Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 19:23

Διότι κάποτε ο φόβος της τιμωρίας μεταστρέφει τον νου προς το καλύτερο· και η επέλευση των θλιβερών μάς οδηγεί στον θείο φόβο. Και είναι αληθινό αυτό που αναφέρεται στο βιβλίο των Παροιμιών, ότι «Εκείνος που φοβάται τον Κύριο, αυτός υγιαίνει», και πάλι «Ο φόβος του Κυρίου οδηγεί τον άνθρωπο στη ζωή». Και παρομοίως η Σοφία λέει: «Ο φόβος του Κυρίου είναι δόξα και καύχημα»· και «Ο φόβος του Κυρίου θα τέρψει την καρδιά, και θα δώσει επιπλέον ευφροσύνη και χαρά και μακροημέρευση». Δες όμως πώς ο Θεός μάς πλήττει με ηπιότητα και με τον τρόπο που του ταιριάζει. Διότι δεν επιφέρει αμέσως τα αποτελέσματα της οργής στα ανθρώπινα σώματα, αλλά μάλλον προκαλεί τον φόβο με εξωτερικά και μικρά δείγματα, και με την απώλεια των αγαθών μάς μεταβάλλει προς το καλύτερο και στο να επιλέξουμε πλέον να εργαζόμαστε τα δικά του έργα. <Και είπε ο Αγγαίος, ο άγγελος του Κυρίου, στον λαό: Εγώ είμαι μαζί σας, λέει ο Κύριος.> Παρατήρησε τη φιλανθρωπία που συνοδεύει αμέσως τις μεταστροφές προς το καλύτερο. Διότι ο Θεός των όλων μεταστρέφεται κατά κάποιον τρόπο μαζί με εκείνους που έχουν επιλέξει να μετανοήσουν, και υπόσχεται να είναι μαζί τους· και τι θα μπορούσε να είναι ισάξιο με αυτό;

Άκουε, υιέ, την παιδεία του πατέρα σου, για να γίνεις σοφός στα έσχατά σου. [Cod. f. 82 b.] Εδώ αποκαλεί πατέρα τον Θεό· και με τον όρο παιδεία δηλώνει την πολιτεία σύμφωνα με τις εντολές Του και την επίγνωση. Το δε «στα έσχατα» δεν υποδηλώνει τον χρόνο, αλλά την καθαρότητα που ακολουθεί τις πρακτικές αρετές. Καρπός του ανδρός είναι η ελεημοσύνη. [Cod. f. 83 a.] Είναι προτιμότερο να κατέχει κανείς μόνο την πρακτική αρετή, παρά ψευδή γνώση. Θα καταλύσει σε τόπους.

Ικετεύει, λοιπόν, ο προφήτης να στραφούν τα μάτια της διανοίας σε μια άλλη θεωρία, και να μην παρασυρθούν από τη ματαιότητα των παρόντων. Όσο για το «Εν τῇ ὁδῷ σου ζῆσόν με», σημαίνει: δώσε μου τη χάρη να πολιτεύομαι σύμφωνα με τους δικούς σου νόμους. «Στῆσον τῷ δούλῳ σου τὸ λόγιόν σου εἰς τὸν φόβον σου». Κάνε με σταθερό στα λόγια σου, διαφυλάσσοντάς με αμετακίνητο με τον φόβο σου, που σημαίνει: ας επικαθήσει πάνω μου ο φόβος σου, προκαλώντας μου δέος και μην επιτρέποντάς μου να παρεκκλίνω από τα λόγια σου, ώστε να αφαιρεθεί από εμένα κάθε κακία και αμαρτία. Έτσι, λοιπόν, παρακαλώ να γίνει σε εμένα τον δούλο σου. Διότι είναι γεγραμμένο πως ο φόβος του Θεού αποτελεί ζωή για τον άνθρωπο· και, «με τον φόβο του Κυρίου ο καθένας απομακρύνεται από το κακό»· και στη συνέχεια του ίδιου ψαλμού ο προφήτης λέει: «Καθήλωσον ἐκ τοῦ φόβου σου τὰς σάρκας μου». Ας επικαθήσει, λοιπόν, πάνω μου ο φόβος σου, και ας μην με αφήσει να πράξω το θέλημα της σάρκας.