Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 16:5

38 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

ἀκάθαρτος παρὰ Θεῷ πᾶς ὑψηλοκάρδιος, χειρὶ δὲ χεῖρας ἐμβαλὼν ἀδίκως οὐκ ἀθῳωθήσεται.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–38 από 38

Μέγας Βασίλειος Εἰς τὴν ἑξαήμερον
Τοιαύτη δέ τις καὶ τῶν γινομένων ἡ φύσις, ἢ αὐξανομένη πάντως, ἢ φθίνουσα, τὸ δὲ ἱδρυμένον καὶ στάσιμον οὐκ ἐπίδηλον ἔχουσα. Ἔπρεπεν οὖν τοῖς ζῴων τε καὶ φυτῶν σώμασιν, οἱονεὶ ῥεύματί τινι πρὸς ἀνάγκην ἐνδεδεμένοις, καὶ τῇ πρὸς γένεσιν ἢ φθορὰν ἀγούσῃ κινήσει συνεχομένοις, ὑπὸ τῆς τοῦ χρόνου φύσεως περιέχεσθαι, συγγενῆ τοῖς ἀλλοιουμένοις κεκτημένου τὴν ἰδιότητα. Ἐντεῦθεν οἰκείως ἐπέβαλε τῷ περὶ αὐτὸν λόγῳ ὁ σοφῶς ἡμᾶς τοῦ κόσμου τὴν γένεσιν ἐκδιδάσκων, εἰπὼν, Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν· τουτέστιν, ἐν ἀρχῇ ταύτῃ τῇ κατὰ χρόνον. Οὐ γὰρ δὴ κατὰ πρεσβυγένειαν πάντων τῶν γενομένων προέχειν αὐτὸν μαρτυρῶν λέγει ἐν ἀρχῇ γεγονέναι, ἀλλὰ μετὰ τὰ ἀόρατα καὶ νοούμενα τῶν ὁρατῶν τούτων καὶ αἰσθήσει ληπτῶν τὴν ἀρχὴν τῆς ὑπάρξεως διηγεῖται. Λέγεται μὲν οὖν ἀρχὴ καὶ ἡ πρώτη κίνησις· ὡς, Ἀρχὴ ὁδοῦ ἀγαθῆς τὸ ποιεῖν δίκαια.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Τέτοια άλλωστε είναι και η φύση των δημιουργημάτων, η οποία εξάπαντος ή αυξάνεται ή φθίνει, μη έχοντας εμφανές το σταθερό και το στάσιμο. Έπρεπε, λοιπόν, τα σώματα των ζώων και των φυτών, τα οποία είναι σαν να έχουν δεσμευτεί κατ' ανάγκην σε κάποιο ρεύμα και τα οποία συνέχονται από την κίνηση που οδηγεί στη γένεση ή στη φθορά, να περιβάλλονται από τη φύση του χρόνου, ο οποίος κατέχει ιδιότητα συγγενική με εκείνα που αλλοιώνονται. Εξαιτίας αυτού, εύστοχα εισήγαγε στον λόγο του εκείνος που μας διδάσκει σοφά τη γένεση του κόσμου, λέγοντας: «Εν αρχή εποίησεν»· δηλαδή, σε αυτήν εδώ τη χρονική αρχή. Διότι βέβαια δεν λέει ότι δημιουργήθηκε στην αρχή επειδή μαρτυρεί ότι ο κόσμος προέχει σε παλαιότητα έναντι όλων των δημιουργημάτων, αλλά διηγείται την αρχή της υπάρξεως αυτών των ορατών και αισθητών πραγμάτων, η οποία έπεται των αοράτων και νοητών. Λέγεται, λοιπόν, αρχή και η πρώτη κίνηση, όπως: «Αρχή αγαθής οδού είναι το να πράττει κανείς τα δίκαια».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Εἰς τὸ Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος
Ἐὰν κρατῇς ταύτην τὴν φωνὴν, οὐδὲν οὐ μὴ πάθῃς δεινὸν παρὰ τῶν κακοτέχνων. Ἐὰν γὰρ λέγῃ ἐκεῖνος, Εἰ ἐγεννήθη, οὐκ ἦν· σὺ εἰπὲ, Ἐν ἀρχῇ ἦν. Ἀλλὰ, φησὶ, πρὶν ἢ γεννηθῆναι πῶς ἦν; Σὺ μὴ ἀφῇς τὸ, Ἦν· μὴ καταλίπῃς τὸ, Ἐν ἀρχῇ. Ἀρχῆς ἡ κορυφὴ οὐ καταλαμβάνεται· ἀρχῆς τὸ ἐξώτερον οὐχ εὑρίσκεται. Μὴ παραλογίσηταί σέ τις τῷ πολυσήμῳ τῆς λέξεως. Πολλαὶ γὰρ ἀρχαὶ πολλῶν πραγμάτων κατὰ τὸν βίον τοῦτον· ἀλλὰ μία ἀρχὴ ἐπὶ πάντων, ἡ ἐπέκεινα. Ἀρχὴ γὰρ ὁδοῦ ἀγαθῆς, εἶπεν ἡ Παροιμία. Ἀλλ’ ὁδοῦ μὲν ἀρχὴ ἡ πρώτη κίνησις, ὅθεν ἀρχόμεθα τῆς πορείας, ἧς τὸ κατόπιν δυνατόν ἐστιν εὑρεῖν. Καὶ, Ἀρχὴ σοφίας φόβος Κυρίου.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εάν κρατήσεις αυτή τη φωνή, δεν πρόκειται να πάθεις τίποτα το δεινό από τους κακότεχνους. Διότι, εάν εκείνος λέγει, «Εάν γεννήθηκε, δεν υπήρχε»· εσύ να πεις, «Εν αρχή ην». Αλλά, θα πει, πριν γεννηθεί πώς υπήρχε; Εσύ μην αφήσεις το «Ην»· μην εγκαταλείψεις το «Εν αρχή». Η κορυφή της αρχής δεν κατανοείται· το εξώτερο όριο της αρχής δεν ανευρίσκεται. Ας μη σε παραπλανήσει κανείς με την πολυσημία της λέξεως. Διότι υπάρχουν πολλές αρχές πολλών πραγμάτων σε τούτο τον βίο· αλλά μία είναι η αρχή πάνω από όλα, εκείνη που βρίσκεται επέκεινα. Διότι, «Αρχή οδού αγαθής», είπε η Παροιμία. Αλλά η μεν αρχή της οδού είναι η πρώτη κίνηση, από την οποία αρχίζουμε την πορεία, και της οποίας αυτό που βρίσκεται πίσω της είναι δυνατόν να βρεθεί. Και, «Αρχή σοφίας φόβος Κυρίου».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Κατὰ Εὐνομίου λόγοι ιβʹ
Εἰ μὲν γὰρ ἡ ἀρχὴ τῶν πρὸς ἕτερον λεγομένων ἦν, ὡς τὸ ἀρχὴ σοφίας, καὶ ἀρχὴ ὁδοῦ ἀγαθῆς, καὶ, Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς, ἦν ἃν τυχὸν, τοῦ ἐκ τοιαύτης ἀρχῆς ὑφεστῶτες, δι᾽ ἐνθυμήσεως ὑπερβῆναι τὴν γέννησιν· ἐπειδὴ δὲ τὸ σημαινόμενον τοῦτο τῆς ἀρχῆς ἀπολελυμένον καὶ ἄσχετον τὴν ἀνωτάτω φύσιν δηλοῖ, πῶς οὐ καταγέλαστος ὁ τὰ ἐξωτέρω ταύτης ἐπινοῶν, ἢ ἐπιχειρῶν αὐτὴν τοῖς λογισμοῖς ὑπερβάλλειν; Συμπαρεκτείνεται δὲ καὶ τὸ Ἦν τῷ ἀνυπερθέτῳ τῆς ἀρχῆς ταύτης. Οὐ γὰρ τὴν ἀπὸ χρόνου ὕπαρξιν τὸ Ἦν ὑποφαίνει, ὡς τὸ, Ἄνθρωπος ἦν ἐν χώρᾳ τῇ Αὐσίτιδι· καὶ, Ἦν ἄνθρωπος ἐξ Ἀρμαθαΐμ· καὶ τὸ, Ἡ δὲ γῆ ἦν ἀόρατος· ἀλλ᾽ αὐτὸς ἡμῖν ὁ εὐαγγελιστὴς ἐν ἑτέρῳ λόγῳ τοῦ τοιούτου Ἦν τὸ σημαινόμενον ἔδειξεν, εἰπών· Ὁ ὢν, καὶ ὁ ἦν, καὶ ὁ παντοκράτωρ. Οἷον γὰρ τὸ ὢν, τοιοῦτον καὶ τὸ ἦν, ἀΐδιον ὁμοίως καὶ ἄχρονον. Οὐκ ὄντα δὲ λέγειν τὸν ἐν ἀρχῇ ὄντα, οὔτε διασώζοντός ἐστι τὴν ἔννοιαν τῆς ἀρχῆς, οὔτε συνάπτοντος αὐτῇ τὴν ὕπαρξιν τοῦ Μονογενοῦς. Ἀνεπινόητον μὲν γὰρ τῆς ἀρχῆς τὸ πρεσβύτερον, ἀχώριστον δὲ ταύτης τοῦ Θεοῦ λόγου τὸ εἶναι. Ὥστε ἐφ᾽ ὅσον ἂν βουληθῇς ταῖς τοῦ νοῦ πολυπραγμοσύναις ἀναδραμεῖν, ὑπερβῆναι τὸ ἦν, καὶ ἔξω τούτου γενέσθαι τοῖς λογισμοῖς οὐ δυνήσῃ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, εάν μεν η «αρχή» ανήκε στην κατηγορία των εννοιών που αναφέρονται σε σχέση με κάτι άλλο, όπως το «αρχή σοφίας», και «αρχή αγαθής οδού», και το «Εν αρχή εποίησεν ο Θεός», ίσως θα ήταν δυνατόν να υπερβούμε νοερά τη γέννηση αυτού που προέρχεται από μια τέτοια αρχή. Επειδή όμως η συγκεκριμένη σημασία της αρχής, ούσα απόλυτη και ανεξάρτητη, δηλώνει την ανώτατη φύση, πώς να μην είναι καταγέλαστος αυτός που επινοεί πράγματα επέκεινα αυτής ή επιχειρεί με τους συλλογισμούς του να την υπερβεί; Συμπαρεκτείνεται δε και το «Ήταν» με τον ανυπέρβλητο χαρακτήρα αυτής της αρχής. Διότι το «Ήταν» δεν υποδηλώνει χρονική έναρξη της ύπαρξης, όπως στη φράση «Ήταν κάποιος άνθρωπος στη χώρα της Αυσιτίτιδος», και το «Ήταν κάποιος άνθρωπος από την Αρμαθαίμ», ή το «Η δε γη ήταν αόρατη»· αλλά ο ίδιος ο ευαγγελιστής σε άλλο χωρίο μάς έδειξε τη σημασία ενός τέτοιου «Ήταν», όταν είπε: «Ο ων, και ο ην, και ο παντοκράτωρ». Διότι όπως ακριβώς είναι το «ων», τέτοιο είναι και το «ην», εξίσου αΐδιο και άχρονο. Το να υποστηρίζει όμως κανείς πως Εκείνος που υπήρχε «εν αρχή» κάποτε δεν υπήρχε, ούτε τη σημασία της αρχής διαφυλάσσει, ούτε συνδέει με αυτήν την ύπαρξη του Μονογενούς. Διότι είναι απολύτως αδιανόητο να υπάρχει κάτι προγενέστερο της αρχής, και η ύπαρξη του Θεού Λόγου είναι αχώριστη από αυτήν. Ώστε, όσο πίσω και αν θελήσεις να ανατρέξεις με τις πολυπραγμοσύνες του νου, θα σου είναι αδύνατον να υπερβείς το «ήταν» και να βγεις έξω από αυτό με τους συλλογισμούς σου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Λουκᾶν (ἐν ταῖς σειραῖς)
Ἀλλ᾽ ἦν οὐ πάντως ἀρέσκουσα τῷ Θεῷ τῆς κατὰ νόμον πολιτείας ἡ δύναμις· γέγονε δὲ τοῖς ἀρχαιοτέροις ἐν τάξει παιδαγωγοῦ κατὰ βραχὺ προσεθίζοντος εἰς δικαιοσύνην σύμμετρον, καὶ ἀναβιβάζοντος εὐφυῶς ἐπὶ τὸ τελέως ἔχειν ἀγαθόν· γέγραπται γάρ· «Ἀρχὴ ὁδοῦ ἀγαθῆς, τὸ ποιεῖν τὰ δίκαια.» Πᾶσα δὲ λοιπὸν τελειότης ἐν Χριστῷ καὶ τοῖς αὐτοῦ θεσπίσμασι· «Τῷ γὰρ τύπτοντί σε, φησὶν, ἐπὶ τὴν σιαγόνα, πάρεχε καὶ τὴν ἄλλην.» Τῆς εἰς λῆξιν ἀνεξικακίας ἐν τούτοις ὁδὸς ἡμῖν ὑποδείκνυται. Βούλεται δὲ, πρὸς τούτῳ, καὶ χρημάτων εἶναι καταφρονητὴν, ὥστε, κἂν εἰ μόνον ἱμάτιον ἔχοι, μὴ ἀφόρητον ἡγεῖσθαι τὸ συναποβαλεῖν αὐτῷ καὶ τὸν χιτῶνα τυχόν. Ἀρετὴ δὲ αὕτη ψυχῆς ὁλοτρόπως ἀπεστραμμένης τὸ φιλόπλουτον πάθος· «Μὴ γὰρ ἀπαίτει, φησὶ, τὸν αἴροντά τι τῶν σῶν· ἀλλὰ καὶ παντὶ τῷ αἰτοῦντί σε, δίδου·» ὅπερ ἀγάπης καὶ φιλοπτωχίας τεκμήριον. Τὸν δὲ φιλοικτίρμονα χρὴ πάντως εἶναι καὶ ἀμνησίκακον· ὥστε καὶ τὰ φίλων εἰς ἐχθροὺς ἐργάζεσθαι. <Καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως.> (A f. 106, B f. 66, C f. 119, G f. 15 b) Ἀλλ᾽ ἦν εἰκὸς οἰηθῆναι τοὺς ἁγίους ἀποστόλους τάχα που δυσκατόρθωτα εἶναι ταυτί. Ὁ τοίνυν πάντα εἰδὼς, τὸν τῆς ἐν ἡμῖν φιλαυτίας δέχεται νόμον βραβευτὴν ὧν ἂν βούλοιτό τις παρ᾽ ἑτέρου τυχεῖν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αλλά η δύναμη του βίου σύμφωνα με τον Νόμο δεν ήταν απόλυτα αρεστή στον Θεό· λειτούργησε όμως για τους παλαιότερους ως παιδαγωγός που λίγο-λίγο τους συνήθιζε σε μια σύμμετρη δικαιοσύνη, και τους ανέβαζε με κατάλληλο τρόπο προς το τέλειο αγαθό· διότι είναι γραμμένο: «Αρχή αγαθής οδού είναι το να πράττει κανείς τα δίκαια». Κάθε τελειότητα λοιπόν βρίσκεται στον Χριστό και στα δικά Του προστάγματα· «Διότι σε αυτόν που σε χτυπά», λέει, «στο ένα μάγουλο, στρέψε και το άλλο». Μέσα από αυτά υποδεικνύεται σε εμάς ο δρόμος της απόλυτης ανεξικακίας. Θέλει δε, επιπλέον, να είναι κανείς καταφρονητής των χρημάτων, ώστε, ακόμη κι αν έχει μόνο το πανωφόρι του, να μη θεωρεί ανυπόφορο το να χάσει μαζί με αυτό ίσως και τον χιτώνα του. Αυτό αποτελεί αρετή μιας ψυχής που έχει αποστραφεί ολοκληρωτικά το πάθος της φιλοπλουτίας· «Διότι μην απαιτείς», λέει, «από εκείνον που παίρνει κάτι από τα δικά σου· αλλά και σε καθέναν που σου ζητά, να δίνεις»· πράγμα το οποίο αποτελεί τεκμήριο αγάπης και φιλοπτωχείας. Αυτός που είναι ελεήμων πρέπει οπωσδήποτε να είναι και αμνησίκακος· ώστε να φέρεται στους εχθρούς όπως στους φίλους. <Όπως θέλετε να σας κάνουν οι άνθρωποι, έτσι να κάνετε και εσείς σε αυτούς παρομοίως.> (A f. 106, B f. 66, C f. 119, G f. 15 b) Αλλά ήταν φυσικό να σκεφτούν οι άγιοι απόστολοι ότι ίσως αυτά να είναι δυσκατόρθωτα. Εκείνος λοιπόν, που γνωρίζει τα πάντα, καθιστά τον νόμο της φιλαυτίας που υπάρχει μέσα μας ως ρυθμιστή εκείνων που θα επιθυμούσε κανείς να λάβει από τον άλλο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Περὶ τῆς ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ προσκυνήσεως καὶ λατρείας
Ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ἂν εὐκόλως ἀνακομίζοιτό τις εἰς πολιτείαν ἐξῃρημένην, οὐδ᾽ ἂν γένοιτο μακρὰν τῶν οἱονεί πως αὐτῷ συντεθραμμένων παθῶν, ἀλλ᾽ ἔξω μὲν ἔσται τῶν τοιούτων ἠρέμα, τό γε ὅσον εἰς προθυμίας τὰς ἐπ᾽ ἀμείνοσι, καὶ ἐγχειρημάτων ἀρχάς· ὑψοῦ δὲ οὐ λίαν, ἢ μακράν· μονονουχὶ δὲ μεταφοιτήσειεν εἰς γῆν μὲν ὥσπερ εἰς ἑτέραν, εἰς ζωὴν μὲν ἐπαινουμένην, ὑψηλὴν δὲ οὔπω καὶ περίοπτον λαχοῦσαν τὴν δόξαν, ὁποία τις ἦν ἡ κατὰ νόμον παιδαγωγία, πρὸς ἀρχὰς ἀναφέρουσα ζωῆς ἀρίστης τε καὶ ἀγαθῆς. Γέγραπται γάρ· «Ἀρχὴ ὁδοῦ ἀγαθῆς τὸ ποιεῖν τὰ δίκαια.» Ὃν γὰρ τρόπον τοῖς περὶ γνῶσιν ἐσπουδακόσι, καὶ θεωρίας ἐφιεμένοις τῆς μυστικῆς, ἐπιτήδειος μὲν ἐν ἀρχαῖς καὶ ὅτι μάλιστα πρέπων εἴη ἂν ὁ τῆς κατηχήσεως λόγος· διᾴττουσι δὲ πρὸς ἄνδρα τέλειον ἤδη, καὶ εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ, ἁρμόσειεν ἂν ἤδη πως ἡ στερεωτέρα τροφὴ, τοῦτ᾽ ἔστιν, ὁ περὶ τῶν ἀνωτάτω λόγος, οἶμός τε ἅπασα λοιπὸν ἐρεύνης δογματικῆς· οὕτω κἀνθάδε φημὶ, τοῦτ᾽ ἔστιν, ἐν ταῖς τῶν ἠθῶν καὶ τρόπων ἐπανορθώσεσι, οὐκ ἂν εἴη τῶν ἐνδεχομένων εὐθὺς ἀναθρώσκειν δύνασθαί τινας ἐπὶ τὸ ἀμωμήτως ἔχον, ἤγουν εἰς ὑπερφυᾶ καὶ ὑπέρλοφον πολιτείαν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αλλά ούτε θα μπορούσε κανείς εύκολα να ανυψωθεί σε μια εξαίρετη πολιτεία (τρόπο ζωής), ούτε θα μπορούσε να βρεθεί μακριά από τα πάθη που έχουν τρόπον τινά ανατραφεί μαζί του, αλλά θα βρεθεί ήρεμα έξω από αυτά, τουλάχιστον όσον αφορά τις προθυμίες για τα καλύτερα και τις αρχές των προσπαθειών· όχι όμως πολύ ψηλά, ούτε μακριά· σχεδόν θα μεταβεί σαν σε μια άλλη γη, σε μια ζωή αξιέπαινη μεν, που δεν έχει λάβει όμως ακόμη υψηλή και περίβλεπτη δόξα, όπως ήταν η παιδαγωγία σύμφωνα με τον Νόμο, η οποία ανάγει στις αρχές μιας άριστης και αγαθής ζωής. Διότι έχει γραφτεί: «Αρχή αγαθής οδού είναι το να πράττει κανείς τα δίκαια». Διότι, με τον ίδιο τρόπο που για όσους έχουν επιδείξει σπουδή για τη γνώση και επιθυμούν τη μυστική θεωρία, κατάλληλος στην αρχή και απολύτως πρέπων θα ήταν ο λόγος της κατήχησης· καθώς όμως προχωρούν πλέον προς τον τέλειο άνδρα και προς το μέτρο της ηλικίας του πληρώματος του Χριστού, θα άρμοζε πλέον η στερεότερη τροφή, δηλαδή ο λόγος για τα ύψιστα, και κάθε δρόμος πλέον δογματικής έρευνας· έτσι και εδώ λέω, δηλαδή στη διόρθωση των ηθών και των τρόπων, δεν θα ήταν δυνατόν να μπορούν κάποιοι να αναπηδήσουν αμέσως στο άμεμπτο, δηλαδή σε μια υπερφυή και υπέρτατη πολιτεία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Περὶ τῆς ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ προσκυνήσεως καὶ λατρείας
