Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 17:24

ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΒ΄. Προς εσένα ύψωσα τους οφθαλμούς μου, που κατοικείς στον ουρανό. Επειδή ακριβώς ο ουρανός είναι ο θρόνος του Θεού, για τον λόγο αυτό λέγεται ότι κατοικεί στον ουρανό. Κανένας, όμως, από όσους θησαυρίζουν πάνω στη γη δεν θα μπορούσε να πει στον Θεό: «Προς εσένα ύψωσα τους οφθαλμούς μου, που κατοικείς στον ουρανό»· διότι όπου είναι ο θησαυρός σου, εκεί θα είναι και η καρδιά σου. Επομένως, οι οφθαλμοί του άφρονος στρέφονται στα πέρατα της γης ή σε οτιδήποτε αυτός επιθυμεί· διότι κοιτάζει κάποτε μια γυναίκα για να την επιθυμήσει. Αντιθέτως, οι οφθαλμοί του δικαίου είναι διαρκώς στραμμένοι προς τον Θεό.

Η ευφραινόμενη καρδιά χαρίζει ευεξία. [Cod. f. 76 b.] Επιδεικνύει μεγάλη μέριμνα γι' αυτό· διότι και τούτο αποτελεί κακία, δηλαδή η βαρυθυμία. Οι οδοί εκείνου που λαμβάνει άδικα δώρα στον κόρφο του δεν κατευοδώνονται. Οι οδοί εκείνου που δέχεται στην καρδιά του άδικα νοήματα, δεν κατευοδώνονται. Διότι «δώρα» ονόμασε τους εμπαθείς και αισχρότατους λογισμούς που μας προσφέρονται από τους δαίμονες. Το πρόσωπο του σοφού άνδρα είναι συνετό· ενώ οι οφθαλμοί του άφρονος στρέφονται στα πέρατα της γης. Βλέπεις πώς το πρώτο το παρουσιάζει να διαφυλάσσεται με ψυχικό σθένος, ενώ το δεύτερο να είναι ταραγμένο και να χάσκει, περιεργαζόμενο τα πάντα; Ή σημαίνει ότι ο μεν βλέπει με σύνεση, ενώ ο άλλος, μη αρκούμενος σε όσα βρίσκονται μπροστά στα πόδια του, ρέπει παντού με τη διάνοιά του, περιπλανώμενος. Δεν έχουμε τους οφθαλμούς γι' αυτόν τον λόγο, για να τους εκθέτουμε σε όλα τα πονηρά σώματα, αλλά για να τους χαλιναγωγούμε, για να τους θέτουμε όριο και μέτρο· η δε φράση «στα πέρατα της γης», τίθεται αντί της φράσης «στην έσχατη κακία».

Βλέπω επίσης ότι οι κατηγορίες κατά των χριστιανών, οι οποίες συσσωρεύονται στον λόγο σου με τρόπο απρόσωπο και, ας πούμε, ανώνυμο, αποτελούν μυθεύματα μεθυσμένων γριών ή φλυαρίες κάποιου δειλού ρήτορα και βολές τοξότη που σκοτώνει από κρυψώνα και μέσα σε ασέληνη νύχτα. Νομίζω μάλιστα ότι, καθώς τόξευες, έκλεισες το ένα σου μάτι, επειδή αυτό ακριβώς το τέχνασμα χρησιμοποιούν οι ικανοί τοξότες για να συγκεντρώνουν τη διασκορπισμένη τους όραση, προκειμένου να ρίχνουν τα βέλη τους στον στόχο. Σε σένα, όμως, το σχέδιο καταλήγει στο ακριβώς αντίθετο. Διότι τόσο πολύ απέτυχες στον σκοπό σου, όσο αποτυγχάνουν να πετύχουν τον στόχο οι τυφλοί τοξότες. Και το γεγονός ότι δεν προσάπτεις ονομαστικά σε ορισμένους τα όσα απευκταία αναφέρεις, αλλά διατυπώνεις τους λόγους σου αφηρημένα και σαν να μη συνομιλείς με κανέναν, ή σαν να στρέφεις τα μάτια σου στα πέρατα της γης σύμφωνα με τον άφρονα του Σολομώντα, σε ελέγχει ότι πράττεις όπως εκείνοι που ρίχνουν τα βέλη τους προς τον ουρανό χωρίς να στοχεύουν τίποτα, ή έστω ό,τι κάνουν οι μονόφθαλμοι. Διότι και εκείνοι, όταν συνομιλούν, μην μπορώντας να στρέψουν ευθεία το βλέμμα τους προς τον έναν συνομιλητή λόγω της έλλειψης του δεύτερου ματιού και του στραβισμού τους, μοιάζουν να κοιτούν ψηλά στην οροφή και να μιλούν περισσότερο με τα δοκάρια παρά να απευθύνονται στους παρόντες.