεζοί με τη φυσική και θεόσδοτη δύναμή τους. Και ποια είναι η ωφέλεια από αυτό;

Δίδαξέ μας, σοφέ. «Η γλυκύτητά τους είναι ίαση της ψυχής». Επειδή, λοιπόν, τα ανδραγαθήματα των παλαιών γεννούν όχι μικρή ωφέλεια, ας προβάλλουμε συνεχώς τις αρετές τους στις συνάξεις και στους διαλόγους μας. Διότι πολλά ψυχικά νοσήματα, τόσο τα λανθάνοντα όσο και τα φανερά, θα βρουν την κατάλληλη θεραπεία.

Η καρδιά του σοφού θα κατανοήσει τα λόγια του ίδιου του του στόματος. [Ό.π.] Διότι αυτός ομιλεί έχοντας εκ των προτέρων γνώση. Εξάλλου και οι προφήτες γνώριζαν αυτά που έλεγαν, και δεν ομιλούσαν ευρισκόμενοι σε έκσταση, όπως ισχυρίζονται οι Φρύγες. Επειδή, εάν ο Θεός είναι φως, καθίσταται προφανές ότι έβλεπαν τα μέλλοντα επειδή φωτίζονταν. Κηρήθρες μελιού είναι τα καλά λόγια. Τα ονομάζει κηρήθρα λόγω της προετοιμασίας και της ποιότητάς τους· διότι έχουν την προερχόμενη από την αλήθεια γλυκύτητα που θεραπεύει τις ψυχές· διότι το νοητό μέλι θεραπεύει την ψυχή. Εξάλλου, και εκείνος που είναι μειλίχιος στα λόγια του, είναι σε όλους ευχάριστος. «Ο άνθρωπος που κοπιάζει, κοπιάζει για τον εαυτό του», κ.λπ. Δηλαδή, επιβάλλει στον εαυτό του την ανάγκη ώστε να οδηγηθεί στην απώλεια.

Στο: «Όταν ανέβηκε ο Κύριος στο ιερό, στα μέσα της εορτής» και στον Μελχισεδέκ. Την ημέρα της Μεσοπεντηκοστής. Τα ρόδια, τα μήλα, οι χουρμάδες και οι υπόλοιποι καρποί των δέντρων γλυκαίνουν τον σωματικό φάρυγγα· οι θείοι όμως λόγοι των αγίων διδασκάλων, που είναι συγκερασμένοι με αγάπη και μεταδίδονται μέσω της ακοής κατά τη διδασκαλία, γλυκαίνουν τον λάρυγγα της ψυχής. Και όπως ακριβώς εκείνος που τρύγησε τους καρπούς των δέντρων, καθώς τους γεύεται αποδίδει επαίνους στα δέντρα, παρομοίως και εκείνος που τρύγησε τα θεία λόγια των διδασκάλων στο καλάθι της ακοής, και έπειτα τα μετέδωσε στον νου και γεύτηκε τη γλυκύτητα του λόγου, εκπέμποντας από τα χείλη του επαίνους προς τον διδάσκαλο, λέει: «Πόσο γλυκά είναι στον λάρυγγά μου τα λόγια σου, περισσότερο από το μέλι και την κηρήθρα στο στόμα μου!» Και ο σοφότατος Σολομών, εξάλλου, παρομοιάζοντας τους καλούς λόγους με κηρήθρες μελιού, λέει: «Κηρήθρες μελιού είναι οι καλοί λόγοι». Διότι, όπως ακριβώς ο λάρυγγας, καθώς γεύεται τις τροφές, γνωρίζει να διακρίνει τις καλές από τις κακές, παρομοίως και ο νους της ψυχής γνωρίζει να διακρίνει τα ωφέλιμα λόγια από τα φαύλα, όπως αναφέρεται στο βιβλίο του Ιώβ: «Ο μεν λάρυγγας γεύεται τις τροφές, ο δε νους διακρίνει τα λόγια».