Γέγραπται γάρ· «Ἀρχὴ ὁδοῦ ἀγαθῆς, τὸ ποιεῖν τὰ δίκαια.» Παιδαγωγεῖ γὰρ ὁ νόμος ἐπὶ Χριστὸν, καὶ τῆς ἐν αὐτῷ νοουμένης ζωῆς οὐ διεψευσμένην ἂν ἔχοι τὴν δόξαν, εἰ νοοῖτο πνευματικῶς. Καὶ ἵστησι μὲν εἰς δικαιοσύνην, ἀποφέρει δὲ πρὸς τὸ ὑπὲρ τοῦτο ἔτι τὸ μάθημα τὸ εὐαγγελικόν. Τρόποι δὲ δικαιοσύνης, πρῶτος μὲν, τιμὴ καὶ ἀγάπησις, ἡ εἰς τὸν ἕνα τε καὶ φύσει Θεόν· γείτων δὲ ὥσπερ καὶ μετ᾽ ἐκεῖνο εὐθὺς ἡ εἰς ἀδελφοὺς καὶ ὁμογενεῖς, προεγκειμένης τῆς εἰς γονέας αἰδοῦς. Ἐν κόσμῳ δὴ οὖν τῷ πρέποντι πρόεισιν ἡμῖν ὁ Λόγος, μετά γε τὴν εἰς Θεὸν εὐσέβειαν, καὶ τὸ εἰς γονέας εὐλαβὲς, ὅτι τῆς ἐπιεικείας προσήκει τὴν ἔνδειξιν καὶ εἰς ἑτέρους ἡμᾶς ποιεῖσθαι παρεγγυῶν. Πανταχῆ γὰρ ὁ νόμος, τῆς ἰσότητος προνοεῖ, καὶ ἀκριβῆ τοῦ δικαίου ποιεῖσθαι τὴν βάσανον, ὁρᾶται θεσμοθετῶν. Γέγραπται γὰρ ἐν Δευτερονομίῳ· «Οὐκ ἔσται ἐν τῷ μαρσίππῳ σου στάθμιον μέγα ἢ μικρόν· στάθμιον ἀληθινὸν δίκαιον ἔσται σοι, καὶ μέτρον ἀληθινὸν δίκαιον ἔσται σοι, ἵνα πολυήμερος γένῃ ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι ἐν κλήρῳ, ὅτι βδέλυγμα Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου πᾶς ποιῶν ταῦτα, πᾶς ποιῶν ἄδικον.» Καὶ πάλιν ἐν τῷ Λευϊτικῷ· «Ἐν μέτροις καὶ σταθμίοις, καὶ ζυγοῖς ζυγὰ δίκαια, καὶ στάθμια δίκαια, καὶ χοῦς δίκαιος ἔσται σοι.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι είναι γραμμένο: «Αρχή του αγαθού δρόμου είναι το να πράττει κανείς τα δίκαια.» Διότι ο νόμος λειτουργεί ως παιδαγωγός προς τον Χριστό, και δεν θα είχε ψευδή την δόξα της ζωής που νοείται σε αυτόν, εάν νοούνταν πνευματικά. Και αφενός μεν εγκαθιστά στη δικαιοσύνη, αφετέρου δε η ευαγγελική διδασκαλία οδηγεί σε κάτι ακόμη ανώτερο από αυτό. Και οι τρόποι της δικαιοσύνης είναι, πρώτος μεν, η τιμή και η αγάπη προς τον έναν και κατά φύση Θεό· πολύ κοντά δε, σαν να έπεται αμέσως μετά από αυτό, είναι η αγάπη προς τους αδελφούς και τους ομογενείς, προηγουμένου όμως του σεβασμού προς τους γονείς. Με την πρέπουσα λοιπόν τάξη προχωρά σε εμάς ο Λόγος, μετά την ευσέβεια προς τον Θεό και την ευλάβεια προς τους γονείς, παραγγέλλοντάς μας ότι αρμόζει να δείχνουμε επιείκεια και προς τους άλλους. Διότι παντού ο νόμος προνοεί για την ισότητα, και φαίνεται να θεσμοθετεί ώστε η εξέταση του δικαίου να γίνεται με ακρίβεια. Διότι είναι γραμμένο στο Δευτερονόμιο: «Δεν θα υπάρχει στο πουγκί σου ζύγι μεγάλο ή μικρό· ζύγι αληθινό και δίκαιο θα έχεις, και μέτρο αληθινό και δίκαιο θα έχεις, για να ζήσεις πολλές ημέρες πάνω στη γη που ο Κύριος ο Θεός σου σου δίνει ως κληρονομιά, διότι είναι βδέλυγμα στον Κύριο τον Θεό σου καθένας που κάνει αυτά, καθένας που πράττει άδικα.» Και πάλι στο Λευιτικό: «Στα μέτρα και στα ζύγια, και στις ζυγαριές, ζυγαριές δίκαιες, και ζύγια δίκαια, και μέτρο δίκαιο θα έχεις.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Εἰς τὰς παροιμίας
Ὃς πέποιθεν ἐπὶ πλούτῳ πεσεῖται, ὁ δὲ ἀντιλαμβανόμενος δικαίων, οὗτος ἀνατελεῖ. Ὁ διασκορπίζων ὑπάρχοντα αὐτοῦ ἐν ἀφροσύνῃ ἐνδεὴς γίνεται, ὁ δὲ σκορπίζων ἐν πίστει τοῦ Κυρίου οὐκ ἐγκαταλειφθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα· γέγραπται γάρ, ἐσκόρπισεν, ἔδωκε τοῖς πένησιν, ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, τὸ κέρας αὐτοῦ ὑψωθήσεται ἐν δόξῃ. Ὁ πληθύνων τὸν πλοῦτον αὐτοῦ μετὰ τόκων καὶ πλεονασμῶν, τῷ ἐλεοῦντι πτωχοὺς συνάγει αὐτά. Ὅσον ἐπαρθῇ ἀνὴρ ἐν ὑπερηφανίᾳ καρδίας αὐτοῦ, γῆν πατεῖ ἐξ ἧς ἐλήφθη καὶ εἰς γῆν πορεύεται· ὑψοῖ δὲ Κύριος τοὺς ταπεινούς. Καπνὸς διώκει μελίσσας, καὶ μνησικακία γνῶσιν ἀπὸ καρδίας. Δεήθητι τοῦ Κυρίου καὶ ἔκχεε δάκρυα ἐνώπιον τῆς ἀγαθότητος αὐτοῦ, καὶ μνησικακία μὴ αὐλιζέτω ἐν τῇ ψυχῇ σου, καὶ ἔσται ἡ προσευχή σου ὡς θυμίαμα ἐνώπιον αὐτοῦ. Γέγραπται· ἀκάθαρτος παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος, προπορεύεται δὲ ταπεινοῖς δόξα. Καὶ πάλιν· πρόφασιν ζητεῖ ἀνὴρ βουλόμενος χωρίζεσθαι ἀπὸ φίλων· ἐν παντὶ δὲ καιρῷ ἐπονείδιστος ἔσται. Οὕτω καὶ μοναχὸς χωριζόμενος ἀπὸ μονῆς αἰτιᾶται ἡγούμενον καὶ ἀδελφούς. Γέγραπται· ἔστιν ὁδὸς ἣ δοκεῖ ὀρθὴ εἶναι παρὰ ἀνθρώποις, τὰ δὲ τελευταῖα αὐτῆς ἔρχεται εἰς πυθμένα ᾅδου. Καὶ πάλιν λέγει· τῶν ἑαυτοῦ ὁδῶν πλησθήσεται θρασυκάρδιος, ἀπὸ δὲ τῶν νοημάτων αὐτοῦ ἀνὴρ καθαρός.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Όποιος στηρίζει την πεποίθησή του στον πλούτο θα πέσει, ενώ εκείνος που βοηθά τους δικαίους, αυτός θα ανατείλει. Εκείνος που σκορπά τα υπάρχοντά του με αφροσύνη γίνεται φτωχός, ενώ εκείνος που τα μοιράζει με πίστη στον Κύριο δεν θα εγκαταλειφθεί ποτέ· διότι είναι γραμμένο, εσκόρπισε, έδωσε στους φτωχούς, η δικαιοσύνη του μένει στον αιώνα τον άπαντα, η δύναμή του θα υψωθεί με δόξα. Εκείνος που αυξάνει τον πλούτο του με τόκους και πλεονεξίες, τον συγκεντρώνει για εκείνον που ελεεί τους φτωχούς. Όσο κι αν επαρθεί ένας άνθρωπος από την υπερηφάνεια της καρδιάς του, πατάει στο χώμα από το οποίο πάρθηκε και στο χώμα καταλήγει· ο Κύριος όμως υψώνει τους ταπεινούς. Ο καπνός διώχνει τις μέλισσες, και η μνησικακία διώχνει τη γνώση από την καρδιά. Παρακάλεσε τον Κύριο και χύσε δάκρυα ενώπιον της αγαθότητάς Του, και η μνησικακία ας μην κατοικεί στην ψυχή σου, και η προσευχή σου θα είναι σαν θυμίαμα ενώπιόν Του. Είναι γραμμένο: ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου είναι κάθε υπερήφανος στην καρδιά, ενώ στους ταπεινούς προπορεύεται η δόξα. Και πάλι: αφορμή αναζητεί ο άνθρωπος που θέλει να χωριστεί από τους φίλους του· και σε κάθε καιρό θα είναι αξιοκατάκριτος. Έτσι και ο μοναχός που φεύγει από το μοναστήρι κατηγορεί τον ηγούμενο και τους αδελφούς. Είναι γραμμένο: υπάρχει δρόμος που φαίνεται ορθός στους ανθρώπους, αλλά τα τέλη του καταλήγουν στον πυθμένα του άδη. Και πάλι λέει: από τους δικούς του δρόμους θα χορτάσει ο θρασύς στην καρδιά, ενώ από τους δικούς του λογισμούς ο καθαρός άνθρωπος.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Λόγοι παρααινετικοὶ πρὸς τοὺς ἐν Αἰγύπτῳ μοναχούς
Ἀγαπητέ, τὸν αὐχένα ὑπόθες ὑπὸ τὸν ζυγὸν αὐτοῦ, ἵνα εὕρῃς ἀνάπαυσιν τῇ ψυχῇ σου· διότι γέγραπται· ἀκάθαρτος παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος. Ὅτι αὐτῷ ἡ δόξα εἰς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αγαπητέ, θέσε τον αυχένα σου κάτω από τον ζυγό Του, για να βρεις ανάπαυση στην ψυχή σου· διότι είναι γραμμένο: ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου είναι κάθε υψηλοκάρδιος. Διότι σε Αυτόν ανήκει η δόξα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Περὶ τῆς τοῦ τυφλοῦ πηρώσεως
Ἀκάθαρτος γὰρ παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος. Οὐκ ἐννοεῖ δὲ τὸ πῦρ ἐκεῖνο, δι᾽ οὗ μέλλομεν διέρχεσθαι; Ὅταν οὖν διελθόντες δι᾽ ἐκείνου τοῦ πυρός, φωραθῶμεν καθαροὶ καὶ ἄμεμπτοι, τότε ἐπιγνώσομεν ἑαυτούς, ὁποῖοί ἐσμεν. Ἡ γὰρ ἡμέρα δηλώσει ἑκάστου τὸ ἔργον, καθὼς γέγραπται· ὅτι ἐν πυρὶ δοκιμασθήσεται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου είναι κάθε υπερήφανος. Δεν αναλογίζεται άραγε εκείνο το πυρ, μέσα από το οποίο πρόκειται να περάσουμε; Όταν λοιπόν, περνώντας μέσα από εκείνο το πυρ, αποδειχθούμε καθαροί και άμεμπτοι, τότε θα επιγνώσουμε ποιοι πραγματικά είμαστε. Διότι η ημέρα εκείνη θα φανερώσει το έργο του καθενός, καθώς είναι γραμμένο: ότι θα δοκιμαστεί μέσα στο πυρ.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Πρὸς μοναχούς
Καὶ πάλιν ὁ Κύριος λέγει· τὸ ὑψηλὸν παρ᾽ ἀνθρώποις, βδέλυγμά ἐστι παρὰ Θεῷ· καί, ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, καὶ ὁ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται. Καὶ ἡ Σοφία φησίν· ἀκάθαρτος παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος. Καὶ τὰ ὅμοια ἀναλεξάμενοι ἐκ τῶν Γραφῶν, πάμπολλα ἂν εὕροιτε εἰρημένα κατὰ τῶν κρυφίων ἐν ψυχῇ τῆς ἀτιμίας παθῶν· τὰ γὰρ κρύφια πάθη τῆς ἁμαρτίας τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ἐπιστάμενον βιαιότερα τῇ ψυχῇ ἐνυπάρχοντα, τὴν ἀπαλλαγὴν αὐτῶν δι᾽ ὁποίου τρόπου γενέσθαι δυνατὸν διδάσκων ἡμᾶς διὰ τοῦ Δαυΐδ, φησίν· ἐκ τῶν κρυφίων μου καθάρισόν με, καὶ ἀπὸ ἀλλοτρίων φεῖσαι τοῦ δούλου σου· ὡς διὰ πολλῆς δεήσεως καὶ πίστεως, καὶ τῆς πρὸς Θεὸν τελείας καὶ ἀγαθῆς ὁρμῆς, τῶν κρυφίων τῆς ἀτιμίας παθῶν διὰ τῆς τοῦ Πνεύματος δυνάμεως περιγενέσθαι δυνησόμεθα. Ὥσπερ γὰρ τὸν ἔξω ἄνθρωπον, ὅπερ ἐστὶ τὸ σῶμα, ἀπὸ τῶν φανερῶν ἁμαρτημάτων σπουδάζομεν φυλάσσειν, ὡς ναὸν Θεοῦ, καθὼς εἶπεν ὁ Ἀπόστολος, ὁ φθείρας τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ, περὶ τοῦ σώματος λέγων, φθερεῖ τοῦτον ὁ Θεός, οὕτω καὶ τὸν ἔσω ἄνθρωπον, ὅπερ ἐστὶν ἡ ψυχή, σπουδαστέον καὶ διαγωνιστέον ἀπὸ παντὸς λογισμοῦ πονηροῦ φυλάσσειν κατὰ τὸ εἰρημένον· πάσῃ φυλακῇ τήρει σὴν καρδίαν· ἐκ γὰρ τούτων ἔξοδοι ζωῆς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και πάλι ο Κύριος λέγει: «Αυτό που είναι υψηλό στους ανθρώπους, είναι βδέλυγμα ενώπιον του Θεού»· και, «όποιος υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί, και όποιος ταπεινώνει τον εαυτό του θα υψωθεί». Και η Σοφία λέγει: «Ακάθαρτος είναι ενώπιον του Κυρίου κάθε υψηλοκάρδιος». Και αν συλλέξετε παρόμοια χωρία από τις Γραφές, θα βρείτε πάρα πολλά να έχουν ειπωθεί εναντίον των κρυφών παθών της ατιμίας στην ψυχή. Διότι το Άγιο Πνεύμα, επειδή γνωρίζει ότι τα κρυφά πάθη της αμαρτίας ενυπάρχουν βιαιότερα στην ψυχή, διδάσκοντάς μας με ποιον τρόπο είναι δυνατόν να γίνει η απαλλαγή από αυτά μέσω του Δαβίδ, λέγει: «Από τα κρυφά μου αμαρτήματα καθάρισέ με, και από τα ξένα προφύλαξε τον δούλο σου»· ώστε με πολλή δέηση και πίστη, και με τέλεια και αγαθή ορμή προς τον Θεό, να μπορέσουμε να υπερισχύσουμε των κρυφών παθών της ατιμίας μέσω της δυνάμεως του Πνεύματος. Διότι, όπως ακριβώς φροντίζουμε να προφυλάσσουμε τον εξωτερικό άνθρωπο, που είναι το σώμα, από τα φανερά αμαρτήματα, ως ναό του Θεού, καθώς είπε ο Απόστολος μιλώντας για το σώμα, «όποιος φθείρει τον ναό του Θεού, αυτόν θα φθείρει ο Θεός», έτσι πρέπει να φροντίζουμε και να αγωνιζόμαστε να προφυλάσσουμε τον εσωτερικό άνθρωπο, που είναι η ψυχή, από κάθε πονηρό λογισμό, σύμφωνα με αυτό που έχει ειπωθεί: «Με κάθε προφύλαξη φύλαγε την καρδιά σου· διότι από αυτήν πηγάζει η ζωή».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Περὶ τοῦ πῶς δεῖ τὸν χριστιανὸν βιοῦν
