Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 16:32

Ότι δε αυτό είναι το άριστο των κατορθωμάτων, το διδάσκει ο Σολομών λέγοντας: «Εκείνος που συγκρατεί την οργή του είναι ανώτερος από εκείνον που κυριεύει πόλη». [«Μίλησα με τη γλώσσα μου». Για τα όσα σιώπησα, λέει, μην έχοντας αναγνωρισμένη τη δικαίωση, ζήτησα από τον Κύριο να λάβω αναμφίβολη πληροφορία σχετικά με την τέτοιου είδους σιωπή και κώφευση, καθώς και για όλα τα άλλα που πρέπει να πράττονται στον βίο, ώστε να διαγνώσω με βεβαιότητα ποιο ακριβώς είναι το υστέρημα της κατά αρετήν τελειότητας, προκειμένου, σε αναλογία με το σφάλμα, να επιδείξω και τη μετάνοια και τη διόρθωση.] «Για να γνωρίσω σε τι υστερώ εγώ». (A f. 215 b. B f. 141. I f. 194) Εγώ νομίζω ότι το απίθανο ενυπάρχει στους λόγους αυτούς εκείνων που ερμήνευσαν κατ' αυτόν τον τρόπο.

Διότι αδούλωτος από την οργή είναι ο νους που έχει ασκηθεί στη γαλήνη η οποία προέρχεται από την πραότητα· «διότι εκείνος που κυριαρχεί στην οργή του είναι ανώτερος από εκείνον που κυριεύει πόλη», σύμφωνα με τα Γραφόμενα. Και βέβαια, επιπλέον, ο εν λόγω στολισμός είναι ακμαιότατος, και δεν υποκύπτει σε άδικα ή περιττά κέρδη· θεωρώντας την αφιλαργυρία ως απερίσπαστη δικαιοσύνη και προτιμώντας την εκούσια πενία από τη μέριμνα του πλούτου. Διότι ο σοφότατος Παύλος παρήγγειλε να αναδεικνύεται και να είναι αληθινά απόλυτα ολιγαρκής ο μαθητής του Σωτήρος, λέγοντας: «Έχοντας τροφή και σκεπάσματα, ας αρκούμαστε σε αυτά.»

Το γήρας είναι στέφανος καυχήσεως. [Κώδ. φ. 72 β.] Δικαιολογημένα· διότι το πράγμα δεν προερχόταν από τη φύση, αλλά ήταν κατόρθωμα. Προτιμότερος είναι ο μακρόθυμος άνδρας από τον ισχυρό. Διότι τίποτα δεν είναι τόσο ισχυρό όσο η μακροθυμία· από κανέναν δεν υφίσταται τίποτα το δεινό, αφού έχει την ψυχή του απαθή. Αν και νομίζουν μερικοί ότι στους πολέμους χρειάζεται η οργή, τότε όμως μάλιστα πρέπει κανείς να κυριαρχεί στα πάθη του. Διότι το μεγαλύτερο έργο δεν επιτυγχάνεται μόνο με τα χέρια, αλλά και με τη σοφία. Ή και ως εξής: Ο στρατηγός, αφού κυριεύσει μία πόλη, διαθέτει τα λάφυρα όπως θέλει· ενώ εκείνος που κυβερνά τα πάθη του, τα υποτάσσει εφόσον βρίσκεται στη ζωή. Όλα τα δεινά επέρχονται στους κόλπους των αδίκων. Η Γραφή ονομάζει «κόλπο» το ηγεμονικό μέρος της ψυχής· όπως στο χωρίο: «Η προσευχή μου θα επιστρέψει στον κόλπο μου». Διότι από εκεί που ξεκινά η κίνηση, εκεί καταλήγει και η τιμωρία· εάν δε υπάρχει και κόλπος κατακριτέος, αυτός φανερώνει την άγνοια.

Τρέχε αξίως του Θεού και πολιτεύσου, λαέ του Θεού, μέσα στο θεωρείο του Παναγίου Πνεύματος. Ας μην σε τέρπουν οι προ των ιπποδρομιών μηχανορραφίες, για να μην σε καταλάβουν οι κίνδυνοι πριν από την Κρίση. Εάν θέλεις να οργανώνεις ομάδες και να παρατάσσεσαι, μπορείς να το κάνεις αυτό καλύτερα μέσα στο πνευματικό θέαμα. Ζέψε τους ευσεβείς σου λογισμούς απέναντι στους θηλυμανείς ίππους του διαβόλου· αντιπαράταξε ενάντια στους ισχυρούς τη μακροθυμία. Διότι, όπως λέει η Γραφή, είναι ανώτερος ο μακρόθυμος από τον ισχυρό· παράταξε ενάντια στον ιουδαϊσμό τον χριστιανισμό, ενάντια στον ελληνισμό τη θεοσέβεια, ενάντια στην πορνεία τη σωφροσύνη, ενάντια στην πλεονεξία την ελεημοσύνη, ενάντια στο ψεύδος την αλήθεια, και ενάντια στην οργή την πραότητα και την επιείκεια.