Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 19:25

Δηλαδή, περιφερόμενος παντού, τέτοια θέση θα έχει. «Εκείνος που κρύβει άδικα τα χέρια στον κόρφο του». Δηλαδή, αυτός που αρπάζει και κλέβει θα καταστεί άκαρπος· αλλά και αυτός που δεν ζει ορθά, κρύβει άδικα τα χέρια του μέσα στην ψυχή του. Διότι οι πρακτικές αρετές επέχουν θέση χεριών, προσφέροντας στο στόμα μας τον εξ ουρανού άρτο· επομένως, εφόσον είναι οκνηρός, δεν μπορεί διόλου ούτε καν να ωφεληθεί. «Εάν δε ελέγξεις τον φρόνιμο άνδρα». Ελέγχει δε κανείς τον φρόνιμο, είτε επιπλήττοντάς τον είτε προσκομίζοντας τις αποδείξεις των λόγων.

Και του είπε ο υπηρέτης: «Ιδού, υπάρχει ένας άνθρωπος του Θεού σε αυτή την πόλη, ο οποίος είναι ένδοξος, και καθετί που θα πει θα γίνει οπωσδήποτε· και θα μας αναγγείλει τον δρόμο μας». «Ήλθε ο Νάθαν προς τη Βηρσαβεέ, τη μητέρα του Σολομώντα, λέγοντας: Δεν άκουσες ότι έγινε βασιλιάς ο Ορνίας, ο γιος της Γεθθί, και ο κύριός μας δεν το γνωρίζει; Και τώρα, λοιπόν, θα σε συμβουλεύσω, ώστε να σώσεις τη ζωή σου και τη ζωή του γιου σου του Σολομώντα. Και έλα, μπες μέσα προς τον βασιλιά Δαβίδ και πες του: Δεν ορκίστηκες εσύ, βασιλιά, στη δούλη σου στο όνομα του Κυρίου του Θεού, λέγοντας ότι ο Σολομών ο γιος σου θα βασιλεύσει μετά από εμένα και αυτός θα καθίσει στον θρόνο μου; Γιατί λοιπόν έγινε βασιλιάς ο Ορνίας; Και ενώ εσύ θα μιλάς ακόμη με τον βασιλιά, θα μπω και εγώ μετά από εσένα, και θα ενισχύσω τα λεγόμενά σου. Και μπήκε η Βηρσαβεέ προς τον βασιλιά, στον κοιτώνα». «Το αυτί που ακούει ελέγχους ζωής, θα διαμένει ανάμεσα σε σοφούς». «Ο σοφός εισακούει συμβουλές». «Εκείνος που φυλάσσει τους ελέγχους, θα δοξαστεί». «Εκείνος που τηρεί τους ελέγχους, αγαπά την ψυχή του». «Εκείνος που φυλάσσει τους ελέγχους, θα γίνει σοφός». «Εάν ελέγξεις φρόνιμο άνδρα, θα βρεις σύνεση». Δεν πρέπει να ανακόπτει κανείς μέσα στην καρδιά του τον λόγο των ελέγχων· διότι αυτό αποτελεί κατά κάποιον τρόπο τη μισή θεραπεία.

Αν λοιπόν κάποιος από εσάς ασκεί εξουσία εκ μέρους του κράτους μας, αν κάποιος είναι κύριος παράκτιων κτημάτων, ας συνετίσει πρώτα τον εαυτό του, και έπειτα και τους υπηκόους του, στον φόβο του Θεού και στον σεβασμό και την υποταγή προς τη δική μου βασιλεία. Ειδάλλως, θα ζητηθεί σίγουρα από την ψυχή του πολλαπλάσια ευθύνη για το αδίκημα εκείνου που διοικεί την επαρχία ή κατέχει τον αγρό, ακόμη και αν ο ίδιος έχει αθώα χέρια και καθαρή καρδιά, αλλά οι υφιστάμενοί του είναι αυτοί που διαπράττουν την παράνομη πράξη. Διότι, όταν τιμωρείται ο διεφθαρμένος, το υποχείριο του κυρίου του θα βάλει μυαλό. Και όπως ακριβώς ο υπήκοος συνηθίζει να εξομοιώνεται με τον άρχοντα, ακολουθώντας τον όταν εκείνος πρώτος πράττει τα μη αξιέπαινα, έτσι και όταν εκείνος τιμωρείται και μαθαίνει αναγκαστικά εκ νέου το κοινό συμφέρον, οι υπήκοοι θα τον ακολουθήσουν κατά πόδας, όπως ακριβώς το παιδί τη μητέρα του.

Ποιους πρέπει να ελέγχει ο Πνευματικός, και πότε, και πώς. Δεν είναι καλό, Πνευματικέ, ούτε το να μην ελέγχεις κανέναν, ούτε πάλι το να ελέγχεις όλους εξίσου· διότι οι σοφοί και πεπαιδευμένοι ωφελούνται από τους ελέγχους: «Εάν δηλαδή ελέγξεις φρόνιμο άνδρα, θα αποκτήσει επίγνωση». Αλλά και εκείνοι που εξομολογούνται με αυθάδεια και σκληροκαρδία χρειάζονται ελέγχους, σύμφωνα με το «Έλεγχε αυτούς αυστηρά».

Η κόλαση είναι ένα τόσο μεγάλο και φοβερό κακό, που και μόνο αυτό το περιστατικό, και αυτή μόνη η ιστορία, πρέπει να σε κάνει να φρίξεις πολύ, και να σε εμποδίσει από κάθε αμαρτία: «Όταν μαστιγώνεται ο κακός, ο άφρων γίνεται πιο συνετός». Άφησε λοιπόν αυτή την αυθάδεια, και το ψεύτικο θάρρος του να αμαρτάνεις με την ελπίδα της εξομολόγησης και της μετάνοιας, και έχοντας πάντοτε το παράδειγμα αυτού του δυστυχούς νέου στη μνήμη σου, μην ξεθαρρέψεις ποτέ, αλλά «Με φόβο και τρόμο να εργάζεσαι για τη σωτηρία σου», όπως σου παραγγέλλει ο Απόστολος. Επειδή και η αληθινή μετάνοια γεννιέται από τον φόβο, και η μεν μετάνοια είναι σαν καράβι που σε οδηγεί στο λιμάνι της θείας αγάπης, ο δε φόβος είναι ο κυβερνήτης αυτού του καραβιού, όπως λέει ο Αββάς Ισαάκ: «Η μετάνοια είναι δεύτερη χάρη, και γεννιέται στην καρδιά από την πίστη και τον φόβο» και πάλι: «Η μετάνοια είναι το πλοίο, ο φόβος ο κυβερνήτης του, και η αγάπη το θεϊκό λιμάνι».