Ὁρᾷς πῶς τὴν κακοήθειαν καὶ τὴν ὑπερηφανίαν καὶ τὸν δόλον καὶ τὰ λοιπὰ τῶν κρυπτῶν τῷ φόνῳ καὶ τῇ πλεονεξίᾳ καὶ τοῖς τοιούτοις πᾶσι συνέπλεξε; τί δὲ αὐτὸς ὁ κύριος βοᾷ λέγων· Τὸ ὑψηλὸν παρὰ τοῖς ἀνθρώποις βδέλυγμα παρὰ τῷ θεῷ ἐστιν, καὶ Ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται καὶ ὁ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται· καὶ ἡ Σοφία φησὶν Ἀκάθαρτος παρὰ κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος· πολλὰ δὲ καὶ ἐν ταῖς ἄλλαις γραφαῖς εὕροι τις ἂν εἰς κατηγορίαν τῶν ταῖς ψυχαῖς ἐγκρυπτομένων παθῶν. οὕτω δέ ἐστι πονηρὰ ταῦτα καὶ δυσίατα καὶ τὴν ἰσχὺν ἐν τῷ βάθει τῆς ψυχῆς κεκτημένα, ὥστε μὴ δυνατὸν εἶναι διὰ μόνης τῆς ἀνθρωπίνης σπουδῆς καὶ ἀρετῆς ἐκτρῖψαι καὶ ἀνελεῖν, εἰ μή τις τὴν τοῦ πνεύματος δύναμιν σύμμαχον δι᾽ εὐχῆς προσλαβὼν ἐπικρατήσειεν τῆς ἔνδον τυραννούσης κακίας, ὡς αὐτὸ διδάσκει τὸ πνεῦμα τῇ τοῦ Δαβὶδ φωνῇ χρώμενον· Ἐκ τῶν κρυφίων μου καθάρισόν με καὶ ἀπὸ ἀλλοτρίων φεῖσαι τοῦ δούλου σου.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Βλέπεις πώς συνέπλεξε την κακοήθεια, την υπερηφάνεια, τον δόλο και τα υπόλοιπα κρυφά πάθη με τον φόνο, την πλεονεξία και με όλα τα παρόμοια; Τι δε αναφωνεί ο ίδιος ο Κύριος λέγοντας: «Αυτό που είναι υψηλό στους ανθρώπους, αποτελεί βδέλυγμα ενώπιον του Θεού», και «Όποιος υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί, και όποιος ταπεινώνει τον εαυτό του θα υψωθεί»; Και η Σοφία λέει: «Είναι ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου κάθε υψηλοκάρδιος». Πολλά δε θα μπορούσε να βρει κανείς και στις άλλες Γραφές ως κατηγορία εναντίον των παθών που εμφωλεύουν στις ψυχές. Είναι τόσο πονηρά και δυσίατα αυτά, και έχουν εδραιώσει τη δύναμή τους στο βάθος της ψυχής, ώστε να μην είναι δυνατόν να τα εξαλείψει και να τα αφανίσει κανείς μόνο με την ανθρώπινη προσπάθεια και αρετή, εάν δεν πάρει ως σύμμαχό του, μέσω της προσευχής, τη δύναμη του Πνεύματος για να κατανικήσει την κακία που τυραννά εσωτερικά, όπως ακριβώς διδάσκει το ίδιο το Πνεύμα, χρησιμοποιώντας τη φωνή του Δαβίδ: «Από τα κρυφά μου αμαρτήματα καθάρισέ με και από τα ξένα προφύλαξε τον δούλο σου».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος Παλαμᾶς Ομιλίες Α΄–Κ΄
Ὁ δὲ Φαρισαῖος καὶ ὁ Τελώνης ἀνέβησαν εἰς τὸ ἱερόν· ἀμφοτέροις γὰρ εἷς ἦν σκοπὸς τὸ προσεύξασθαι, εἰ καὶ ὁ Φαρισαῖος μετὰ τὴν ἄνοδον κατήνεγκεν ἑαυτόν, ὑπὸ τοῦ τρόπου περιτραπείς· σκοπὸς μὲν γὰρ αὐτοῖς τῆς ἀναβάσεως ὁ αὐτὸς (προσεύξασθαι γὰρ ἀνέβησαν), ὁ δὲ τρόπος ἀντίθετος· ὁ μὲν γὰρ συντετριμμένος καὶ τεταπεινωμένος ἀνήρχετο, παρὰ τοῦ ψαλμῳδοῦ προφήτου μαθών, ὅτι «καρδίαν συντετριμμένην καὶ τεταπεινωμένην ὁ Θεὸς οὐκ ἐξουδενώσει», ἐπεὶ καὶ αὐτὸς περὶ ἑαυτοῦ φησιν ὁ προφήτης, πάντως διὰ πείρας εἰδώς, «ἐταπεινώθην καὶ ἔσωσέ με ὁ Κύριος». Καὶ τί λέγω τὸν προφήτην; ὁ γὰρ τῶν προφητῶν Θεὸς καθ’ ἡμᾶς δι’ ἡμᾶς γενόμενος ἐταπείνωσεν ἑαυτόν, καθά φησιν ὁ ἀπόστολος· διὸ καὶ ὁ Θεὸς αὐτὸν ὑπερύψωσεν. Ὁ δὲ Φαρισαῖος μέγα φυσῶν καὶ ἀλαζονευόμενος ἄνεισιν, ὡς καὶ δικαιώσων ἑαυτόν· καὶ ταῦτα ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, παρ’ ᾧ πᾶσα δικαιοσύνη ἡμῶν, ὡς ράκος ἀποκαθημένης· οὐ γὰρ ἤκουσε τοῦ λέγοντος, «ἀκάθαρτος παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος», καὶ «Κύριος ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται», καὶ «οὐαὶ οἱ δικαιοῦντες ἑαυτοὺς καὶ ἐνώπιον αὐτῶν ἐπιστήμονες».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ο Φαρισαίος και ο Τελώνης ανέβηκαν στον ναό· διότι και για τους δύο ο σκοπός ήταν ένας, το να προσευχηθούν, έστω κι αν ο Φαρισαίος μετά την άνοδο κατέρριψε τον εαυτό του, έχοντας ανατραπεί από τον τρόπο του. Διότι ο σκοπός της ανόδου τους ήταν μεν ο ίδιος (αφού ανέβηκαν για να προσευχηθούν), ο τρόπος τους όμως αντίθετος. Ο μεν (Τελώνης) ανέβαινε συντετριμμένος και ταπεινωμένος, έχοντας μάθει από τον ψαλμωδό προφήτη ότι «καρδιά συντετριμμένη και ταπεινωμένη ο Θεός δεν θα την εξουθενώσει», επειδή και ο ίδιος ο προφήτης λέει για τον εαυτό του, γνωρίζοντας προφανώς από πείρα, «ταπεινώθηκα και με έσωσε ο Κύριος». Και τι λέω για τον προφήτη; Διότι ο Θεός των προφητών, ο οποίος έγινε σαν εμάς για εμάς, ταπείνωσε τον εαυτό του, όπως λέει ο απόστολος· γι' αυτό και ο Θεός τον υπερύψωσε. Ο δε Φαρισαίος ανεβαίνει γεμάτος έπαρση και αλαζονεία, νομίζοντας ότι θα δικαιώσει τον εαυτό του· και αυτά τα κάνει ενώπιον του Θεού, στα μάτια του οποίου κάθε δικαιοσύνη μας είναι ως ράκος αποκαθημένης. Διότι δεν άκουσε αυτόν που λέει, «ακάθαρτος παρά Κυρίω είναι κάθε υψηλοκάρδιος», και «ο Κύριος αντιτάσσεται στους υπερήφανους», και «αλίμονο σε αυτούς που δικαιώνουν τους εαυτούς τους και θεωρούν πως είναι συνετοί».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος Παλαμᾶς Ομιλίες Α΄–Κ΄
Ἄλλη πάλιν τῇ παρ’ ἡμῶν προσευχῇ καὶ τῇ νηστείᾳ παρὰ τοῦ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν ἐπιβουλεύοντος ἀχρείωσις ἡ οἴησις ἐπιγίνεται, ἣν καὶ ὁ Φαρισαῖος ἐκεῖνος ἔχων, νηστεύων καὶ προσευξάμενος, ἀπεπέμφθη κενός. Ἀλλ’ ἡμεῖς εἰδότες, ὅτι ἀκάθαρτος καὶ ἀπρόσδεκτος παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος, καὶ πολλῶν καὶ μεγάλων ὄντας ὀφειλέτας ἡμᾶς αὐτοὺς τῷ Θεῷ καὶ τῆς ὀφειλῆς ὀλίγον ἀποδιδόντας ἐξεπιστάμενοι, τῶν μὲν ὄπισθεν ὡς μηδὲν ἐπιλανθανώμεθα, πρὸς δὲ τὰ ἔμπροσθεν ἐπεκτεινόμενοι, νηστεύομεν καὶ προσευχόμεθα μετὰ συντετριμμένης καρδίας καὶ αὐτομεμψίας καὶ ταπεινώσεως, ἵνα ᾖ καθαρὰ καὶ θεάρεστος ἡμῶν ἡ νηστεία καὶ ἡ ἐν τῷ ναῷ τοῦ Θεοῦ προσεδρία τε καὶ παράστασις.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Μια άλλη πάλι φθορά που προκαλείται στην προσευχή και τη νηστεία μας από εκείνον που επιβουλεύεται τις ψυχές μας είναι η οίηση, την οποία έχοντας και εκείνος ο Φαρισαίος, αν και νήστευε και προσευχόταν, αποπέμφθηκε κενός. Αλλά εμείς, γνωρίζοντας ότι είναι ακάθαρτος και μη αποδεκτός από τον Κύριο κάθε υπερήφανος, και έχοντας καλή επίγνωση ότι είμαστε οφειλέτες πολλών και μεγάλων πραγμάτων στον Θεό και ότι αποδίδουμε λίγα από την οφειλή, λησμονούμε τα οπίσω σαν να μην είναι τίποτα, και επεκτεινόμενοι προς τα εμπρός, νηστεύουμε και προσευχόμαστε με συντετριμμένη καρδιά, αυτομεμψία και ταπείνωση, ώστε να είναι καθαρή και θεάρεστη η νηστεία μας, καθώς και η παραμονή και η παράστασή μας στον ναό του Θεού.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὰς Παροιμίας (ἐν ταῖς σειραῖς)
Οὐ γάρ ἐστι συντετριμμένον ἄνθρωπον μὴ μεγάλα κατορθοῦν. Τῶν γὰρ ὑπερηφάνων τὰ ἔργα, οὐ βούλεται εἰδέναι. Οἱ δὲ ἀσεβεῖς ἐν ἡμέρᾳ κακῇ ὀλοῦνται. Τουτέστιν ἐν κινδύνοις οὐ στήσονται. Ἢ ἡμέραν κακὴν τῆς κρίσεως λέγει, Χειρσὶ χεῖρας ἐμβαλὼν ἀδίκως οὐκ ἀθωωθήσεται. Πράξεις πράξεσι συνάπτων ἀδίκως, σειραῖς τῶν ἑαυτοῦ ἁμαρτημάτων σφιγγόμενος κολασθήσεται. —[Cod. f. 69 b.] Ἐπιθυμήσας γὰρ σοφίας, διατήρησον ἐντολὰς, καὶ Κύριος χορηγήσει σοι αὐτήν· εἰ δὲ ὁδὸς γνώσεως ὁ Θεὸς, ἀρχὴ ταύτης ὁ νόμος παιδαγωγὸς ἡμῶν γενόμενος εἰς Χριστόν· μή ποτε δὲ καὶ ἡ θεωρία ἐστίν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι δεν είναι δυνατόν ένας συντετριμμένος άνθρωπος να μην κατορθώνει μεγάλα έργα. Διότι τα έργα των υπερηφάνων δεν θέλει να τα γνωρίζει. Οι δε ασεβείς θα καταστραφούν σε ημέρα κακή. Δηλαδή, μέσα στους κινδύνους δεν θα μπορέσουν να σταθούν. Ή με τη φράση «κακή ημέρα» εννοεί την ημέρα της κρίσεως. Εκείνος που συμπλέκει άδικα τα χέρια του δεν θα αθωωθεί. Ενώνοντας άδικα πράξεις με πράξεις, θα κολαστεί, σφιγγόμενος από τις αλυσίδες των δικών του αμαρτημάτων. —[Cod. f. 69 b.] Διότι, εάν επιθύμησες τη σοφία, τήρησε τις εντολές, και ο Κύριος θα σου τη χορηγήσει· εάν δε οδός προς τη γνώση είναι ο Θεός, αρχή αυτής είναι ο νόμος, ο οποίος έγινε παιδαγωγός μας για να μας οδηγήσει στον Χριστό· ίσως όμως (να εννοείται) και η θεωρία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν πρὸς Κορινθίους δευτέραν ἐπιστολήν
Διὸ καί φησι, ποιῆσαι καὶ τὸ ἔξω καθαρόν· καὶ, ὅτι Οὐ τὰ εἰσερχόμενα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ τὰ ἐξερχόμενα· καὶ ἀλλαχοῦ εἴρηται, Ἀκάθαρτος παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γι' αυτό και λέει να κάνετε καθαρό και το εξωτερικό· και ότι δεν μολύνουν τον άνθρωπο τα εισερχόμενα, αλλά τα εξερχόμενα· και αλλού έχει ειπωθεί: Ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου είναι κάθε υψηλοκάρδιος.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
Ταύτης γὰρ ἡμῖν παρούσης, ἅπας ἡμῶν ὁ βίος ἀκάθαρτος γίνεται, κἂν σωφροσύνην, κἂν παρθενίαν, κἂν νηστείαν, κἂν εὐχὰς, κἂν ἐλεημοσύνην, κἂν ὁτιοῦν ἐπιτελῶμεν. Ἀκάθαρτος γὰρ, φησὶ, παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος. Καταστέλλωμεν οὖν τοῦτο τὸ φύσημα τῆς ψυχῆς, καὶ τὸν ὄγκον τοῦτον ἀνακόπτωμεν, εἴ γε ἐθέλοιμεν εἶναι καθαροὶ, καὶ τῆς τῷ διαβόλῳ κειμένης ἀπηλλάχθαι κολάσεως. Ὅτι γὰρ τὸν ἀλαζόνα τὰ αὐτὰ ἐκείνῳ παθεῖν ἀνάγκη, ἄκουσον τοῦ Παύλου λέγοντος· Μὴ νεόφυτον, ἵνα μὴ τυφωθεὶς, εἰς κρῖμα ἐμπέσῃ καὶ παγίδα τοῦ διαβόλου. Τί ἐστι κρῖμα; Εἰς τὴν αὐτὴν, φησὶ, καταδίκην, εἰς τὴν αὐτὴν κόλασιν. Πῶς οὖν ἄν τις ἐκφύγοι τοῦτο τὸ δεινὸν, φησίν; Εἴ γε ἀναλογίσαιτο τὴν ἑαυτοῦ φύσιν, καὶ τῶν ἁμαρτημάτων τὸ πλῆθος, καὶ τῶν ἐκεῖ βασανιστηρίων τὸ μέγεθος, καὶ τῶν ἐνταῦθα δοκούντων λαμπρῶν τὸ πρόσκαιρον οὐδὲν χόρτου διαφέρον, καὶ τῶν ἐαρινῶν ἀνθέων μᾶλλον μαραινόμενον. Ἂν τούτους συνεχῶς παρ᾽ ἑαυτοῖς κινῶμεν τοὺς λογισμοὺς, καὶ τοὺς τὰ μέγιστα κατωρθωκότας ἐπὶ μνήμης ἔχωμεν, οὐ ῥᾳδίως ὁ διάβολος ἐπᾶραι δυνήσεται, κἂν μυρία φιλονεικῇ, ἀλλ᾽ οὐδὲ ὑποσκελίσαι τὴν ἀρχήν. Ὁ δὲ Θεὸς ὁ τῶν ταπεινῶν, ὁ χρηστὸς καὶ ἐπιεικὴς, αὐτὸς καὶ ὑμῖν καὶ ἡμῖν παράσχοι καρδίαν συντετριμμένην καὶ τεταπεινωμένην.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, όταν αυτή υπάρχει μέσα μας, όλος μας ο βίος γίνεται ακάθαρτος, έστω κι αν ασκούμε σωφροσύνη, έστω και παρθενία, έστω και νηστεία, έστω και προσευχές, έστω και ελεημοσύνη, ή οτιδήποτε άλλο κι αν επιτελούμε. Διότι, λέει η Γραφή, «κάθε υψηλοκάρδιος είναι ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου». Ας καταστείλουμε, λοιπόν, αυτήν την έπαρση της ψυχής, και ας ανακόψουμε αυτόν τον όγκο της αλαζονείας, εάν βέβαια επιθυμούμε να είμαστε καθαροί, και να απαλλαγούμε από την κόλαση που έχει οριστεί για τον διάβολο. Διότι, το ότι ο αλαζόνας είναι αναπόφευκτο να πάθει τα ίδια με εκείνον, άκουσε τον Παύλο που το επιβεβαιώνει λέγοντας: «Να μην είναι νεόφυτος, για να μην κυριευθεί από υπερηφάνεια και πέσει σε κρίμα και παγίδα του διαβόλου». Τι σημαίνει «κρίμα»; Στην ίδια καταδίκη, εννοεί, στην ίδια κόλαση. Πώς λοιπόν, θα ρωτήσει κάποιος, θα μπορούσε κανείς να ξεφύγει από αυτό το φοβερό κακό; Εάν αναλογιστεί τη δική του φύση, και το πλήθος των αμαρτημάτων του, και το μέγεθος των εκεί βασανιστηρίων, και τον πρόσκαιρο χαρακτήρα αυτών που εδώ φαντάζουν λαμπρά, τα οποία δεν διαφέρουν σε τίποτα από το χορτάρι και μαραίνονται πιο γρήγορα και από τα ανοιξιάτικα άνθη. Εάν φέρνουμε συνεχώς στον νου μας αυτούς τους λογισμούς, και διατηρούμε στη μνήμη μας εκείνους που έχουν κατορθώσει τα μέγιστα πνευματικά επιτεύγματα, δεν θα μπορέσει εύκολα ο διάβολος να μας εξυψώσει με έπαρση, έστω κι αν το παλέψει με χίλιους τρόπους, αλλά ούτε καν να μας ανατρέψει εξαρχής. Ο δε Θεός των ταπεινών, ο αγαθός και επιεικής, ο ίδιος είθε να χαρίσει και σε εσάς και σε εμάς καρδιά συντετριμμένη και τεταπεινωμένη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον
