Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 19:14

Πώς θα ήταν δυνατόν να μην καμφθούν οι ψυχές μας, ακόμη κι αν ήμασταν φτιαγμένοι από αδάμαντα; Σε εμάς, άλλωστε, ήδη από την πρώτη μας συνομιλία δημιουργήθηκε μια οικειότητα προς τη σεμνοπρέπειά σου, και τόσο πολύ προσηλωθήκαμε στην αρετή σου, ώστε κάθε ώρα να έχουμε διαρκώς στο στόμα μας τα προτερήματά σου. Όταν μάλιστα γνωριστήκαμε και αναστραφήκαμε με εκείνη τη μακαρία ψυχή, πειστήκαμε πραγματικά ότι στο πρόσωπό σας επιβεβαιώνεται ο λόγος των Παροιμιών, ότι δηλαδή «από τον Θεό αρμόζεται η γυναίκα στον άνδρα». Τόσο πολύ ταιριάζατε στον χαρακτήρα μεταξύ σας· σαν σε κάτοπτρο ο καθένας φανέρωνε στον εαυτό του το ήθος του άλλου. Και ακόμη κι αν έλεγε κανείς πολλά, ούτε πολλοστό μέρος της αξίας δεν θα μπορούσε να προσεγγίσει. Αλλά τι να κάνει κανείς απέναντι στον νόμο του Θεού που ισχύει ανέκαθεν, σύμφωνα με τον οποίο εκείνος που έρχεται στη ζωή πρέπει, στον καθορισμένο χρόνο, να αναχωρήσει και πάλι, και κάθε ψυχή, αφού εκπληρώσει τα αναγκαία στον βίο, να απαλλάσσεται έπειτα από τα δεσμά του σώματος; Ούτε οι πρώτοι είμαστε που το υποστήκαμε αυτό, ω θαυμάσιε, ούτε οι μόνοι, αλλά όσα έχουν δοκιμάσει οι γονείς και οι παππούδες και όλοι ανεξαιρέτως οι πρόγονοί μας, αυτά δοκιμάσαμε τώρα και εμείς.

Ο ελεήμων άνθρωπος είναι μακρόθυμος, το δε καύχημά του επιπίπτει στους παρανόμους. [Cod. f. 84 b.] Ή εννοεί αυτό, ότι όταν αυτός μακροθυμεί, καυχώνται οι παράνομοι· ή ότι αυτοί καυχώνται εις βάρος του εαυτού τους· διότι σε κανέναν άλλον δεν αρμόζει να κατακαυχάται, παρά μόνο στον μακρόθυμο εναντίον των παρανόμων. Διότι δίπλα στη θέληση βρίσκεται η πράξη. Δεν είναι αγνές οι προσευχές που προέρχονται από μίσθωμα πόρνης. [Ibid.] Από κακή προέλευση δεν δέχεται ο Θεός προσφορά· και η κατάσταση της ακάθαρτης ψυχής είναι απρόσδεκτη. Από τον Κύριο ταιριάζεται η γυναίκα στον άνδρα. [Cod. f. 82 a.] Ή εννοεί αυτό, ότι ανήκει στον Θεό η συγκρότηση του γάμου· διότι αυτό είναι πολύ ανώτερο από εκείνο, εννοώ από τα χρήματα· ή αναφέρεται στον ίδιο τον γάμο και την πράξη, ή επειδή θέλει να δείξει πόσο σπουδαίο είναι να επιτύχει κανείς αγαθή γυναίκα. Όποιος φυλάσσει την εντολή. Επειδή οι εντολές δόθηκαν με μάρτυρες τον ουρανό και τη γη, ονομάζονται μαρτύρια. Γι' αυτό και ο νους που τα δέχθηκε, ονομάζεται μάρτυρας, και όποιος τα διαψεύσει, δεν θα παραμείνει ατιμώρητος.