Όποιος αποφεύγει, λέει, να προφέρει σκληρό λόγο, είναι συνετός· κηρήθρες μελιού είναι οι καλοί λόγοι, και η γλύκα τους είναι ίαση της ψυχής· υπάρχουν κάποιοι που όταν μιλούν πληγώνουν σαν μαχαίρια, ενώ οι γλώσσες των σοφών θεραπεύουν. Είναι καλό επίσης να αφιερώνεται κανείς στις θείες ωδές με μέτρο· διότι μια τέτοια πνευματική φαιδρότητα αγιάζει την ψυχή, σύμφωνα με τον Απόστολο: «Να πληρούσθε», λέει, «από το Πνεύμα, άδοντας και ψάλλοντας στις καρδιές σας προς τον Κύριο». Είναι καλό, λοιπόν, να προσέρχεται κανείς με προθυμία σε μια τέτοια ευφροσύνη, και να μην είναι διστακτικός απέναντι στη θεία ωδή εξαιτίας ενός πικρού και σκληρού χαρακτήρα, σαν να μην καταδέχεται να προσφέρει τη φωνή του για τη μελωδία του Θεού. Διότι απέναντι σε ένα τέτοιο θείο πνεύμα και απέναντι στην ιερή συναναστροφή πρέπει να έχει κανείς διάθεση φαιδρή, χωρίς να παρασύρεται σε επιδείξεις καλλιφωνίας, ούτε να συμπεριφέρεται με μαλθακότητα στις θείες ωδές, ούτε να κάνει επιτηδευμένους μελωδικούς λαρυγγισμούς και να κοιτάζει εδώ κι εκεί για να επαινεθεί, αλλά να ευφραίνεται εν Θεώ, και να φροντίζει να αρέσει μόνο σε Αυτόν. Και μάλιστα σε αυτό ακριβώς το σημείο πρέπει να βρίσκεται το ιλαρό συγκερασμένο με το σεμνό, καθώς ο φόβος προς τον Θεό μάς παρέχει τη σεμνότητα, ενώ η θεία ωδή μάς οδηγεί στη φαιδρότητα, και δημιουργεί μέσα μας τη μίμηση της αιώνιας χαράς, μέσα στην οποία θα ζήσουν τη μέλλουσα ζωή κοντά στον Κύριο όσοι πολιτεύθηκαν ενάρετα· στον Οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΔ΄. — Περί εκείνων που προφυλάσσουν τη γλώσσα τους. «Δεν θα μιλήσουν τα χείλη μου άνομα, ούτε η ψυχή μου θα μελετήσει άδικα.» «Αν φείδεσαι των χειλέων σου, θα είσαι συνετός.» «Όποιος φυλάσσει το στόμα του, διατηρεί την ψυχή του.» «Τη φιλονικία καταπραΰνει ο σιωπηλός.» «Όποιος αγαπά τη ζωή του, φείδεται του στόματός του.» «Αφαίρεσε από τον εαυτό σου το διεστραμμένο στόμα, και απομάκρυνε από εσένα τα άδικα χείλη.» «Ασήμι δοκιμασμένο στο πυρ είναι η γλώσσα του δικαίου. Με δικαιοσύνη λέγονται όλα τα λόγια του στόματός σου. Δεν υπάρχει σε αυτά τίποτα το διεστραμμένο ούτε το στρεβλό.» «Από τους καρπούς του στόματός του θα χορτάσει η ψυχή του ανθρώπου.» «Η θεραπευτική γλώσσα είναι δέντρο ζωής· και όποιος την προφυλάσσει θα πληρωθεί από πνεύμα.» «Κηρήθρες μελιού είναι τα καλά λόγια, και η γλύκα τους είναι θεραπεία της ψυχής.» «Όποιος φυλάσσει το στόμα του και τη γλώσσα του, προφυλάσσει την ψυχή του από τη θλίψη.» «Η ήπια γλώσσα συντρίβει οστά.» «Θάνατος και ζωή βρίσκονται στην εξουσία της γλώσσας, και εκείνοι που την ελέγχουν θα φάνε τους καρπούς της.» «Μακάριος ο άνθρωπος, ο οποίος δεν θα ολισθήσει με το στόμα του.» «Ο γλυκύς λόγος πολλαπλασιάζει τους φίλους τους.» «Ποιος θα βάλει φρουρά στο στόμα μου, και σφραγίδα στα χείλη μου, ώστε να μην πέσω εξαιτίας της, και να μην με καταστρέψει η γλώσσα μου;» «Όποιος μισεί τη φλυαρία, ελαττώνει την κακία.» «Αγαθά απλόχερα χυμένα πάνω σε κλειστό στόμα.» «Είπα: Θα φυλάξω τις οδούς μου, ώστε να μην αμαρτήσω με τη γλώσσα μου.» «