Εὔδηλον ὅτι ὁ πολεμούμενος. Οὐκοῦν ἄκουσον περὶ ἑκατέρων τούτων τί φησιν ἡ Γραφή. Ὁ Θεὸς ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν. Πάλιν σε καὶ ἕτερον ἐρήσομαι. Τίς ὑψηλότερος, ὁ ἱερώμενος τῷ Θεῷ, καὶ θυσίαν προσάγων, ἢ ὁ πόῤῥω που τῆς παῤῥησίας ὢν τῆς πρὸς αὐτόν; Καὶ ποίαν θυσίαν προσφέρει ὁ ταπεινός; φησίν. Ἄκουσον τοῦ Δαυῒδ λέγοντος· Θυσία τῷ Θεῷ πνεῦμα συντετριμμένον· καρδίαν συντετριμμένην καὶ τεταπεινωμένην ὁ Θεὸς οὐκ ἐξουδενώσει. Εἶδες τούτου τὸ καθαρόν; Βλέπε καὶ ἐκείνου τὸ ἀκάθαρτον. Ἀκάθαρτος γὰρ παρὰ Θεῷ πᾶς ὑψηλοκάρδιος. Πρὸς τούτοις ὁ μὲν ἔχει ἀναπαυόμενον ἐπ᾽ αὐτῷ τὸν Θεόν. Ἐπὶ τίνα γὰρ ἐπιβλέψω, φησὶν, ἀλλ᾽ ἢ ἐπὶ τὸν πρᾶον καὶ ἡσύχιον καὶ τρέμοντά μου τοὺς λόγους; ὁ δὲ μετὰ τοῦ διαβόλου σύρεται· ὁ γὰρ τετυφωμένος τὰ ἐκείνου πείσεται. Διὸ καὶ Παῦλος ἔλεγε· Μήπως τυφωθεὶς εἰς κρῖμα ἐμπέσῃ τοῦ διαβόλου. Καὶ τοὐναντίον δὲ οὗ βούλεται αὐτῷ συμβαίνει. Βούλεται μὲν γὰρ ἀπονοεῖσθαι, ὥστε τιμᾶσθαι· ὁ δὲ μάλιστα πάντων καταφρονούμενος οὗτός ἐστιν. Οἱ γὰρ καταγέλαστοι, οἱ πᾶσιν ἐχθροὶ καὶ πολέμιοι, οἱ εὐχείρωτοι τοῖς ἐχθροῖς, οἱ πρὸς ὀργὴν εὐέμπτωτοι, οἱ ἀκάθαρτοι παρὰ Θεῷ, οὗτοι μάλιστα πάντων εἰσί. Τί τοίνυν τούτου χεῖρον γένοιτ᾽ ἄν; Τὸ γὰρ πέρας τοῦτό ἐστι τῶν κακῶν. Τί δὲ τῶν ταπεινῶν ἥδιον; τί δὲ μακαριώτερον, ὅταν ποθεινοὶ καὶ ἐπέραστοι ὦσι τῷ Θεῷ;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Είναι προφανές ότι είναι αυτός που δέχεται τον πόλεμο. Άκουσε λοιπόν τι λέει η Γραφή για τον καθέναν από αυτούς τους δύο: «Ο Θεός αντιτάσσεται στους υπερήφανους, στους ταπεινούς όμως δίνει χάρη». Θα σε ρωτήσω πάλι και κάτι άλλο. Ποιος είναι ανώτερος, εκείνος που είναι αφιερωμένος στον Θεό και προσφέρει θυσία, ή εκείνος που βρίσκεται κάπου μακριά από την παρρησία προς Αυτόν; «Και ποια θυσία προσφέρει ο ταπεινός;» θα ρωτήσει κανείς. Άκουσε τον Δαβίδ που λέει: «Θυσία στον Θεό είναι το συντετριμμένο πνεύμα· καρδιά συντετριμμένη και ταπεινωμένη ο Θεός δεν θα την εξουδενώσει». Είδες την καθαρότητα αυτού; Δες και την ακαθαρσία εκείνου. Διότι, «ακάθαρτος είναι ενώπιον του Θεού κάθε υψηλοκάρδιος». Επιπλέον, ο μεν ταπεινός έχει τον Θεό να αναπαύεται επάνω του· διότι λέει: «Σε ποιον θα επιβλέψω, παρά στον πράο και ησύχιο και σε εκείνον που τρέμει τα λόγια μου;». Ο δε υπερήφανος σύρεται μαζί με τον διάβολο, διότι εκείνος που έχει κυριευθεί από υπερηφάνεια θα πάθει τα ίδια με εκείνον. Γι' αυτό και ο Παύλος έλεγε: «Μήπως κυριευθεί από υπερηφάνεια και πέσει στο κρίμα του διαβόλου». Και του συμβαίνει το αντίθετο από αυτό που επιθυμεί. Διότι θέλει μεν να είναι αλαζόνας για να τιμάται, όμως αυτός είναι που καταφρονείται περισσότερο από όλους. Διότι αυτοί είναι κατά κύριο λόγο οι καταγέλαστοι, οι εχθροί και πολέμιοι όλων, αυτοί που γίνονται εύκολα υποχείρια των εχθρών, οι ευάλωτοι στην οργή, οι ακάθαρτοι ενώπιον του Θεού. Τι θα μπορούσε, λοιπόν, να γίνει χειρότερο από αυτό; Διότι αυτό είναι το έσχατο των κακών. Και τι είναι πιο ευχάριστο από τους ταπεινούς; Τι πιο μακάριο, από το να είναι ποθητοί και αξιαγάπητοι στον Θεό;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν τελώνην καὶ τὸν Φαρισαῖον
Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, κατέβη οὗτος δεδικαιωμένος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, ἢ ἐκεῖνος. Ὢ πόσον κακὸν τῆς ὑπερηφανίας τὸ νόσημα! Κατάκομος ἀνῆλθεν ὁ Φαρισαῖος ὥσπερ ἄνθεσι τοῖς κατορθώμασι στεφανούμενος· συνώδευσε τούτῳ ὁ τελώνης πάσης ἀπολογίας γυμνός. Ἀλλ᾽ ὁ μὲν εὐκαίρως ἑαυτὸν ταπεινώσας ὑψώθη· ὁ δὲ πρὸς ἄκαιρον ὕψος ἀκοντίσας ἑαυτὸν, καταγέλαστον ὑπέμεινε γύμνωσιν. Οὐκ ἦν βέλτιον ὑφειμέναις χρήσασθαι ταῖς φωναῖς; οὐκ ἦν κρεῖττον ἀκοῦσαι τῆς προφητικῆς φωνῆς λεγούσης, Ταπεινώθητε ἐνώπιον Κυρίου, καὶ ὑψώσει ὑμᾶς; οὐκ ἦν μᾶλλον συμφέρον κρατῆσαι τῆς γλώσσης, καὶ φυλάξαι τὸν πλοῦτον, ὃν πόνοις πολλοῖς ἐκτήσατο; Ἃς γὰρ ἐν χρόνῳ συνήγαγεν ἀρετὰς, ταύτας ἐν ἀκαρεῖ ῥοπῇ τῇ φωνῇ διεσκόρπισεν. Οὐκ ἤκουσε τάχα ὁ Φαρισαῖος τὸ γεγραμμένον, ὅτι Ἀκάθαρτος ἐναντίον Κυρίου πᾶς ὑψηλοκάρδιος; Οὐκ ἐδιδάχθη τὸ καλῶς εἰρημένον, Ὃ ποιεῖ ἡ δεξιά σου, μὴ γνώτω ἡ ἀριστερά σου; Τάχα δὲ ἔγνω ἀμφότερα, ἀλλ᾽ ἡ ἰσχὺς τῆς κενοδοξίας ἐνίκησεν. Ἡμεῖς οὖν τοῦ τελώνου τὴν ταπείνωσιν κτησώμεθα, καὶ τῶν ἁμαρτημάτων τὸ βάρος ἀποθώμεθα· ὑπερηφανίαν δὲ μισήσωμεν, δι᾽ ἧς ὁ Φαρισαῖος τὸν πλοῦτον τῶν ἀρετῶν ἀπώλεσεν· Ὑπερηφάνοις γὰρ ὁ Κύριος ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν. Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αλήθεια σας λέγω, αυτός κατέβηκε στο σπίτι του δικαιωμένος, παρά εκείνος. Ω, πόσο μεγάλο κακό είναι το νόσημα της υπερηφάνειας! Στολισμένος ανέβηκε ο Φαρισαίος, σαν να στεφανωνόταν με τα κατορθώματά του ως άνθη· τον συνόδευσε ο τελώνης, γυμνός από κάθε δικαιολογία. Αλλά ο μεν, επειδή ταπείνωσε τον εαυτό του την κατάλληλη στιγμή, υψώθηκε· ο δε, επειδή εκσφενδόνισε τον εαυτό του σε άκαιρο ύψος, υπέστη καταγέλαστη απογύμνωση. Δεν ήταν καλύτερο να χρησιμοποιήσει πιο ταπεινά λόγια; Δεν ήταν προτιμότερο να ακούσει την προφητική φωνή που λέγει: «Ταπεινωθείτε ενώπιον του Κυρίου, και θα σας υψώσει»; Δεν ήταν μάλλον πιο συμφέρον να κρατήσει τη γλώσσα του και να διαφυλάξει τον πλούτο που απέκτησε με πολλούς κόπους; Διότι τις αρετές που συγκέντρωσε με την πάροδο του χρόνου, αυτές τις σκόρπισε σε μια στιγμή με τα λόγια του. Μήπως δεν άκουσε ο Φαρισαίος το γεγραμμένο, ότι «Ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου είναι κάθε υψηλοκάρδιος»; Δεν διδάχθηκε το τόσο σωστά ειπωμένο: «Αυτό που κάνει το δεξί σου χέρι, ας μην το γνωρίζει το αριστερό σου»; Ίσως βέβαια να τα γνώριζε και τα δύο, αλλά τον νίκησε η δύναμη της κενοδοξίας. Εμείς, λοιπόν, ας αποκτήσουμε την ταπείνωση του τελώνη και ας αποθέσουμε το βάρος των αμαρτιών μας. Και ας μισήσουμε την υπερηφάνεια, εξαιτίας της οποίας ο Φαρισαίος έχασε τον πλούτο των αρετών του. Διότι «ο Κύριος αντιτάσσεται στους υπερήφανους, ενώ στους ταπεινούς δίδει χάρη». Σε Αυτόν ανήκει η δόξα και το κράτος στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν τελώνην καὶ τὸν φαρισαῖον
Οὐκ ἤκουσε τάχα ὁ Φαρισαῖος τὸ γεγραμμένον, ὅτι Ἀκάθαρτος ἐναντίον Κυρίου πᾶς ὑψηλοκάρδιος; οὐκ ἐδιδάχθη τὸ καλῶς εἰρημένον· Ὃ ποιεῖ ἡ δεξιά σου, μὴ γνῷ ἡ ἀριστερά σου. Τάχα δὲ ἐγίνωσκεν ἀμφότερα, ἀλλ᾽ ἡ ἰσχὺς τῆς κενοδοξίας ἐνίκησεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Δεν άκουσε άραγε ο Φαρισαίος το γεγραμμένο, ότι δηλαδή «Ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου είναι κάθε υψηλοκάρδιος»; Δεν διδάχθηκε εκείνο που ορθώς έχει ειπωθεί: «Αυτό που κάνει η δεξιά σου, ας μην το γνωρίζει η αριστερά σου»; Πιθανόν βέβαια να τα γνώριζε και τα δύο, αλλά τον νίκησε η δύναμη της κενοδοξίας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Ἐκλογαὶ ἐκ διαφόρων ὁμιλιῶν
Καλῶς εἶπε, Μὴ φοβοῦ. Μή σε θορυβείτω, φησὶν, ἡ τοῦ πλούτου περιουσία, καὶ ἡ τῆς δόξης περιφάνεια· ὄψει γὰρ μετ᾽ οὐ πολὺ χαμαὶ κείμενον, ἀνενέργητον, νεκρὸν, ἐῤῥιμμένον, σκωλήκων γενόμενον τροφὴν, γυμνὸν τούτων ἁπάντων καθιστάμενον, καὶ οὐδὲν ὅλως μεθ᾽ ἑαυτοῦ ἀπενεγκεῖν δυνηθέντα (οὐδὲ γὰρ συναποδημοῦσι τοῖς ἐντεῦθεν μεθισταμένοις), ἀλλ᾽ ἐνταῦθα ἅπαντα καταλιπόντα, καὶ μόνην τὴν κακίαν περιβεβλημένον, καὶ τὰ ἐκ ταύτης αὐτῷ τῶν ἁμαρτημάτων συλλεγέντα φορτία. Εἰκότως ἄρα εἴρηται παρὰ τῶν παλαιῶν κενοδοξία· διάκενος γάρ ἐστιν ἔνδον, οὐδὲν ἔχουσά τι χρήσιμον· ἀλλ᾽ ὥσπερ τὰ προσωπεῖα δοκεῖ μὲν εἶναι λαμπρὰ καὶ ἐπέραστα, κενὰ δὲ ἔνδοθέν ἐστι, διὸ καὶ τῶν σωματικῶν ὄψεων εὐπρεπέστερα ὄντα, οὐδένα οὐδέποτε πρὸς τὸν ἔρωτα ἰδεῖν ἔπεισε τὸν ἑαυτῶν· οὕτω, μᾶλλον δὲ ἀθλιώτερον, καὶ ἡ παρὰ τῶν πολλῶν δόξα. Οὐδὲν γὰρ οὕτω τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας ἀλλοτριοῖ, καὶ τῷ τῆς γεέννης παραδίδωσι πυρὶ, ὡς ἡ τῆς ὑπερηφανίας τυραννίς. Ταύτης γὰρ ἡμῖν παρούσης, κἂν σωφροσύνην, κἂν παρθενίαν, κἂν νηστείαν, κἂν εὐχὰς, κἂν ἐλεημοσύνην, κἂν ὁτιοῦν ἐπιτελῶμεν, ἅπας ἡμῶν ὁ βίος ἀκάθαρτος γίνεται· Ἀκάθαρτος γὰρ, φησὶν, παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ορθώς είπε: «Μη φοβάσαι». Ας μην σε ταράζει, λέει, η αφθονία του πλούτου και η λαμπρότητα της δόξας· διότι σε λίγο θα τον δεις να κείτεται κατάχαμα, αδρανής, νεκρός, πεταμένος, έχοντας γίνει τροφή των σκωλήκων, καθιστάμενος γυμνός από όλα αυτά και μη μπορώντας να πάρει απολύτως τίποτα μαζί του (επειδή τα πράγματα αυτά δεν συνεκδημούν με όσους αναχωρούν από την παρούσα ζωή), αλλά θα τα έχει εγκαταλείψει όλα εδώ, και θα είναι περιβεβλημένος μόνο την κακία και τα φορτία των αμαρτημάτων που του συσσωρεύτηκαν εξαιτίας της. Δικαιολογημένα, λοιπόν, ονομάστηκε από τους παλαιούς «κενοδοξία»· διότι είναι κενή εσωτερικά και δεν περιέχει τίποτα το χρήσιμο. Αντιθέτως, όπως ακριβώς τα προσωπεία (οι μάσκες) φαίνονται μεν λαμπρά και ελκυστικά, όμως είναι άδεια από μέσα, και γι' αυτό, αν και είναι πιο ευπαρουσίαστα από τα φυσικά πρόσωπα, ουδέποτε έπεισαν κανέναν να τα ερωτευθεί· έτσι, και μάλλον ακόμη πιο άθλια, είναι η δόξα που προέρχεται από τους πολλούς. Διότι τίποτε δεν αποξενώνει τόσο πολύ τον άνθρωπο από τη φιλανθρωπία του Θεού και δεν τον παραδίδει στο πυρ της γεέννης, όσο η τυραννία της υπερηφάνειας. Επειδή, όταν αυτή είναι παρούσα μέσα μας, έστω και αν ασκούμε σωφροσύνη, έστω και παρθενία, έστω και νηστεία, έστω και προσευχές, έστω και ελεημοσύνη, ή οτιδήποτε άλλο κι αν πράττουμε, ολόκληρος ο βίος μας καθίσταται ακάθαρτος· διότι η Γραφή λέει: «Ακάθαρτος είναι ενώπιον του Κυρίου κάθε υψηλοκάρδιος».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Σιναΐτης Κλῖμαξ
Ὑπερηφάνοις Κύριος ἀντιτάσσεται. Τίς λοιπὸν τούτους ἐλεῆσαι δύναται; Ἀκάθαρτος παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος. Καὶ τίς λοιπὸν τὸν τοιοῦτον ἀποκαθᾶραι δύναται; Παίδευσις μὲν ὑπερηφάνῳ πτῶμα· σκόλοψ δὲ δαίμων· ἐγκατάλειψις δὲ ἔκτασις. Καὶ τὰ μὲν πρότερα πολλάκις καὶ ἄνθρωποι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων ἐθεραπεύθησαν· τὸ δὲ ἔσχατον παρ’ ἀνθρώποις ἀνίατον. Ὁ ἀποσειόμενος ἔλεγχον, τὸ πάθος ἐσήμανεν· ὁ δὲ προσδραμὼν, τοῦ δεσμοῦ λέλυται· εἰ χωρὶς ἑτέρου πάθους τις διὰ τούτου καὶ μόνου τῶν οὐρανῶν κατέπεσε, ζητητέον μήπως καὶ δίχα ἀρετῆς ἑτέρας ἐκ ταπεινώσεως εἰς οὐρανοὺς ἀναβαίνειν ἐνδέχεται. Ὑπερηφανία ἐστὶ πλούτου καὶ ἱδρώτων ἀπώλεια· ἐκέκραξαν, καὶ οὐκ ἦν ὁ σώζων, πάντως, ὅτι μεθ’ ὑπερηφανίας· ἐκέκραξαν πρὸς Κύριον, καὶ οὐκ εἰσήκουσεν αὐτῶν, πάντως, ὅτι τὰς αἰτίας καθ’ ὧν ηὔχοντο, οὐκ ἀπέκοπτον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ο Κύριος αντιτάσσεται στους υπερήφανους. Ποιος λοιπόν μπορεί να τους ελεήσει; Ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου είναι κάθε υψηλοκάρδιος. Και ποιος λοιπόν μπορεί να καθαρίσει έναν τέτοιο άνθρωπο; Παιδαγωγία για τον υπερήφανο είναι η πτώση, αγκάθι ο δαίμονας, και εγκατάλειψη από τον Θεό η παραφροσύνη. Και τα μεν πρώτα πολλές φορές θεραπεύτηκαν από ανθρώπους, το τελευταίο όμως είναι ανίατο από τους ανθρώπους. Εκείνος που απορρίπτει τον έλεγχο, φανερώνει το πάθος, εκείνος όμως που προστρέχει σε αυτόν, έχει ελευθερωθεί από τα δεσμά του. Αν χωρίς κανένα άλλο πάθος κάποιος έπεσε από τους ουρανούς εξαιτίας αυτού και μόνο, πρέπει να εξεταστεί μήπως ενδέχεται και χωρίς άλλη αρετή, να ανεβεί κάποιος στους ουρανούς μόνο με την ταπείνωση. Η υπερηφάνεια είναι απώλεια του πνευματικού πλούτου και των κόπων. Φώναξαν, και δεν υπήρχε κανείς να τους σώσει, επειδή προφανώς το έκαναν με υπερηφάνεια. Φώναξαν προς τον Κύριο, και δεν τους εισάκουσε, επειδή προφανώς δεν απέκοπταν τις αιτίες των παθών εναντίον των οποίων προσεύχονταν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Σιναΐτης Κλῖμαξ
