Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 19:1

ΚΣΤ'. Τίποτα δεν θα ήταν πιο άδικο από την πίστη μας, αδελφοί, εάν βέβαια αυτή προοριζόταν μόνο για τους σοφούς, και για όσους διακρίνονται στον λόγο και στις λογικές αποδείξεις· ενώ οι πολλοί θα έπρεπε να τη στερούνται, όπως ακριβώς στερούνται τον χρυσό, τον άργυρο και τα υπόλοιπα, όσα θεωρούνται πολύτιμα εδώ κάτω και είναι περιζήτητα από τους πολλούς· και εάν ό,τι είναι υψηλό και φθάνει σε λίγους ήταν αγαπητό και οικείο στον Θεό, ενώ ό,τι είναι πιο προσιτό και εφικτό στους πολλούς ήταν αξιοκαταφρόνητο και απορριπτέο. Διότι ούτε οι πιο μετριοπαθείς από τους ανθρώπους δεν θα το ανέχονταν αυτό, ώστε να μην απαιτούν τις τιμές που είναι ανάλογες με τη δύναμη του καθενός, αλλά να χαίρονται μόνο με τις εξέχουσες, πόσο μάλλον ο Θεός· για τον Οποίο, ενώ υπάρχουν πολλά για τα οποία θαυμάζεται, τίποτα δεν αποτελεί τόσο αποκλειστικό Του γνώρισμα, όσο το να ευεργετεί τους πάντες. Μην καταφρονείς το συνηθισμένο, μην κυνηγάς το καινοφανές, για να αποκτήσεις δόξα στους πολλούς. «Καλύτερα μια μικρή μερίδα με ασφάλεια, παρά μεγάλη με σαθρότητα»· ας σε διαπαιδαγωγήσει με αυτή τη συμβουλή ο Σολομών· και, «Καλύτερα ένας φτωχός που πορεύεται με την απλότητά του» (μία ακόμη από τις παροιμίες που διαθέτουν σοφία), δηλαδή αυτός που είναι φτωχός στον λόγο και στη γνώση, και στηρίζεται σε απλά λόγια, διασωζόμενος πάνω σε αυτά σαν σε μια μικρή σχεδία, παρά ο άφρονας με τα διεστραμμένα χείλη, ο οποίος στηρίζεται στην απόδειξη του λόγου συνδυασμένη με αμάθεια, και καθιστά κενό τον σταυρό του Χριστού —ένα πράγμα που είναι ανώτερο από κάθε λόγο— μέσω της δύναμης της ρητορικής, όπου η αδυναμία της αποδείξεως αποτελεί μείωση της ίδιας της αλήθειας.

Έτσι, είναι ανώτερος αυτός που πορεύεται με απλότητα, σύμφωνα με το ρητό του Σολομώντα, παρά ο άφρων με τα διεστραμμένα χείλη, ο οποίος προφανώς εκστομίζει ποικίλους δόλους αναμεμειγμένους με ανοησία. Το ότι λοιπόν η κακόνοια του Ακινδύνου αποτελεί μάλλον αδοξία παρά δόξα, και ανοησία παρά διάνοια, είτε θελήσει κανείς να την εξετάσει ως προς την εσωτερική του διάθεση είτε ως προς την απόφασή του —διότι φαίνεται ότι περιλαμβάνει και τα δύο— θεωρώ ότι έχει αποδειχθεί ξεκάθαρα από όσα έχουν ήδη λεχθεί.

Όταν δε έβλεπαν ότι πολλά ήταν τα ζητούμενα που είχαν προταθεί από αυτόν, στα οποία φαινόταν ότι ο Τόμος απαντούσε ξεχωριστά στο καθένα παρέχοντας αποδείξεις, και ότι αυτός, αφού απέσπασε ένα πολλοστημόριο από μία απάντηση και διατύπωσε γι' αυτό ψεύδη με πολλούς τρόπους και το κακοποίησε ποικιλοτρόπως, έπειτα, σαν να ήταν το μόνο που είχε προβληθεί ως απάντηση σε όλα εκείνα τα ζητούμενα, το προέβαλλε ακατάλληλα και συκοφαντούσε, έπειτα αγανακτούσε απέναντι στο φαινομενικό μέγεθος του ατοπήματος και επιδείκνυε με πολλά λόγια ζήλο που δεν ήταν «κατ’ επίγνωσιν», όπως ακριβώς εκείνος ο Καϊάφας, σαν να διέρρηγνυε και αυτός τα ιμάτιά του, και καταφερόμενος εναντίον του συκοφαντούμενου με κάθε άλλο παρά μετριοπαθή λόγια, είπαν: «πράγματι αυτός ο άνθρωπος λέει πολλά και ποικίλα, τίποτα όμως αληθινό, αξιόπιστο και ευσεβές· και όντως είναι προτιμότερος, σύμφωνα με το ρητό του Σολομώντα, "ο άνθρωπος που πορεύεται με απλότητα", και αν θέλεις που συγγράφει με απλότητα, παρά ο άφρων με τα διεστραμμένα χείλη, που προφέρει άφθονο ψεύδος αναμεμειγμένο με ανοησία και ασέβεια».