Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 16:33

Το γήρας είναι στέφανος καυχήσεως. [Κώδ. φ. 72 β.] Δικαιολογημένα· διότι το πράγμα δεν προερχόταν από τη φύση, αλλά ήταν κατόρθωμα. Προτιμότερος είναι ο μακρόθυμος άνδρας από τον ισχυρό. Διότι τίποτα δεν είναι τόσο ισχυρό όσο η μακροθυμία· από κανέναν δεν υφίσταται τίποτα το δεινό, αφού έχει την ψυχή του απαθή. Αν και νομίζουν μερικοί ότι στους πολέμους χρειάζεται η οργή, τότε όμως μάλιστα πρέπει κανείς να κυριαρχεί στα πάθη του. Διότι το μεγαλύτερο έργο δεν επιτυγχάνεται μόνο με τα χέρια, αλλά και με τη σοφία. Ή και ως εξής: Ο στρατηγός, αφού κυριεύσει μία πόλη, διαθέτει τα λάφυρα όπως θέλει· ενώ εκείνος που κυβερνά τα πάθη του, τα υποτάσσει εφόσον βρίσκεται στη ζωή. Όλα τα δεινά επέρχονται στους κόλπους των αδίκων. Η Γραφή ονομάζει «κόλπο» το ηγεμονικό μέρος της ψυχής· όπως στο χωρίο: «Η προσευχή μου θα επιστρέψει στον κόλπο μου». Διότι από εκεί που ξεκινά η κίνηση, εκεί καταλήγει και η τιμωρία· εάν δε υπάρχει και κόλπος κατακριτέος, αυτός φανερώνει την άγνοια.

Υπολείπεται λοιπόν να δείξουμε από την Αγία Γραφή ότι κανένα από τα λυπηρά που συμβαίνουν στον καθένα δεν έρχεται άδικα, αλλά όλα γίνονται σύμφωνα με τη δίκαιη κρίση του Θεού, με άλλους να πάσχουν για τα δικά τους σφάλματα, και άλλους να πάσχουν για τους πλησίον τους. «Στον κόλπο των αδίκων επιστρέφουν όλα, διότι από τον Κύριο όλα είναι δίκαια.» Και πάλι: «Δεν υπάρχει συμφορά σε μια πόλη, την οποία να μην επέτρεψε ο Κύριος.» Και πάλι: «Όλα τα έργα του Κυρίου γίνονται με δικαιοσύνη.» Και: «Ό,τι σπείρει ο καθένας, αυτό και θα θερίσει», και: «Εάν η δική μας αδικία αναδεικνύει τη δικαιοσύνη του Θεού, τι θα πούμε; Μήπως είναι άδικος ο Θεός που επιφέρει την οργή Του; Μιλώ με ανθρώπινη λογική. Μη γένοιτο.» Ιδού, και οι τρεις παίδες που ρίχτηκαν στο καμίνι μάς διδάσκουν αυτό το φρόνημα, λέγοντας ότι ρίχτηκαν εξαιτίας δικών τους αμαρτημάτων και κατόπιν προσταγής του Θεού, αν και ανέλαβαν να εκπροσωπήσουν το πρόσωπο άλλων. Και ο άγιος Δαβίδ, όταν θλιβόταν από τον Σεμεΐ, ομολογεί ότι θλίβεται κατόπιν προσταγής του Θεού και εξαιτίας των δικών του σφαλμάτων.

Απάντηση Η αναδοχή που προέρχεται από την κακία είναι ακούσια. Και συμβαίνει ως εξής: Αναδέχεται τους πειρασμούς παρά τη θέλησή του αυτός που αποστερεί, τους πειρασμούς αυτού που αποστερείται, ομοίως αυτός που συκοφαντεί του συκοφαντουμένου, αυτός που καταπονεί του καταπονουμένου, αυτός που κακολογεί του κακολογουμένου, αυτός που περιφρονεί του περιφρονουμένου, αυτός που διαβάλλει του διαβαλλομένου· και για να μην τα αναφέρω ένα-ένα, κάθε αδικητής αναλαμβάνει αναλογικά τους πειρασμούς του αδικουμένου. Αυτά τα επιβεβαιώνει η Γραφή λέγοντας: «Ο δίκαιος διαφεύγει από την παγίδα, και αντί αυτού παραδίδεται ο ασεβής», και πάλι: «Εκείνος που σκάβει λάκκο θα πέσει μέσα σε αυτόν», και: «Εκείνος που κυλάει πέτρα, την κυλάει πάνω του», και πάλι: «Όλα έρχονται στον κόρφο των αδίκων, ενώ από τον Κύριο όλα είναι δίκαια». Εάν λοιπόν «η αδικία μας αναδεικνύει τη δικαιοσύνη του Θεού» μεταξύ μας, σύμφωνα με τον Απόστολο, «τι θα πούμε; Μήπως είναι άδικος ο Θεός που επιφέρει την οργή Του» σε όσους παιδαγωγούνται μέσω των συμφορών, αλλά αντιδρούν σε αυτές με απερίσκεπτη αγριότητα;