Τέλος μὲν νόμου καὶ προφητῶν, Χριστὸς εἰς δικαιοσύνην παντὶ τῷ πιστεύοντι· τέλος δὲ παθῶν ἀκαθάρτων κενοδοξία καὶ ὑπερηφανία παντὶ τῷ μὴ προσέχοντι· ὧν καθαιρέτις οὖσα ἡ νοερὰ αὕτη ἔλαφος φυλάττει τὸν ἑαυτῆς σύμβιον παντὸς ἰοῦ θανατηφόρου ἀνεπίδηκτον. Ποῦ γὰρ ἐν αὐτῇ ὑποκρίσεως ἰὸς ἐμφανίζεται; ποῦ καταλαλιᾶς; ποῦ ὄφις ἐν φωλεᾷ κρύπτεται; καὶ οὐχὶ μᾶλλον ἐκ τῆς γῆς τῆς καρδίας δημοσιευόμενος θανατοῦται καὶ ἀναλίσκεται· οὐκ ἔστιν ἐν τῇ ταύτῃ συναφείᾳ μίσους ἐμφάνεια, οὐκ ἀντιλογίας εἶδος, οὐκ ἀπειθείας ὀσμὴ, εἰ μή που ὁ λόγος περὶ πίστεως. Ὁ ταύτῃ νυμφικῶς ἑνωθεὶς, ἤπιος, προσηνὴς, εὐκατάνυκτος, συμπαθὴς, ὑπὲρ ἅπαντα γαληνὸς, φαιδρὸς, εὐήνιος, ἄλυπος, ἄγρυπνος, ἄοκνος πέλει· καὶ τί δεῖ πολλὰ λέγειν, ἀπαθὴς, εἴπερ Ἐν τῇ ταπεινώσει ἡμῶν ἐμνήσθη ἡμῶν ὁ Κύριος, καὶ ἐλυτρώσατο ἡμᾶς ἐκ τῶν ἐχθρῶν, καὶ τῶν παθῶν, καὶ τῶν μολυσμῶν ἡμῶν. Μοναχὸς ταπεινόφρων οὐ πολυπραγμονήσει ἄῤῥητα· ὁ δὲ ὑπερήφανος πολυπραγμονήσει κρίματα. Τινὰ τῶν γνωστικωτάτων ἀδελφῶν ὀφθαλμοφανῶς οἱ δαίμονες ἐμακάρισαν ἐπιστάντες· ὁ δὲ πάνσοφός φησι πρὸς αὐτούς· Εἰ μὲν τοῦ ἐπαινεῖν με ἐν τῇ ἐμῇ ψυχῇ ἐπαύσασθε, ἐκ τῆς ὑμῶν ὑποχωρήσεως μέγαν εἶναι ἑαυτὸν νενόηκα [ἡγήσομαι]· εἰ δὲ ἐπαινοῦντες οὐ παύεσθε, ἐκ τοῦ ὑμῶν ἐπαίνου τὴν ἑαυτοῦ ἀκαθαρσίαν στοχάσομαι. Ἀκάθαρτος γὰρ παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Το πλήρωμα του νόμου και των προφητών είναι ο Χριστός, προς δικαίωση κάθε πιστού. Κατάληξη δε των ακάθαρτων παθών είναι η κενοδοξία και η υπερηφάνεια για καθέναν που δεν προσέχει. Επειδή όμως αυτή η νοερή έλαφος [η ταπεινοφροσύνη] τα κατακρημνίζει, διαφυλάττει τον σύζυγό της άτρωτο από κάθε θανατηφόρο δηλητήριο. Διότι πού εμφανίζεται σε αυτήν το δηλητήριο της υποκρισίας; Πού της καταλαλιάς; Πού κρύβεται φίδι σε φωλιά; Αντιθέτως, δεν ανασύρεται στο φως από τη γη της καρδιάς για να θανατωθεί και να εξολοθρευτεί; Σε αυτή την πνευματική ένωση δεν εμφανίζεται μίσος, ούτε ίχνος αντιλογίας, ούτε οσμή ανυπακοής, παρά μόνο ίσως όταν ο λόγος αφορά την πίστη. Εκείνος που ενώθηκε μαζί της ως νυμφίος καθίσταται ήπιος, προσηνής, με εύκολη την κατάνυξη, συμπαθής, απολύτως γαλήνιος, φαιδρός, ευήνιος, απαλλαγμένος από λύπη, άγρυπνος, άοκνος. Και προς τι τα πολλά λόγια; Καθίσταται απαθής, διότι «στην ταπείνωσή μας μάς θυμήθηκε ο Κύριος και μας λύτρωσε από τους εχθρούς», και από τα πάθη, και από τους μολυσμούς μας. Ο ταπεινόφρων μοναχός δεν πολυπραγμονεί για τα άρρητα μυστήρια. Αντιθέτως, ο υπερήφανος πολυπραγμονεί για τις κρίσεις του Θεού. Σε κάποιον από τους πνευματικά εμπειρότατους αδελφούς εμφανίστηκαν οφθαλμοφανώς οι δαίμονες και τον μακάριζαν. Εκείνος όμως, ο πάνσοφος, τους είπε: «Αν σταματούσατε να με επαινείτε μέσα στην ψυχή μου, τότε από την αναχώρησή σας θα θεωρούσα τον εαυτό μου μεγάλο. Εφόσον όμως δεν παύετε να με επαινείτε, από τον δικό σας έπαινο θα συμπεράνω τη δική μου ακαθαρσία. Διότι είναι ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου κάθε υψηλόφρων».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Εἰς τὴν ξηρανθεῖσαν συκῆν
ζʹ. Πάλαι δὲ, πρὸς σὲ τρέψω τὸν λόγον, πεποθημένη νύμφη Χριστοῦ, πόθησον ἀξίως τὸν σὲ ποθήσαντα. Ὅλον ἄνοιξον αὐτῷ τὸ ταμεῖον τῆς καρδίας σου, ἵν᾽ ὅλως οἰκήσῃ ἐν σοὶ Χριστὸς σὺν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Πνεύματι. Ἐκχόησον ἐξ αὐτῆς πάντα τὰ γήϊνα, ἵνα εὕρῃ ἐν αὐτῇ τὴν εἴσοδον. Οἶκος γὰρ γῆν καὶ πνεῦμα ἀέρος ἅμα οὐχ ὑποδέξεται. Ὅσον ἐνοικίσεις τὸν χοῦν, ἀπελάσεις τὸ τοῦ ἀέρος πνεῦμα καὶ ὅσον εἰσοικίσεις ἐν τῇ καρδίᾳ σου τὰ γήϊνα, ἀποικίσεις τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Πόθεν πορνεῖαι; πόθεν μοιχεῖαι; πόθεν ἔριδες, φιλονεικίαι, φθόνοι, φόνοι, καὶ πᾶς ὁ τῶν κακῶν ἐσμός; οὐκ ἐκ τῆς ἐπιθυμίας τῶν γηΐνων; Ἀπέλασον πᾶσαν κενοδοξίαν, τὴν τῆς ἀπιστίας μητέρα. Οὐ γὰρ δύνασθε. φησὶν ὁ Χριστὸς, πιστεύειν εἰς ἐμὲ, δόξαν παρὰ ἀνθρώπων λαμβάνοντες. Ἐξόρισον ἐκ τῆς σῆς καρδίας πᾶσαν οἴησιν, ὑπερηφανίαν, ἔπαρσιν. Ἀκάθαρτος γὰρ παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος. Ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται Κύριος, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν. Ἀπάρνησαι πᾶσαν αὐθάδειαν, αὐταρέσκειαν, ἵνα μόνῳ ὑποτάσσῃ τῷ νόμῳ τοῦ Θεοῦ. Καὶ αὐτὸς ὁδηγήσει σε ἐπὶ λιμένα θελήματος αὐτοῦ. Μὴ εἰσαγάγῃς ἄλλον νυμφίον ἐν τῇ παστάδι τῆς καρδίας σου.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ζ΄. Και πάλι, θα στρέψω τον λόγο προς εσένα, πολυπόθητη νύμφη του Χριστού, πόθησε επάξια Αυτόν που σε πόθησε. Άνοιξε σε Αυτόν ολόκληρο το ταμείο της καρδιάς σου, για να κατοικήσει πλήρως μέσα σου ο Χριστός μαζί με τον Πατέρα και το Πνεύμα. Άδειασε από αυτήν όλα τα γήινα, ώστε να βρει είσοδο σε αυτήν. Διότι ένα σπίτι δεν μπορεί να δεχθεί ταυτόχρονα χώμα και ρεύμα αέρα. Όσο βάζεις μέσα το χώμα, θα διώχνεις την πνοή του αέρα· και όσο βάζεις μέσα στην καρδιά σου τα γήινα, θα απομακρύνεις το Άγιο Πνεύμα. Από πού προέρχονται οι πορνείες; Από πού οι μοιχείες; Από πού οι έριδες, οι φιλονικίες, οι φθόνοι, οι φόνοι και ολόκληρο το σμήνος των κακών; Δεν προέρχονται από την επιθυμία των γήινων πραγμάτων; Αποδίωξε κάθε κενοδοξία, τη μητέρα της απιστίας. Διότι δεν μπορείτε, λέει ο Χριστός, να πιστεύετε σε εμένα, όταν λαμβάνετε δόξα από ανθρώπους. Εξόρισε από την καρδιά σου κάθε αλαζονεία, υπερηφάνεια και έπαρση. Διότι ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου είναι κάθε υψηλοκάρδιος. Ο Κύριος αντιτάσσεται στους υπερήφανους, ενώ στους ταπεινούς δίνει χάρη. Απαρνήσου κάθε αυθάδεια και αυταρέσκεια, ώστε να υποταχθείς μόνο στον νόμο του Θεού. Και Εκείνος θα σε οδηγήσει στο λιμάνι του θελήματός Του. Μην εισαγάγεις άλλον νυμφίο στον νυμφώνα της καρδιάς σου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Ἱερὰ παράλληλα
Τοῖς δ᾽ αὖ καλοῖς τε κἀγαθοῖς καὶ ἀεὶ δίδου. Εἰπεῖν, ἀκοῦσαι, καὶ δράσαι, μικρὸν μέσον. ΤΙΤΛ. ΙΔʹ. —Περὶ δικαιοσύνης καὶ ἀρετῆς. «Δικαιοσύνη ῥύεται ἐκ θανάτου.» «Ἐν ὁδοῖς δικαιοσύνης ζωή.» «Δικαιοσύνη ὑψοῖ ἔθνος.» «Ὁ σπείρων δικαιοσύνην λήψεται μισθὸν πιστόν.» «Δικαιοσύνη φυλάττει ἀκάκους.» «Διώκοντας δικαιοσύνην ἀγαπᾷ ὁ Θεός. Ἐν πλεοναζούσῃ δικαιοσύνῃ ἰσχὺς πολλή.» «Ὁδὸς δικαιοσύνης καὶ ἐλεημοσύνης εὑρήσει ζωὴν καὶ δόξαν.» «Ἐκ καρποῦ δικαιοσύνης φύεται δένδρον ζωῆς.» «Ἐξουσίαν δίδωσι λόγοις ἀρχὴ δικαιοσύνης.» «Δικαιοσύνη ἀμώμους ὀρθοτομεῖ ὁδούς.» «Ἀρχὴ ὁδοῦ ἀγαθῆς, ποιεῖν δίκαια.» «Μῆκος βίου ὁδὸς δικαιοσύνης.» «Ποιεῖν δίκαια, καὶ ἀληθεύειν, ἀρεστὰ παρὰ Θεῷ μᾶλλον ἢ θυσιῶν αἷμα.» «Ἔσται τὰ ἔργα δικαιοσύνης εἰρήνη, καὶ κρατήσει ἡ δικαιοσύνη ἀνάπαυσιν.» «Δικαιοσύνην μάθετε, οἱ ἐνοικοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς πέπαυται γὰρ ὁ ἀσεβής. Ἀνοίξατε πύλας, εἰσελθέτω λαὸς φυλάττων δικαιοσύνην καὶ ἀλήθειαν.» «Τάδε λέγει Κύριος· Φυλάσσεσθε κρίσιν, ποιεῖτε δικαιοσύνην θείαν. Μακάριος ὁ ποιῶν ταῦτα καὶ ἀντεχόμενος αὐτῶν.» «Δικαιοσύνη ἀθάνατός ἐστιν.» «Ἐὰν δικαιοσύνην ἀγαπᾷ τις, οἱ πόνοι αὐτοῦ εἰσιν ἀρεταί.» «Ἐὰν διώκῃς τὸ δίκαιον, καταλήψει, καὶ ἐνδύσῃ αὐτὸ ὡς ποδήρη δόξης.» «Μακάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες δικαιοσύνην, ὅτι αὐτοὶ χορτασθήσονται.» «Πᾶς ὁ ποιῶν τὴν δικαιοσύνην, ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστι.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Στους καλούς, όμως, και ενάρετους να δίνεις πάντοτε. Ανάμεσα στο να πεις, να ακούσεις και να πράξεις, μικρή είναι η απόσταση. ΤΙΤΛΟΣ ΙΔʹ. — Περί δικαιοσύνης και αρετής. «Η δικαιοσύνη σώζει από τον θάνατο.» «Στους δρόμους της δικαιοσύνης υπάρχει ζωή.» «Η δικαιοσύνη εξυψώνει το έθνος.» «Εκείνος που σπέρνει δικαιοσύνη θα λάβει βέβαιη αμοιβή.» «Η δικαιοσύνη προστατεύει τους άκακους.» «Ο Θεός αγαπά εκείνους που επιδιώκουν τη δικαιοσύνη. Στη μεγάλη δικαιοσύνη υπάρχει πολλή δύναμη.» «Ο δρόμος της δικαιοσύνης και της ελεημοσύνης θα βρει ζωή και δόξα.» «Από τον καρπό της δικαιοσύνης φυτρώνει δέντρο ζωής.» «Η αρχή της δικαιοσύνης δίνει κύρος στα λόγια.» «Η δικαιοσύνη κατευθύνει ορθά τους δρόμους των αμέμπτων.» «Η αρχή του αγαθού δρόμου είναι να πράττει κανείς τα δίκαια.» «Μήκος βίου χαρίζει ο δρόμος της δικαιοσύνης.» «Το να πράττει κανείς τα δίκαια και να λέει την αλήθεια είναι πιο αρεστά στον Θεό παρά το αίμα των θυσιών.» «Τα έργα της δικαιοσύνης θα φέρουν ειρήνη, και η δικαιοσύνη θα εξασφαλίσει ανάπαυση.» «Μάθετε τη δικαιοσύνη, εσείς που κατοικείτε στη γη· διότι ο ασεβής έχει εξαλειφθεί. Ανοίξτε τις πύλες, ας εισέλθει ο λαός που τηρεί τη δικαιοσύνη και την αλήθεια.» «Αυτά λέει ο Κύριος: Τηρείτε την κρίση, πράττετε τη θεία δικαιοσύνη. Μακάριος είναι αυτός που τα πράττει αυτά και μένει προσηλωμένος σε αυτά.» «Η δικαιοσύνη είναι αθάνατη.» «Εάν κάποιος αγαπά τη δικαιοσύνη, οι κόποι του είναι αρετές.» «Εάν επιδιώκεις το δίκαιο, θα το αποκτήσεις και θα το ενδυθείς σαν ποδήρη χιτώνα δόξας.» «Μακάριοι όσοι πεινούν και διψούν για τη δικαιοσύνη, διότι αυτοί θα χορτάσουν.» «Καθένας που πράττει τη δικαιοσύνη προέρχεται από τον Θεό.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Ἱερὰ παράλληλα
ΤΙΤΛ. Βʹ. —Περὶ μισοπονηρίας, καὶ τῶν ἀπαρεσκόντων Θεῷ. «Ἄτοπα οὐ βούλεται ἰδεῖν ὁ Κύριος· ἐναντίον αὐτοῦ οὐκ εἰσελεύσεται ὁ Κύριος.» «Οὐχὶ Θεὸς θέλων ἀνομίαν σὺ εἶ. Οὐ παροικήσει σοι πονηρευόμενος, οὐδὲ διαμενοῦσιν.» —«Ἐμίσησας πάντας τοὺς διαφυλάσσοντας ματαιότητας διὰ κενῆς.» —«Ἠγάπησας δικαιοσύνην, καὶ ἐμίσησας ἀνομίαν.» —«Ὁ Θεὸς διεσκόρπισεν ὀστᾶ ἀνθρωπαρέσκων, κατῃσχύνθησαν, ὅτι ὁ Θεὸς ἐξουδένωσεν αὐτούς.» —«Ἐξουδένωσας πάντας τοὺς ἀποστατοῦντας ἀπὸ τῶν δικαιωμάτων σου, ὅτι ἄδικον τὸ ἐνθύμημα αὐτῶν.» «Βδέλυγμα Κυρίῳ χείλη ψευδῆ· βδέλυγμα Κυρίῳ λογισμὸς ἄδικος.» «Ὃς δίκαιον κρίνει τὸν ἄδικον, ἄδικον δὲ τὸν δίκαιον, ἀκάθαρτος καὶ βδελυκτὸς παρὰ Κυρίῳ. »Κύριος ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται.» —«Βδέλυγμα Κυρίῳ, διεστραμμέναι ὁδοί.» —«Ἀκάθαρτος παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος.» «Ἐγώ εἰμι Κύριος, ἀγαπῶν δικαιοσύνην, καὶ μισῶν ἁρπάγματα ἐξ ἀδικίας.» «Ἐγενήθητέ μοι εἰς πλησμονήν· οὐκέτι ἀνήσω τὰς ἁμαρτίας ὑμῶν. Ὅταν τὰς χεῖρας ὑμῶν ἐκτείνητε πρός με, ἀποστρέψω τοὺς ὀφθαλμούς μου ἀφ᾽ ὑμῶν. Καὶ ἐὰν πληθύνητε τὴν δέησιν, οὐκ εἰσακούσω ὑμῶν. Αἱ γὰρ χεῖρες ὑμῶν αἵματος πλήρεις.» «Μισητὴ ἔναντι Κυρίου καὶ ἀνθρώπων ὑπερηφανία.» Τὸ ἐν ἀνθρώποις ὑψηλὸν, βδέλυγμα ἐνώπιον Κυρίου.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΤΙΤΛΟΣ Βʹ. —Περί της μισοπονηρίας και περί αυτών που δεν αρέσουν στον Θεό. «Άτοπα πράγματα δεν θέλει να βλέπει ο Κύριος· απέναντί του δεν θα εισέλθει ο Κύριος.» «Διότι δεν είσαι Θεός που θέλει την ανομία. Δεν θα κατοικήσει μαζί σου αυτός που πράττει την πονηρία, ούτε θα παραμείνουν.» —«Εμίσησας όλους όσοι τηρούν ματαιότητες ανωφελώς.» —«Αγάπησας τη δικαιοσύνη και εμίσησας την ανομία.» —«Ο Θεός διεσκόρπισε τα οστά των ανθρωπαρέσκων· ντροπιάστηκαν, διότι ο Θεός τους εξουδένωσε.» —«Εξουδένωσες όλους εκείνους που αποστατούν από τα προστάγματά σου, διότι άδικη είναι η σκέψη τους.» «Βδέλυγμα για τον Κύριο είναι τα ψευδή χείλη· βδέλυγμα για τον Κύριο είναι ο άδικος λογισμός.» «Εκείνος που κρίνει δίκαιο τον άδικο, και άδικο τον δίκαιο, είναι ακάθαρτος και βδελυρός ενώπιον του Κυρίου.» «Ο Κύριος αντιτάσσεται στους υπερηφάνους.» —«Βδέλυγμα στον Κύριο είναι οι διεστραμμένες οδοί.» —«Ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου είναι κάθε υψηλοκάρδιος.» «Εγώ είμαι ο Κύριος, που αγαπώ τη δικαιοσύνη και μισώ τις αρπαγές από αδικία.» «Μου γίνατε βάρος· δεν θα ανεχθώ πλέον τις αμαρτίες σας. Όταν απλώνετε τα χέρια σας προς εμένα, θα αποστρέψω τα μάτια μου από εσάς. Και εάν πληθύνετε τη δέηση, δεν θα σας εισακούσω. Διότι τα χέρια σας είναι γεμάτα αίμα.» «Μισητή ενώπιον του Κυρίου και των ανθρώπων είναι η υπερηφάνεια.» Αυτό που στους ανθρώπους θεωρείται υψηλό, είναι βδέλυγμα ενώπιον του Κυρίου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωσὴφ Βρυέννιος Λόγοι