Διότι το να υπάρχουν εξουσίες, και άλλοι μεν να κυβερνούν, άλλοι δε να κυβερνώνται, και να μην αφήνονται όλα ανεξέλεγκτα και στην τύχη, σαν να παρασύρονται οι λαοί εδώ κι εκεί όπως τα κύματα, λέω ότι είναι έργο της σοφίας του Θεού. Γι' αυτό δεν είπε: «Δεν υπάρχει άρχοντας, παρά μόνο από τον Θεό», αλλά κάνει λόγο για τον ίδιο τον θεσμό λέγοντας: «Δεν υπάρχει εξουσία, παρά μόνο από τον Θεό· και οι υπάρχουσες εξουσίες έχουν ταχθεί από τον Θεό». Έτσι και όταν κάποιος σοφός λέει ότι «Από τον Κύριο ταιριάζεται η γυναίκα με τον άνδρα», εννοεί το εξής, ότι ο Θεός εποίησε τον γάμο, και όχι ότι Αυτός συνδέει τον καθένα που σμίγει με μια γυναίκα· διότι βλέπουμε πολλούς να σμίγουν μεταξύ τους για κακό και όχι σύμφωνα με τον νόμο του γάμου, και δεν θα μπορούσαμε να το καταλογίσουμε αυτό στον Θεό. Αλλά αυτό που ο Ίδιος έλεγε: «Εκείνος που τους δημιούργησε εξ αρχής, άρρεν και θήλυ τους εποίησε· και είπε, Γι' αυτόν τον λόγο θα εγκαταλείψει ο άνθρωπος τον πατέρα του και τη μητέρα, και θα προσκολληθεί στη γυναίκα του», αυτό ακριβώς ερμήνευε και εκείνος ο σοφός όταν το έλεγε. Επειδή, δηλαδή, η απόλυτη ισοτιμία πολλές φορές προκαλεί συγκρούσεις, δημιούργησε πολλές μορφές εξουσίας και υποταγής, όπως για παράδειγμα μεταξύ άνδρα και γυναίκας, παιδιού και πατέρα, ηλικιωμένου και νέου, δούλου και ελεύθερου, άρχοντα και αρχόμενου, δασκάλου και μαθητή. Και γιατί απορείς για τους ανθρώπους, όταν μάλιστα και στο ίδιο το σώμα έχει κάνει ακριβώς το ίδιο;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΓ΄. «Κάθε ψυχή ας υποτάσσεται στις ανώτερες εξουσίες». Κάνει εκτενή λόγο για την υποταγή στους άρχοντες, αποδεικνύοντας ότι ο Χριστός δεν εισήγαγε τους νόμους Του για να ανατρέψει την κοινή πολιτεία —πράγμα για το οποίο τον κατηγορούσαν ορισμένοι— αλλά για να τη διορθώσει προς το καλύτερο. «Διότι δεν υπάρχει εξουσία παρά μόνο από τον Θεό· και οι υπάρχουσες εξουσίες έχουν ταχθεί από τον Θεό». Η πρώτη δικαίωση και το σκεπτικό μιας τέτοιας νομοθεσίας είναι το ότι αυτά έχουν διαταχθεί από τον Θεό. Δεν εννοεί όμως αυτό, ότι δηλαδή κάθε άρχοντας εγκαθίσταται από τον Θεό, ούτε ο λόγος του αφορά τους επιμέρους άρχοντες, αλλά αυτό τούτο το πράγμα, τον ίδιο τον θεσμό. Διότι το να υπάρχουν εξουσίες, και άλλοι να άρχουν, ενώ άλλοι να άρχονται, και να μη φέρονται όλα απλώς και ανεξέλεγκτα, σαν να παρασύρονται τα πλήθη από εδώ και από εκεί όπως τα κύματα, είναι έργο της σοφίας του Θεού. Γι' αυτό δεν είπε: «διότι δεν υπάρχει άρχοντας παρά μόνο από τον Θεό», αλλά ομιλεί για τον ίδιο τον θεσμό λέγοντας: «Δεν υπάρχει εξουσία, παρά μόνο από τον Θεό». Διότι, όπως ακριβώς όταν μιλάει για τον άνδρα και τη γυναίκα, λέγοντας ότι «από τον Κύριο ταιριάζεται η γυναίκα με τον άνδρα», εννοεί αυτό, ότι ο Θεός δημιούργησε τον γάμο· έτσι και εδώ ο λόγος πρέπει να εκληφθεί ότι αναφέρεται στη γενική αρχή. «Ώστε εκείνος που αντιτάσσεται στην εξουσία, αντιστέκεται στη διαταγή του Θεού· και εκείνοι που αντιστέκονται, θα λάβουν επάνω τους καταδίκη. Διότι οι άρχοντες δεν αποτελούν φόβο για το αγαθό έργο, αλλά για το κακό».

Θυσία στον Θεό είναι η αγαθή προαίρεση. ΤΙΤΛΟΣ Ιʹ. — Περί παρθενίας, σωφροσύνης και σεμνού γάμου. «Είπε ο Αδάμ: Αυτό είναι τώρα οστό από τα οστά μου και σάρκα από τη σάρκα μου. Αυτή θα ονομαστεί γυναίκα, επειδή λήφθηκε από τον άνδρα της. Γι' αυτόν τον λόγο θα εγκαταλείψει ο άνθρωπος τον πατέρα του και τη μητέρα του, και θα προσκολληθεί στη γυναίκα του· και θα γίνουν οι δύο μία σάρκα.» «Αν η καρδιά μου παρασύρθηκε από γυναίκα άλλου άνδρα, και αν παραμόνευσα στις θύρες του σπιτιού της, τότε ας αρέσει και η δική μου γυναίκα σε άλλον.» «Από τον Κύριο αρμόζεται η γυναίκα στον άνδρα» «Να ευφραίνεσαι μαζί με τη γυναίκα της νεότητάς σου.»