ἀλλ’ οὐδέπω ἀκριβῶς τῆς εἰκόνος ἐπελαβόμην· ἐμοὶ δοκεῖς στυππίῳ καταφλεχθέντι προσεοικέναι· καὶ γὰρ ἐκεῖνο δοκοῦν οἰδεῖν, μετὰ τὸν πιεσμόν, καὶ διανεστηκέναι, μικρὰν χειρὸς ἁφὴν ἂν ὑπομείνῃ, κατηνέχθη τε ἅπαν, καὶ τέφρας ἁπάσης εὐτελέστερον ἐφάνη· καὶ ὥσπερ αἱ πομφόλυγες εἰς ὕψος αἰρόμεναι εὐκόλως ῥήγνυνται, οὕτω καὶ οἱ τῇ κενοδοξίᾳ φυσώμενοι ῥᾳδίως ἀπόλλυνται· πομφόλυξ ἀρθεῖσα, ῥαγεῖσα θᾶττον ἀφανισθήσεται· καὶ μνήμη ὑπερηφάνου τάχιον ὄλλυται· ὑπερηφανίαν νοσεῖ ὁ ἀποχωρίσας ἑαυτὸν τοῦ Θεοῦ, καὶ ἰδίᾳ δυνάμει ἐπιγράφων τοὺς λόγους ἑαυτοῦ καὶ τὰ κατορθώματα· ὥσπερ δὲ ὁ ἐπιβὰς ἀράχνῃ διαπεσὼν κατηνέχθη ἄφνω, οὕτω πίπτεις θαῤῥῶν τῇ ἰδίᾳ δυνάμει· σκώληξ καὶ μύρμηξ πτεροφυήσαντες, καὶ εἰς ὕψος ἀρθέντες, πτηνοῖς αὐτίκα γίνονται βρῶμα· καὶ ἀλαζὼν καὶ αὐθάδης ἐπαρθέντες οἰήσει, δαίμοσι δείκνυνται παρανάλωμα· ὑπερηφανία ἀπ’ οὐρανοῦ κατήνεγκεν ἀρχάγγελον· καὶ ὑπερηφάνου ψυχὴ ἐπαρθεῖσα, μέγα ἐκεῖθεν εἰς βυθὸν ἀπωλείας ἐλεεινῶς, καὶ ὡς μὴ ὤφελε, καταφέρεται· ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται Κύριος, καὶ τίς λοιπὸν τούτοις βοηθῆσαι ἰσχύσει; ἀκάθαρτος παρὰ Θεῷ πᾶς ὑψηλοκάρδιος, καὶ τίς ἄρα τοῦτον καθαρίσαι δυνήσεται; “πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται”, ὁ Χριστὸς ἀπεφήνατο, καὶ τίς τὸν τοιοῦτον ἀναστῆσαι βουλήσεται; ἐπὶ τίσι δὲ καὶ μέγα φρονεῖς; ἰσχυρὸς εἶ· καὶ διὰ τοῦτο;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αλλά δεν έχω συλλάβει ακόμη με ακρίβεια την εικόνα. Μου φαίνεται ότι μοιάζεις με στουπί που έχει καεί. Διότι και εκείνο, ενώ φαίνεται να φουσκώνει μετά την πίεση και να ορθώνεται, αν υποστεί ένα μικρό άγγιγμα του χεριού, καταρρέει ολόκληρο και εμφανίζεται πιο ευτελές και από την ίδια τη στάχτη. Και όπως οι φυσαλίδες που υψώνονται εύκολα σπάζουν, έτσι και εκείνοι που φουσκώνουν από κενοδοξία εύκολα χάνονται. Μια φυσαλίδα που υψώθηκε, μόλις σπάσει, γρήγορα θα εξαφανιστεί. Έτσι και η μνήμη του υπερήφανου χάνεται ταχύτερα. Από υπερηφάνεια νοσεί εκείνος που αποχωρίζει τον εαυτό του από τον Θεό και αποδίδει τα λόγια και τα κατορθώματά του στη δική του δύναμη. Και όπως αυτός που πατάει πάνω σε ιστό αράχνης πέφτει μέσα και κατακρημνίζεται ξαφνικά, έτσι πέφτεις και εσύ, έχοντας εμπιστοσύνη στη δική σου δύναμη. Το σκουλήκι και το μυρμήγκι, όταν βγάλουν φτερά και υψωθούν, γίνονται αμέσως τροφή για τα πτηνά. Και ο αλαζόνας και ο αυθάδης, όταν επαρθούν από έπαρση, γίνονται παρανάλωμα των δαιμόνων. Η υπερηφάνεια γκρέμισε αρχάγγελο από τον ουρανό. Και η ψυχή του υπερήφανου, αφού επαρθεί υπερβολικά, από εκεί κατακρημνίζεται ελεεινά στο βάραθρο της απώλειας, και μακάρι να μην συνέβαινε αυτό. Ο Κύριος αντιτάσσεται στους υπερήφανους, και ποιος λοιπόν θα μπορέσει να τους βοηθήσει; Κάθε υψηλοκάρδιος είναι ακάθαρτος ενώπιον του Θεού, και ποιος άραγε θα μπορέσει να τον καθαρίσει; Όποιος υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί, αποφάνθηκε ο Χριστός, και ποιος θα θελήσει να ανορθώσει έναν τέτοιο άνθρωπο; Για ποια πράγματα λοιπόν υπερηφανεύεσαι; Είσαι ισχυρός; Και γι' αυτό υπερηφανεύεσαι;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος Κατηχήσεις
Μέγα οὖν καὶ πάνυ μέγα τὸ τῆς ταπεινοφροσύνης χρῆμα, ὅτι Χριστοῦ δόμα καθέστηκε· «Μάθετε», φησίν, «ἀπ’ ἐμοῦ ὅτι πρᾶός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ καὶ εὑρήσητε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν», καὶ ὅσῳ μέγας εἶ, τοσοῦτον ταπείνου σεαυτὸν καὶ ἔναντι Κυρίου εὑρήσεις χάριν, ὅτι «ἀκάθαρτος παρὰ» Κυρίου «πᾶς ὑψηλοκάρδιος», καὶ παντὸς ἀνθρώπου φρόνημα «ὑψηλὸν βδέλυγμα» Κυρίου καὶ «πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται», πᾶς δὲ «ὁ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται». Μέγα ὕψος ἐν ἀληθείᾳ φρόνημα ταπεινόν, ὃ εἰ ἐτήρησε πρὸ τοῦ πεσεῖν ὁ πεσὼν καὶ πρὸ τοῦ θανεῖν ὁ θανών, οὐκ ἂν ὁ μὲν ἔπεσεν, ὁ δὲ τέθνηκεν, οὐκ ἂν ὁ μὲν δαίμων ἐξ ἀγγέλου, ὁ δὲ θνητὸς ἐξ ἀθανάτου γεγόνασιν, ἀλλ’ ἔμενεν ἂν μέχρι τοῦ νῦν καὶ ἀεὶ ἕκαστος τούτων ἐν τῇ ἰδίᾳ χώρᾳ καὶ δόξῃ καὶ τάξει καὶ στάσει, ἄτρεπτός τε καὶ ἄπτωτος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Μεγάλο λοιπόν και πάρα πολύ μεγάλο πράγμα είναι η ταπεινοφροσύνη, διότι αποτελεί δώρο του Χριστού· «Μάθετε», λέει, «από εμένα ότι είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά και θα βρείτε ανάπαυση για τις ψυχές σας», και όσο μεγάλος είσαι, τόσο να ταπεινώνεις τον εαυτό σου και θα βρεις χάρη ενώπιον του Κυρίου, διότι «ακάθαρτος είναι για τον Κύριο κάθε υψηλοκάρδιος», και το υπερήφανο φρόνημα κάθε ανθρώπου είναι «βδέλυγμα για τον Κύριο», και «καθένας που υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί», ενώ καθένας «που ταπεινώνει τον εαυτό του θα υψωθεί». Μεγάλο ύψος στ' αλήθεια είναι το ταπεινό φρόνημα, το οποίο εάν είχε τηρήσει πριν πέσει εκείνος που έπεσε και πριν πεθάνει εκείνος που πέθανε, δεν θα είχε πέσει ο μεν, ούτε θα είχε πεθάνει ο δε, δεν θα είχε γίνει ο μεν δαίμονας από άγγελος, ο δε θνητός από αθάνατος, αλλά θα παρέμενε μέχρι τώρα και για πάντα ο καθένας από αυτούς στον δικό του χώρο, στη δόξα, στην τάξη και στη στάση του, αμετάβλητος και χωρίς να υποστεί πτώση.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Φώτιος Ὁμιλίαι
Ἂν ἐπὶ πλεονεξίαν καθέλκῃ καὶ χρημάτων ἄπληστον ἐπιθυμίαν, εἰπὲ σεαυτῷ τὴν δαυϊτικὴν ἐκείνην φωνήν, μᾶλλον δὲ τὴν τοῦ πνεύματος, θησαυρίζεις καὶ οὐ γινώσκεις, τίνι συνάξεις αὐτά· καί, πολλοὶ ἐδόθησαν εἰς πτῶμα χάριν χρυσίου· <καί>, ὁ ἀγαπῶν χρυσίον οὐ δικαιωθήσεται· καί, ἰδοὺ ἄνθρωπος, ὃς οὐκ ἔθετο τὸν Θεὸν βοηθὸν αὑτοῦ, ἀλλ’ ἐπήλπισεν ἐπὶ τῷ πλήθει τοῦ πλούτου αὑτοῦ καὶ ἐνεδυναμώθη ἐπὶ τῇ ματαιότητι αὑτοῦ· πρόσθες, εἰ βούλει, καὶ τὴν τοῦ Σωτῆρος ἀπειλήν, ἄφρον, σὺ ὁ τὰς οἰκίας καὶ οἰκοδομὰς μετασκευάζων καὶ πολυτελεστέρας ἀποτελῶν, ἵνα σοι πλέον ὁ τῆς ἀπληστίας ὄγκος καὶ φόρτος θριαμβευόμενος ἀποθησαυρίζοιτο, τῇ νυκτὶ ταύτῃ αἴρουσι τὴν ψυχήν σου ἀπὸ σοῦ, ἃ δὲ συνέλεξας, τίνι ἔσται; Ἂν ὑπερηφάνῳ καὶ ἀλαζόνι λογισμῷ τὴν ψυχὴν φλεγμαίνειν ἐπιχειρῇς καὶ φυσᾷς, μὴ παραδράμῃς τό, Κύριος ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν, καὶ τό, ἄνθρωπος ματαιότητι ὡμοιώθη, αἱ ἡμέραι αὐτοῦ ὡσεὶ σκιαὶ παράγουσι, καὶ τό, γῆ εἶ καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ, καί, τί ὑπερηφανεύεται γῆ καὶ σποδός; καί, ἀκάθαρτος παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος· καί, μὴ ἐξύψου σεαυτόν, ἵνα μὴ πέσῃς καὶ ἐπαγάγῃς τῇ ψυχῇ σου ἀτιμίαν καὶ ἀποκαλύψῃ Κύριος τὰ κρυπτά σου καὶ ἐν μέσῳ ἐκκλησίας καταβάλῃ σε· μισητὴ γὰρ ἔναντι Κυρίου ὑπερηφανία.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αν σε τραβάει στην πλεονεξία και στην άπληστη επιθυμία των χρημάτων, πες στον εαυτό σου εκείνη τη δαβιδική φωνή, ή μάλλον τη φωνή του Πνεύματος: θησαυρίζεις και δεν γνωρίζεις για ποιον τα συγκεντρώνεις. Και: πολλοί οδηγήθηκαν στην πτώση εξαιτίας του χρυσού. Και: αυτός που αγαπά τον χρυσό δεν θα δικαιωθεί. Και: ιδού ο άνθρωπος που δεν έθεσε τον Θεό βοηθό του, αλλά στήριξε τις ελπίδες του στο πλήθος του πλούτου του και ενδυναμώθηκε στη ματαιότητά του. Πρόσθεσε, αν θέλεις, και την απειλή του Σωτήρος: άφρον, εσύ που μετασκευάζεις και κάνεις πολυτελέστερες τις οικίες και τα οικοδομήματα, ώστε να αποθησαυρίζεται για σένα, επιδεικτικά, μεγαλύτερος ο όγκος και το φορτίο της απληστίας, αυτή τη νύχτα ζητούν την ψυχή σου από εσένα· αυτά λοιπόν που συγκέντρωσες, σε ποιον θα ανήκουν; Αν με υπερήφανο και αλαζονικό λογισμό επιχειρείς να εξάπτεις και να φουσκώνεις την ψυχή, μην προσπεράσεις το: ο Κύριος αντιτάσσεται στους υπερήφανους, ενώ στους ταπεινούς δίνει χάρη. Και το: ο άνθρωπος ομοιάζει με ματαιότητα, οι ημέρες του περνούν σαν σκιά. Και το: χώμα είσαι και στο χώμα θα επιστρέψεις. Και: γιατί υπερηφανεύεται το χώμα και η στάχτη; Και: είναι ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου κάθε υψηλοκάρδιος. Και: μην εξυψώνεις τον εαυτό σου, για να μην πέσεις και επιφέρεις ατιμία στην ψυχή σου και αποκαλύψει ο Κύριος τα κρυφά σου και σε καταρρίψει εν μέσω της εκκλησίας· διότι η υπερηφάνεια είναι μισητή ενώπιον του Κυρίου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος Ἐπιστολὴ μεγάλη
Ὁρᾷς πῶς οὐ μόνον τὰ φανερὰ ἁμαρτήματα ἐξηγόρευσεν τὰ μόνα παρὰ ἀνθρώποις ὄντα βδελυκτά, ἀλλὰ σὺν τοῖς φανεροῖς καὶ τὰ κρύφια τῆς ψυχῆς πάθη συνηρίθμησε, δόλον ὑπερηφανίαν ἔριν κακοήθειαν ἀλαζονείαν μῖσος ἀσυνεσίαν· καὶ πάλιν ὁ κύριος λέγει· Τὸ ὑψηλὸν παρὰ ἀνθρώποις βδέλυγμα παρὰ τῷ θεῷ, καὶ Ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται· καὶ ἡ Σοφία φησὶν Ἀκάθαρτος παρὰ θεῷ πᾶς ὑψηλοκάρδιος. καὶ τὰ ὅμοια δὲ ἀναλεξάμενοι ἐκ τῶν γραφῶν πάμπολλα ἂν εὕροιμεν τὰ εἰρημένα κατὰ τῶν κρυφίων ἐν τῇ ψυχῇ τῆς ἀτιμίας παθῶν. τὰ γὰρ κρύφια πάθη τῆς ἀτιμίας τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐπιστάμενον βιαιότερα καὶ κατερριζωμένα τῇ ψυχῇ ἐνυπάρχοντα τὴν ἀπαλλαγὴν αὐτῶν διὰ ποίου τρόπου γενέσθαι δυνατὸν διδάσκον ἡμᾶς διὰ τοῦ Δαβίδ φησιν· Ἐκ τῶν κρυφίων μου καθάρισόν με καὶ ἀπὸ ἀλλοτρίων φεῖσαι τοῦ δούλου σου· ὥστε διὰ πολλῆς δεήσεως καὶ πίστεως καὶ τῆς πρὸς θεὸν τελείας ἀγαθῆς ὁρμῆς τῶν κρυφίων τῆς ἀτιμίας παθῶν διὰ τῆς τοῦ πνεύματος δυνάμεως περιγενέσθαι δυνάμεθα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Βλέπεις πώς όχι μόνο εξέθεσε τα φανερά αμαρτήματα, τα οποία είναι τα μόνα που θεωρούνται βδελυρά από τους ανθρώπους, αλλά μαζί με τα φανερά συναρίθμησε και τα κρυφά πάθη της ψυχής, τον δόλο, την υπερηφάνεια, την έριδα, την κακοήθεια, την αλαζονεία, το μίσος, την ασυνεσία. Και πάλι ο Κύριος λέει: «Εκείνο που είναι υψηλό στους ανθρώπους, είναι βδέλυγμα ενώπιον του Θεού», και «Όποιος υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί, ενώ όποιος ταπεινώνει τον εαυτό του θα υψωθεί». Και η Σοφία λέει: «Ακάθαρτος ενώπιον του Θεού είναι κάθε υψηλοκάρδιος». Και αν σταχυολογήσουμε τα παρόμοια από τις Γραφές, θα βρούμε πάρα πολλά που έχουν ειπωθεί εναντίον των κρυφών παθών της ατιμίας μέσα στην ψυχή. Διότι το Άγιο Πνεύμα, γνωρίζοντας ότι τα κρυφά πάθη της ατιμίας είναι σφοδρότερα και ενυπάρχουν βαθιά ριζωμένα στην ψυχή, διδάσκοντάς μας με ποιον τρόπο είναι δυνατόν να απαλλαγούμε από αυτά, λέει μέσω του Δαβίδ: «Από τα κρυφά μου αμαρτήματα καθάρισέ με και από τα ξένα προφύλαξε τον δούλο σου». Ώστε, με πολλή δέηση και πίστη και με την τέλεια αγαθή έφεση προς τον Θεό, να μπορέσουμε διά της δυνάμεως του Πνεύματος να υπερισχύσουμε των κρυφών παθών της ατιμίας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος Ἐπιστολὴ περὶ ἐξομολογήσεως (Νόθος)
καθάπερ γὰρ ἄνευ θεμελίων οἰκίαν συστῆναι ἀδύνατον, οὕτως οὐδὲ ἀρετὰς ἐποικοδομηθῆναι ἄνευ βαθείας καὶ ἰσχυρᾶς ταπεινώσεως· ταύτης γὰρ μὴ προκαταβληθείσης, ἢ καὶ μετὰ τὸ καταβληθῆναι ὑπὸ τῶν πνευμάτων τῆς πονηρίας ὕστερον ἀποσυρείσης καὶ ὑπεξαιρεθείσης, πᾶσα εὐθὺς ἡ μετὰ πολλῶν ἱδρώτων καὶ κόπων καὶ πόνων οἰκοδομὴ τῶν ἀρετῶν καταπεσοῦσα ἀπόλλυται, ἐπειδὴ «Κύριος ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν», καὶ αὖθις «Ἀκάθαρτος παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος.» Ὁ γοῦν τοιοῦτος πάντων τῶν ψυχικῶν παθῶν τὴν πηγὴν ἐν ἑαυτῷ καὶ τὴν ῥίζαν κτησάμενος, πάντων ἀνθρώπων ἀνώτερον ἑαυτὸν ἡγεῖται καὶ ἀπαθέστερον, καὶ οὐ πείθεταί ποτε ὅτι ἔστι τις αὐτοῦ ἐν γνώσει καὶ πράξει καὶ θεωρίᾳ καὶ ἀπαθείᾳ μείζων, ὅθεν καὶ ἐξουθενεῖ πάντας, καὶ τὰ ἐκ Θεοῦ διδόμενα αὐτοῖς χαρίσματα ἀπιστεῖ καὶ φθονῶν ἐνδιαβάλλει, καὶ τὰ μὲν ὡς ψευδῆ τὰ δὲ ὡς ἀδύνατα ὄντα τοῖς πᾶσι διαμαρτύρεται, καὶ τῷ τρόπω τούτῳ συγκατασπᾷ καὶ ἑτέρους εἰς τὸ αὐτὸ βάραθρον τοῦ φθόνου καὶ τῆς ἀπιστίας καὶ ἀπωλείας. ὁ δέ γε τὴν σάρκα τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ἀξίως ἐσθίων καὶ πίνων αὐτοῦ τὸ αἷμα, ἐὰν μὴ σαφῶς καὶ ἀκριβῶς ἐν αἰσθήσει οἶδε καὶ γνώσει ὅτι «ἐν τῷ Θεῷ μένει καὶ ὁ Θεὸς ἐν αὐτῷ μένει», οὔπω πάντως ἀξίως τῶν μυστηρίων τούτων μετέλαβε· Θεοῦ γὰρ ἕνωσιν, τίς καὶ τῶν λίαν ἀναισθήτων καὶ νεκρῶν, ἐν ἑαυτῷ γενομένην οὐ γνώσεται;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, όπως ακριβώς είναι αδύνατον να σταθεί σπίτι χωρίς θεμέλια, έτσι είναι αδύνατον να οικοδομηθούν οι αρετές χωρίς βαθιά και ισχυρή ταπείνωση. Επειδή, αν αυτή δεν έχει τεθεί από πριν ως θεμέλιο, ή αν μετά την τοποθέτησή της αφαιρεθεί και αποσπαστεί αργότερα από τα πνεύματα της πονηρίας, αμέσως όλη η οικοδομή των αρετών, που έγινε με πολλούς ιδρώτες, κόπους και πόνους, καταρρέει και καταστρέφεται, επειδή «ο Κύριος αντιτάσσεται στους υπερήφανους, ενώ στους ταπεινούς δίνει χάρη», και πάλι «Ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου είναι κάθε υψηλοκάρδιος.» Αυτός, λοιπόν, που έχει αποκτήσει μέσα του την πηγή και τη ρίζα όλων των ψυχικών παθών, θεωρεί τον εαυτό του ανώτερο από όλους τους ανθρώπους και πιο απαθή, και δεν πείθεται ποτέ ότι υπάρχει κάποιος ανώτερός του στη γνώση, στην πράξη, στη θεωρία και στην απάθεια, γι' αυτό και εξουθενώνει τους πάντες, και δεν πιστεύει στα χαρίσματα που τους δίνονται από τον Θεό και από φθόνο τα διαβάλλει, και διαβεβαιώνει τους πάντες ότι άλλα είναι ψεύτικα και άλλα αδύνατα, και με αυτόν τον τρόπο παρασύρει και άλλους στο ίδιο βάραθρο του φθόνου, της απιστίας και της απώλειας. Εκείνος όμως που τρώει επάξια τη σάρκα του Υιού του Θεού και πίνει το αίμα Του, αν δεν γνωρίζει με σαφήνεια και ακρίβεια, με αίσθηση και επίγνωση, ότι «μένει στον Θεό και ο Θεός μένει σε αυτόν», τότε δεν έχει μεταλάβει ακόμη επάξια αυτά τα μυστήρια. Διότι, ποιος, ακόμη και από τους εντελώς αναίσθητους και νεκρούς, δεν θα αντιληφθεί την ένωση με τον Θεό όταν αυτή συμβεί μέσα του;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος Θεολογικοί λόγοι
Τί γὰρ ἀκαθαρτότερον, εἰπέ μοι, τοῦ μετὰ οἰήσεως καὶ ὑπερηφανίας διδάσκειν ἐπιχειροῦντος τὰ τοῦ Πνεύματος ἄνευ Πνεύματος; Τί μιαρώτερον τοῦ μὴ μετανοήσαντος καὶ προκαθάραντος ἑαυτόν, ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἀφέντος, διὰ μόνης δὲ τῆς ψευδωνύμου γνώσεως καὶ τῆς ἔξω σοφίας βουλομένου θεολογεῖν καὶ περὶ τῶν ὄντων καὶ ἀεὶ ὡσαύτως ὄντων τολμηρῶς διαλέγεσθαι; Εἰ γὰρ καὶ μηδὲν ἕτερον ἁμαρτήσας ἐστίν, ὅπερ ἀδύνατον, τοῦτο δὲ αὐτὸ μόνον ὑπόδικον κρίσεως αἰωνίου καθίστησι τὸν τοιοῦτον, ἐπειδὴ «ἀκάθαρτος παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος». Εἰς τοσοῦτον γὰρ ἀνοίας ἐξώκειλαν τῶν τοιούτων τινές, ὥστε μηδὲ λέγειν μηδὲ νομίζειν ἡμαρτηκέναι αὐτούς. Τῆς μανίας! Οὐδεὶς ἀναμάρτητος, εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός· «Πάντες γάρ» φησὶν «ἥμαρτον» ὁ θεῖος Ἀπόστολος, «καὶ ὑστεροῦνται τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ, δικαιούμενοι δωρεὰν τῇ αὐτοῦ χάριτι». Εἰ δέ, κατὰ τὸ ὅσιον λόγιον, οὐδεὶς ἀναμάρτητος εἰ μὴ εἷς ὁ Θεὸς καὶ πάντες ἥμαρτον καὶ ὑστεροῦνται τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ, ὁ λέγων μὴ ἡμαρτηκέναι, ὡς οὐκ οἶδεν, ἴσον ἑαυτὸν ποιεῖ τῷ Θεῷ καὶ ἔστιν ὅμοιος τῷ εἰπόντι· «Θήσω τὸν θρόνον μου ἐπὶ τῶν νεφελῶν καὶ ἔσομαι ὅμοιος τῷ Ὑψίστῳ.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι τι πιο ακάθαρτο υπάρχει, πες μου, από εκείνον που επιχειρεί με έπαρση και υπερηφάνεια να διδάξει τα του Πνεύματος χωρίς το Πνεύμα; Τι πιο μιαρό από εκείνον που δεν μετανόησε και δεν καθάρισε προηγουμένως τον εαυτό του, αλλά, εγκαταλείποντας αυτό, θέλει να θεολογεί μόνο μέσω της ψευδώνυμης γνώσης και της κοσμικής σοφίας και να συζητά με θράσος για τα όντα και για όσα παραμένουν πάντοτε αναλλοίωτα; Διότι, ακόμη κι αν δεν έχει διαπράξει καμία άλλη αμαρτία, πράγμα αδύνατον, αυτό και μόνο τον καθιστά υπόδικο αιώνιας καταδίκης, επειδή «κάθε υπερήφανος στην καρδιά είναι ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου». Σε τέτοιο βαθμό ανοησίας, μάλιστα, έχουν ξεπέσει μερικοί από αυτούς, ώστε ούτε να λένε ούτε να νομίζουν ότι έχουν αμαρτήσει. Τι παραφροσύνη! Κανείς δεν είναι αναμάρτητος, παρά μόνον ένας, ο Θεός· «Διότι όλοι», λέει ο θείος Απόστολος, «αμάρτησαν και στερούνται τη δόξα του Θεού, και δικαιώνονται δωρεάν με τη δική του χάρη». Εάν, λοιπόν, σύμφωνα με το ιερό λόγιο, κανείς δεν είναι αναμάρτητος παρά μόνον ένας, ο Θεός, και όλοι αμάρτησαν και στερούνται τη δόξα του Θεού, εκείνος που λέει ότι δεν έχει αμαρτήσει, εν αγνοία του, εξισώνει τον εαυτό του με τον Θεό και μοιάζει με εκείνον που είπε: «Θα στήσω τον θρόνο μου πάνω στα σύννεφα και θα γίνω όμοιος με τον Ύψιστο».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεόδωρος ὁ Στουδίτης Κατηχητικὸς λόγος ὁ μέγας
Ἰδοὺ ὑπέδειξα ὑμῖν τὴν δύναμιν τῶν διακονιῶν· παρακαλῶ ὑμᾶς μὴ ἀφρονεύειν, ἀλλὰ γινώσκειν ἐν ᾗ ἐστέ, καὶ μηδ’ ἀξίους ἡγεῖσθαι τῆς ὑποδοχῆς· ἐὰν γὰρ οὕτως ἕκαστος χαίρων καὶ προθυμούμενος ἐνεργῇ τὴν διακονίαν, ἐν αὐτῇ εὑρίσκων τὸν θεὸν καὶ οὐ πρὸς ἄλλην ἐξ αὐτοῦ ἐπικινούμενος, εἰ μὴ ὅτε κρινεῖ ὁ κρίνων καὶ μεθιστᾷ ὁ μεθιστῶν· εἰ δὲ οὐχ οὕτως, ἐντεῦθεν αἱ ταραχαί, αἱ ἀταξίαι, ἀργούντων τῶν διακονιῶν καὶ ἐπεισερχομένης τῆς ἀταξίας. ἀλλὰ μηδαμῶς, παρακαλῶ· μὴ οὕτω πράττωμεν, ἀλλ’ εὐσταθῶς καὶ θεοπρεπῶς, ὅπερ καὶ ποιεῖτε τινὲς ἐν ὑμῖν, καθ’ ὃν εἴρηκα λόγον· ὁρῶ γὰρ καὶ σκοπῶ, καὶ ἐκ τῶν ἔξωθεν καὶ ἐκ τῶν ἔνδοθεν, τὰς τῆς ψυχῆς ὑμῶν διαθέσεις. εἰ ὅλως ζητεῖς εἶναι ὑψηλότερος καὶ ἀξιοῦσθαι τελεωτέρας διακονίας, ἣν ἔχεις τίμησον, ἁγίασον, δόξασον καὶ διὰ τῆς ἐν αὐτῇ ἐπιμελείας καὶ ἀγρυπνίας σου· καὶ μὴ θέλοντός σου πάντως ἥξει καιρὸς ἐπιλαβέσθαι σε οὐ παρὰ σεαυτοῦ, ἀλλὰ παρ’ αὐτῆς τῆς ἀληθείας, καὶ τὴν ὑψηλοτέραν τῆς προκειμένης· “ὑπερηφάνοις γὰρ ἀντιτάσσεται κύριος” καὶ πᾶς ὑψηλοκάρδιος βδελυκτὸς ἐνώπιον αὐτοῦ. ὑμᾶς δὲ εἴη, πάντας ἐν φόβῳ θεοῦ διαβιοῦντας καὶ τῷ τῆς ταπεινώσεως χαρίσματι κατακεκοσμημένους, καὶ τὰ παρόντα καλῶς διαμείβειν καὶ πρὸς τὸ ἑξῆς εἴη καλλιώτερον διαφαίνεσθαι ἐν πάσῃ ἀγαθῇ καταστάσει ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας ἀμήν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ιδού, σας υπέδειξα τη δύναμη των διακονιών· σας παρακαλώ να μην ενεργείτε άφρονα, αλλά να γνωρίζετε την κατάσταση στην οποία βρίσκεστε, και να μη θεωρείτε καν τους εαυτούς σας άξιους της αποδοχής· διότι, εάν με αυτόν τον τρόπο ο καθένας εκτελεί τη διακονία του με χαρά και προθυμία, βρίσκοντας μέσα σε αυτήν τον Θεό και μην επιδιώκοντας από μόνος του άλλη, παρά μόνο όταν κρίνει Αυτός που κρίνει και μεταθέτει Αυτός που μεταθέτει· εάν όμως δεν γίνεται έτσι, από εκεί προέρχονται οι ταραχές και οι αταξίες, όταν οι διακονίες μένουν αδρανείς και υπεισέρχεται η αταξία. Αλλά σε καμία περίπτωση, σας παρακαλώ· ας μην πράττουμε έτσι, αλλά με σταθερότητα και θεοπρέπεια, όπως ακριβώς κάνετε ορισμένοι από εσάς, σύμφωνα με τον λόγο που είπα· διότι βλέπω και παρατηρώ, τόσο από τα εξωτερικά όσο και από τα εσωτερικά, τις διαθέσεις της ψυχής σας. Εάν επιζητάς οπωσδήποτε να γίνεις υψηλότερος και να αξιωθείς τελειότερης διακονίας, τίμησε αυτήν που έχεις, αγίασέ την και δόξασέ την, μέσα από την επιμέλεια και την αγρύπνια σου σε αυτήν· και, έστω κι αν δεν το θέλεις, οπωσδήποτε θα έρθει ο καιρός να αναλάβεις, όχι από τον εαυτό σου, αλλά από την ίδια την αλήθεια, και υψηλότερη διακονία από την προκείμενη· διότι «ο Κύριος αντιτάσσεται στους υπερήφανους» και κάθε υψηλοκάρδιος είναι βδελυρός ενώπιόν Του. Είθε δε εσείς, περνώντας όλοι τη ζωή σας με φόβο Θεού και στολισμένοι με το χάρισμα της ταπεινώσεως, και τις παρούσες καταστάσεις να διέρχεστε καλώς και στο εξής να αναδεικνύεστε καλύτεροι σε κάθε αγαθή κατάσταση, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος εις τους αιώνας· αμήν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεοφύλακτος Βουλγαρίας Εἰς τὰ εὐαγγέλια ἐξηγήσεις
Ὁ δὲ Κύριος ἐκκαλύπτων τὴν ὑποκεκρυμμένην αὐτῶν πονηρίαν, καὶ δεικνύς, ὅτι εἰ καὶ ὑποκρίνονται δικαιοσύνην, βδελυκτοί εἰσι παρὰ τῷ Θεῷ διὰ τὴν οἴησιν, ἣν περὶ ἑαυτῶν ἔχουσι, φησίν· Ὑμεῖς ἐστε οἱ δικαιοῦντες ἑαυτούς, καὶ οἰόμενοι, ὡς μόνοις ὑμῖν τὸ νοεῖν ἃ δεῖ, καὶ διδάσκειν δέδοται· διὸ καὶ μυκτηρίζετε τοὺς ἐμοὺς λόγους ὡς ἄφρονος, θέλοντες νομίζεσθαι τῷ πλήθει ἀληθείας διδάσκαλοι. Ἀλλ’ οὐχ οὕτως· ὁ γὰρ Θεὸς γινώσκει τὰς καρδίας ὑμῶν, καὶ βδελυκτοὺς ὑμᾶς ἡγεῖται διὰ τὴν ὑψηλοφροσύνην, καὶ τὴν τῆς ἀνθρωπίνης δόξης ἐπιθυμίαν. «Τὸ γὰρ ἐν ἀνθρώποις ὑψηλὸν βδέλυγμα παρὰ τῷ Θεῷ,» ἀκάθαρτος γὰρ παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος. Ἔδει γοῦν ὑμᾶς· ὦ Φαρισαῖοι, μὴ πρὸς ὑπόληψιν ζῇν ἀνθρωπίνην, Θεὸς γὰρ διεσκόρπισεν ὀστᾶ ἀνθρωπαρέσκων· δικαιοῦν δὲ μᾶλλον ἑαυτοὺς ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. «Ὁ νόμος· καὶ οἱ προφῆται ἕως Ἰωάννου, ἀπὸ τότε ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ εὐαγγελίζεται· καὶ πᾶς εἰς αὐτὴν βιάζεται. Εὐκοπώτερον δέ ἐστι τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν παρελθεῖν, ἣ τοῦ νόμου μίαν κεραίαν πεσεῖν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ο δε Κύριος, αποκαλύπτοντας την κρυμμένη τους πονηριά και δείχνοντας ότι, αν και υποκρίνονται δικαιοσύνη, είναι βδελυροί ενώπιον του Θεού εξαιτίας της έπαρσης που έχουν για τον εαυτό τους, λέει: Εσείς είστε αυτοί που δικαιώνετε τους εαυτούς σας και νομίζετε ότι μόνο σε εσάς έχει δοθεί το να κατανοείτε όσα πρέπει και να διδάσκετε. Γι' αυτό και χλευάζετε τα δικά μου λόγια ως λόγια άφρονος, επειδή θέλετε να θεωρείστε από το πλήθος διδάσκαλοι της αλήθειας. Αλλά δεν είναι έτσι. Διότι ο Θεός γνωρίζει τις καρδιές σας και σας θεωρεί βδελυρούς εξαιτίας της υπερηφάνειας και της επιθυμίας σας για την ανθρώπινη δόξα. «Διότι αυτό που θεωρείται υψηλό στους ανθρώπους είναι βδέλυγμα ενώπιον του Θεού», αφού ακάθαρτος μπροστά στον Κύριο είναι κάθε υψηλοκάρδιος. Έπρεπε λοιπόν εσείς, ω Φαρισαίοι, να μη ζείτε με σκοπό την ανθρώπινη υπόληψη, διότι ο Θεός διασκόρπισε τα οστά των ανθρωπαρέσκων, αλλά μάλλον να δικαιώνετε τους εαυτούς σας ενώπιον του Θεού. «Ο νόμος και οι προφήτες υπήρχαν έως τον Ιωάννη. Από τότε ευαγγελίζεται η βασιλεία του Θεού, και καθένας βιάζεται να εισέλθει σε αυτήν. Είναι δε ευκολότερο να παρέλθει ο ουρανός και η γη, παρά να πέσει μία κεραία του νόμου.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεοφύλακτος Βουλγαρίας Εἰς τὰ εὐαγγέλια ἐξηγήσεις
Μακρόθεν γὰρ ἵστατο καὶ σχήματι, καὶ ῥήματι, καὶ κατανύξει καρδίας πάμπολυ ἀπέχων αὐτοῦ, καὶ οὐ μόνῳ τῷ τοπικῷ διαστήματι· τούς τε γὰρ ὀφθαλμοὺς ᾐδεῖτο εἰς τὸν οὐρανὸν ἆραι, ἀναξίους τῆς τῶν ἄνω θέας κρίνων τοὺς τὰ τῆς γῆς ἀγαθὰ βλέπειν, καὶ καρποῦσθαι θελήσαντας. Εἴς τε τὸ στῆθος ἑαυτοῦ ἔτυπτεν, τὴν καρδίαν οἱονεὶ πλήσσων ὑπὲρ τῶν πονηρῶν βουλευμάτων, καὶ εἰς αἴσθησιν διεγείρων οἷα καθεύδουσαν, καὶ οὐδὲν ἄλλο ἔλεγεν, ἤ, Ὁ Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ. Καὶ διὰ τούτων ἁπάντων κατέβη δεδικαιωμένος, ἢ ἐκεῖνος, ἀντὶ τοῦ, παρ’ ὃ ἐκεῖνος· Ἀκάθαρτος γὰρ παρὰ Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος, καὶ Κύριος ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν. Ἀλλὰ θαυμάσειεν ἄν τις, πῶς ὁ μὲν Φαρισαῖος ὀλίγα ῥήματα μεγαλοφροσύνης προϊέμενος κατακρίνεται, ὁ δὲ Ἰὼβ πάμπολλα μεγαλοῤῥημονήσας στεφανοῦται; Ὅτι τοι ὁ μὲν Φαρισαῖος οὐδενὸς ἀναγκάζοντος ἵστατο τοιαῦτα ματαιάζων, καὶ κατακρίνων ἑτέρους, μηδεμιᾶς χρείας κατεπειγούσης· ὁ δὲ Ἰὼβ τῶν φίλων ἀποπνιγόντων αὐτόν, καὶ φορτικώτερον τῆς συμφορᾶς ἐπικειμένων, καὶ λεγόντων ὅτι δι’ ἁμαρτίας ταῦτα πεπόνθει, ἠναγκάσθη ἀπαριθμήσασθαι τὰ οἰκεῖα κατορθώματα, καὶ τοῦτο ὑπὲρ τῆς θείας δόξης, καὶ τοῦ μὴ ἐκκοπῆναι τὸν ἐπ’ ἀρετῇ τῶν ἀνθρώπων δρόμον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι στεκόταν μακριά και με το σχήμα του, και με τα λόγια του, και με την κατάνυξη της καρδιάς του, απέχοντας πάρα πολύ από αυτόν, και όχι μόνο λόγω της τοπικής απόστασης. Επειδή ντρεπόταν να υψώσει τα μάτια του στον ουρανό, θεωρώντας ανάξια της θέας των άνω εκείνα τα μάτια που θέλησαν να βλέπουν και να καρπώνονται τα αγαθά της γης. Και χτυπούσε το στήθος του, σαν να πλήττει την καρδιά για τους πονηρούς διαλογισμούς της, και σαν να την ξυπνά από βαθύ ύπνο ώστε να συναισθανθεί, και δεν έλεγε τίποτε άλλο, παρά μόνο: «Ο Θεός, ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ». Και μέσω όλων αυτών κατέβηκε δικαιωμένος περισσότερο από εκείνον, αντί του σε σύγκριση με εκείνον. Διότι ακάθαρτος ενώπιον του Κυρίου είναι κάθε υψηλόφρων, και ο Κύριος αντιτάσσεται στους υπερήφανους, ενώ στους ταπεινούς δίνει χάρη. Αλλά θα μπορούσε κανείς να απορήσει, πώς ο μεν Φαρισαίος, προφέροντας λίγα λόγια αλαζονείας κατακρίνεται, ενώ ο Ιώβ, έχοντας μιλήσει μεγαλόστομα για πάρα πολλά, στεφανώνεται; Διότι, βεβαίως, ο μεν Φαρισαίος, χωρίς να τον αναγκάζει κανείς, στεκόταν και ματαιολογούσε με τέτοιον τρόπο και κατέκρινε τους άλλους, χωρίς να τον πιέζει καμία απολύτως ανάγκη. Αντίθετα ο Ιώβ, επειδή οι φίλοι του τον καταπίεζαν, και τον φόρτωναν πιο βαριά και από την ίδια τη συμφορά, λέγοντάς του ότι εξαιτίας των αμαρτιών του τα έπαθε αυτά, αναγκάστηκε να απαριθμήσει τα προσωπικά του κατορθώματα, και το έπραξε αυτό για τη θεία δόξα, και για να μην ανακοπεί ο δρόμος των ανθρώπων προς την αρετή.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Παχώμιος ὁ Μέγας Παραλειπόμενα ἢ Ἀσκητικά
Ἢ οὐκ ἠκούσατε τὸ γεγραμμένον ὅτι βδέλυγμα παρὰ κυρίῳ ἀνὴρ ὑψηλοκάρδιος; Πᾶς γὰρ ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται. Ἐσκυλεύθητε τοιγαροῦν παρὰ τοῦ διαβόλου πᾶσαν ὑμῶν ἀρετὴν ἀγνοοῦντες. Μήτηρ γὰρ πάντων τῶν κακῶν ἀρχετόκος ἡ ὑπερηφανία. Οὐ γὰρ Θεόδωρον καταλείψαντες ἀπήλθετε, ἀλλὰ τὸν λόγον τοῦ θεοῦ ἀποφυγόντες ἐξεπέσετε τοῦ ἁγίου πνεύματος, ἄθλιοι ἀληθῶς καὶ παντὸς οἴκτου ἄξιοι. Πῶς οὐκ ἐνοήσατε ὅτι ὁ σατανᾶς ἦν ὁ ἐνεργήσας ἐν ὑμῖν τοῦτο, οὗ χάριν ἀπεσχοινίσθητε τοῦ θεοῦ; Ὢ μεγάλου θαύματος· θεὸς ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου δι’ ἡμᾶς· καὶ ἡμεῖς κατὰ φύσιν ὄντες ταπεινοὶ φυσιούμεθα. Ἀνετράπη παρ’ ἡμῶν ἡ τάξις· ὁ πανύψηλος καὶ λίαν ὑπερμεγέθης διὰ τῆς ταπεινότητος τὸν κόσμον ἑαυτῷ ἐσαγήνευσε, δυνάμενος καὶ βλέμματι μόνῳ τὰ πάντα καταφλέξαι· ἡμεῖς δὲ μηδὲν ὄντες ὑπερηφανευόμεθα ἀγνοοῦντες ὅτι μᾶλλον ἑαυτοὺς καταβυθίζομεν εἰς τὰ κατώτατα τῆς γῆς οὕτω φρονοῦντες. Οὐκ εἴδετέ με στήκοντα καὶ ἀκροώμενον αὐτοῦ τῆς διδασκαλίας;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ή δεν ακούσατε αυτό που έχει γραφτεί, ότι βδέλυγμα ενώπιον του Κυρίου είναι ο υψηλόφρων άνθρωπος; Διότι καθένας που υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί. Λεηλατηθήκατε λοιπόν από τον διάβολο χάνοντας κάθε αρετή σας εν αγνοία σας. Διότι μητέρα και πρώτη γεννήτρια όλων των κακών είναι η υπερηφάνεια. Διότι δεν φύγατε εγκαταλείποντας τον Θεόδωρο, αλλά, αποφεύγοντας τον λόγο του Θεού, εκπέσατε από το Άγιο Πνεύμα, εσείς που είστε αληθινά άθλιοι και άξιοι κάθε οίκτου. Πώς δεν κατανοήσατε ότι ο σατανάς ήταν αυτός που το ενήργησε αυτό μέσα σας, εξαιτίας του οποίου αποκοπήκατε από τον Θεό; Ω, τι μεγάλο θαύμα. Ο Θεός ταπείνωσε τον εαυτό Του γινόμενος υπήκοος μέχρι θανάτου για εμάς, και εμείς, που είμαστε από τη φύση μας ταπεινοί, υπερηφανευόμαστε. Ανατράπηκε από εμάς η τάξη. Ο πανύψηλος και απολύτως μέγιστος σαγήνευσε τον κόσμο κοντά Του μέσω της ταπεινότητας, ενώ μπορούσε και με ένα μόνο βλέμμα να καταφλέξει τα πάντα. Εμείς όμως, που δεν είμαστε τίποτα, υπερηφανευόμαστε, αγνοώντας ότι με το να φρονούμε έτσι μάλλον καταβυθίζουμε τους εαυτούς μας στα κατώτατα της γης. Δεν με είδατε να στέκομαι και να ακροώμαι τη διδασκαλία του;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Παχώμιος ὁ Μέγας Βίος τοῦ ἁγίου Παχωμίου
Λύπη ἐπὶ τούτῳ κατέσχε τὸν μέγαν· καὶ βύθιόν τι καὶ βαρὺ στενάξας· «Οἴδατε, ἔφη, ὦ πατέρες καὶ ἀδελφοί, πόθεν ἡ ἀρχὴ τῆς ἡμῶν ἐκπτώσεως γέγονε καὶ ὁ τοσοῦτος ἑσμὸς τῶν κακῶν εἰς τὸν κόσμον ἐπῆλθεν καὶ ὁ Ἐωσφόρος πτῶμα κατηνέχθη μέγα; Ὄντως βδέλυγμα παρὰ κυρίου πᾶς ὑψηλοκάρδιος. Οὐ γὰρ δὴ τὸν Θεόδωρον καταλιπόντες ὑπανεχωρήσατε, ἀλλὰ τὸν σωτήριον λόγον, ἄμεινον κρίναντες ἐκπεσεῖν τῆς ἡδίστης καὶ σωτηριώδους διδασκαλίας ἢ καταστεῖλαι φλεγμαίνουσαν τὴν ὑπερηφανίαν ὑμῶν. Ὄντως φάσκοντες εἶναι σοφοὶ ἐμωράνθητε· καὶ ἡ ἀσύνετος ὑμῶν καρδία ἐσκότωται. Ἐπ’ ἀληθείας γὰρ λέγω ὑμῖν ὅτι τοσαύτην ἐκαρπωσάμην τὴν ὠφέλειαν ἐκ τῆς τοῦ νέου διδασκαλίας ὅσην οὐδέποτε ἄλλοτε. Διὸ τοίνυν εἰ μὴ μεγίστην ἀπὸ καρδίας ἐπιδείξησθε τὴν μετάνοιαν καὶ τὴν μεταμέλειαν, πᾶσα ὑμῶν ἡ ἄσκησις ἀπόλωλε διὰ τῆς πανωλέθρου ταύτης ὑψηλοφροσύνης.» Τοιούτοις οὖν λόγοις ἱκανῶς παιδεύσας αὐτοὺς τὴν πολλὴν ἐκείνην ἀλαζονείαν καταστέλλει καὶ τὸ οἰκουροῦν ἐν αὐτοῖς ἀποδιώκει πάθος. Καὶ ἦσαν τὸ ἀπὸ τοῦδε ἐν πολλῇ μετριοφροσύνῃ καὶ ἀγάπῃ διάγοντες.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Θλίψη γι' αυτό κατέλαβε τον μέγα· και αφού αναστέναξε βαθιά και βαριά είπε: «Γνωρίζετε, ω πατέρες και αδελφοί, από πού προήλθε η αρχή της πτώσεώς μας και επήλθε τόσο μεγάλο πλήθος κακών στον κόσμο και ο Εωσφόρος γκρεμίστηκε με μεγάλη πτώση; Όντως, βδέλυγμα ενώπιον του Κυρίου είναι κάθε υπερήφανος στην καρδιά. Διότι δεν αποχωρήσατε εγκαταλείποντας τον Θεόδωρο, αλλά τον σωτήριο λόγο, θεωρώντας προτιμότερο να εκπέσετε από την ηδύτατη και σωτηριώδη διδασκαλία παρά να καταστείλετε τη φλεγμαίνουσα υπερηφάνειά σας. Όντως, λέγοντας πως είστε σοφοί, γίνατε μωροί, και η ασύνετη καρδιά σας σκοτίστηκε. Διότι σας λέω στα αλήθεια ότι αποκόμισα τόση μεγάλη ωφέλεια από τη διδασκαλία του νέου, όση ποτέ άλλοτε. Γι' αυτό λοιπόν, εάν δεν επιδείξετε τη μέγιστη από καρδιάς μετάνοια και μεταμέλεια, όλη η άσκησή σας έχει πάει χαμένη εξαιτίας αυτής της πανώλεθρης υπεροψίας». Με τέτοια λόγια λοιπόν, αφού τους νουθέτησε επαρκώς, κατέστειλε εκείνη τη μεγάλη αλαζονεία και έδιωξε το πάθος που φώλιαζε μέσα τους. Και από εκεί και πέρα διάγαν τον βίο τους με πολλή μετριοφροσύνη και αγάπη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Παχώμιος ὁ Μέγας Βίος Παχωμίου (δεύτερος)
Ἢ οὐκ ἠκούσατε τὸ γεγραμμένον, ὅτι βδέλυγμα παρὰ Κυρίῳ πᾶς ἀνὴρ ὑψηλοκάρδιος, καὶ ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται; Τοιγαροῦν ἀγνοήσαντες ἐσκυλεύθητε ὑπὸ τοῦ διαβόλου, πᾶσαν ὑμῶν τὴν ἀρετὴν ἀπολέσαντες· μήτηρ γὰρ καὶ ἀρχὴ πάντων τῶν κακῶν ἐστιν ἡ ὑπερηφανία. Οὐ γὰρ Θεόδωρον καταλείψαντες ἀπήλθατε, ἀλλὰ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ ἀποφυγόντες, τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐχωρίσθητε.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ή δεν ακούσατε το γεγραμμένο, ότι αποτελεί βδέλυγμα στον Κύριο κάθε υψηλοκάρδιος άνθρωπος, και ότι καθένας που υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί, ενώ εκείνος που ταπεινώνει τον εαυτό του θα υψωθεί; Επομένως, λόγω της άγνοιάς σας, συληθήκατε από τον διάβολο, χάνοντας κάθε σας αρετή· διότι μητέρα και αρχή όλων των κακών είναι η υπερηφάνεια. Διότι δεν αναχωρήσατε εγκαταλείποντας τον Θεόδωρο, αλλά αφού αποφύγατε τον λόγο του Θεού, χωριστήκατε από το Άγιο Πνεύμα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Παχώμιος ὁ Μέγας Βίος Παχώμιου (Γ΄)
Οὐκ οἴδατε πόθεν ἡ ἀρχὴ τῆς κακίας ἐχώρησεν εἰς τὸν κόσμον;» Τῶν δὲ εἰρηκότων· «Πόθεν;» εἶπεν αὐτοῖς· «Ἐκ τῆς ὑπερηφανίας, δι’ ἧς ἐξέπεσεν ὁ ἑωσφόρος ὁ πρωῒ ἀνατέλλων καὶ συνετρίβη ὑπὸ τὴν γῆν, δι’ ἣν καὶ μετὰ θηρίων συνῴκησε Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεὺς Βαβυλῶνος. Ἢ οὐκ ἠκούσατε τῆς θείας γραφῆς λεγούσης· Βδέλυγμα ἐνώπιον Κυρίου πᾶς ὑψηλοκάρδιος, καὶ πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται; Ἐσκυλεύθητε ὑπὸ τοῦ διαβόλου πᾶσαν ὑμῶν ἀρετὴν ἀγνοήσαντες. Μήτηρ γὰρ πάντων τῶν κακῶν καὶ ἀρχηγὸς ἡ ὑπερηφανία. Οὐ γὰρ Θεόδωρον καταλιπόντες ἀπήλθατε, ἀλλὰ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ ἀποφυγόντες ἐξεπέσατε ἀπὸ τοῦ ἁγίου πνεύματος, ἀληθῶς ἄθλιοι καὶ παντὸς οἴκτου ἄξιοι. Πῶς οὐκ ἐνοήσατε ὅτι ὁ Σατανᾶς ἦν ὁ ἐνεργήσας ὑμῖν τοῦτο, οὗ χάριν ἀπεσχοινίσθητε τοῦ Θεοῦ; Ὢ μεγάλου θαύματος καὶ ὑμῶν κατακρίσεως· ὁ Θεὸς ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου δι’ ἡμᾶς, καὶ ἡμεῖς γῆ καὶ σποδὸς ὑπάρχοντες κατὰ φύσιν ὑπερηφανευόμεθα. Ἀνετράπη γὰρ ἡμῶν ἡ φύσις· ὁ πανύψηλος καὶ λίαν ὑπερμεγέθης διὰ τῆς ταπεινότητος τὸν κόσμον ἑαυτῷ πρὸς σωτηρίαν ἐσαγήνευσε, δυνάμενος καὶ βλέμματι μόνῳ τὰ πάντα καταφλέξαι· ἡμεῖς δὲ μηδὲν ὄντες φυσιούμεθα, ἀγνοοῦντες ὅτι ἐν τῷ τιμὴν ἡμᾶς ἐπιζητεῖν, μᾶλλον ἑαυτοὺς καταδικάζομεν εἰς τὰ κατώτατα τῆς γῆς. Οὐκ εἴδατε ἐμὲ στήκοντα καὶ ἀκροώμενον τὴν διδασκαλίαν αὐτοῦ;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Δεν γνωρίζετε από πού εισχώρησε η αρχή της κακίας στον κόσμο;» Και όταν εκείνοι είπαν: «Από πού;», τους είπε: «Από την υπερηφάνεια, εξαιτίας της οποίας εξέπεσε ο εωσφόρος, που ανέτελλε το πρωί, και συνετρίβη κάτω από τη γη, και εξαιτίας της οποίας συγκατοίκησε με τα θηρία ο Ναβουχοδονόσορ, ο βασιλιάς της Βαβυλώνας. Ή δεν ακούσατε τη θεία γραφή που λέει: Βδέλυγμα ενώπιον του Κυρίου είναι κάθε υψηλοκάρδιος, και καθένας που υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί; Λεηλατηθήκατε από τον διάβολο, έχοντας αγνοήσει κάθε σας αρετή. Διότι μητέρα και αρχηγός όλων των κακών είναι η υπερηφάνεια. Διότι δεν φύγατε εγκαταλείποντας τον Θεόδωρο, αλλά, αποφεύγοντας τον λόγο του Θεού, εκπέσατε από το Άγιο Πνεύμα, όντας αληθινά άθλιοι και άξιοι κάθε οίκτου. Πώς δεν κατανοήσατε ότι ο Σατανάς ήταν αυτός που ενήργησε σε εσάς αυτό, εξαιτίας του οποίου αποκοπήκατε από τον Θεό; Ω, τι μεγάλο θαύμα αλλά και δική σας κατάκριση! Ο Θεός ταπείνωσε τον εαυτό Του, γενόμενος υπήκοος μέχρι θανάτου για εμάς, και εμείς, που είμαστε κατά φύση χώμα και στάχτη, υπερηφανευόμαστε. Διότι ανατράπηκε η φύση μας· ο πανύψηλος και εξόχως υπέρτατος, μέσω της ταπείνωσης, σαγήνευσε τον κόσμο κοντά Του προς σωτηρία, ενώ μπορούσε και με ένα μόνο βλέμμα να καταφλέξει τα πάντα· εμείς όμως, ενώ δεν είμαστε τίποτα, κυριευόμαστε από έπαρση, αγνοώντας ότι, με το να επιζητούμε τιμές, μάλλον καταδικάζουμε τους εαυτούς μας στα κατώτατα της γης. Δεν είδατε εμένα να στέκομαι και να ακούω τη διδασκαλία του;»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες