Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 2:11

Διότι αυτό είναι καλό ενώπιον του Σωτήρος μας Θεού.» ΤΙΤΛΟΣ ΙΒ΄. — Περί βουλής (περίσκεψης): ότι πρέπει να πράττει κανείς τα πάντα με περίσκεψη και σκέψη. «Όπως μια πόλη της οποίας τα τείχη έχουν καταρρεύσει και είναι ατείχιστη, έτσι είναι και ο άνθρωπος που δεν πράττει τα πάντα με περίσκεψη.» «Εκείνοι που στερούνται καθοδήγησης πέφτουν σαν τα φύλλα· ενώ η σωτηρία βρίσκεται στην πολλή συμβουλή.» «Με στρατηγική καθοδήγηση διεξάγεται ο πόλεμος· και η βοήθεια έρχεται με καρδιά που σκέφτεται συνετά.» «Να τα κάνεις όλα με περίσκεψη.» «Να πίνεις κρασί με σύνεση.» «Η καλή σκέψη θα σε φυλάξει, και η όσια έννοια θα σε προστατεύσει.» «Συγκεντρωθείτε και συναποφασίστε, εσείς που σώζεστε.» «Να μην κάνεις τίποτα χωρίς περίσκεψη, και όταν το πράξεις δεν θα μετανιώσεις.» «Το ξύλινο δέσιμο που είναι ενσωματωμένο σε οικοδομή δεν πρόκειται να διαλυθεί σε σεισμό· έτσι και η καρδιά που είναι στηριγμένη σε συνετούς συλλογισμούς, την κρίσιμη στιγμή δεν θα δειλιάσει.» «Ετοίμασε τον λόγο σου, και έτσι θα εισακουστείς· συγκέντρωσε την παιδεία, και έτσι να απαντήσεις.» «Το χρυσάφι και το ασήμι στερεώνουν τα πόδια, όμως περισσότερο και από τα δύο θα ευδοκιμήσει η ορθή συμβουλή.» «Να συμβουλεύεσαι τον σοφό άνθρωπο.» «Η συμβουλή του σοφού είναι πηγή ζωής.» Είναι προτιμότερη η λογική βραδύτητα, από την απερίσκεπτη βιασύνη.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΒ΄. — Περί καθαρής καρδιάς και συνειδήσεως. «Με κάθε προφύλαξη να φυλάς την καρδιά σου. Διότι από αυτήν προέρχονται οι πηγές της ζωής.» — «Πολύτιμο απόκτημα είναι ο καθαρός άνθρωπος.» — «Η καλή βουλή θα σε φυλάξει και η όσια σκέψη θα σε προστατεύσει, για να σε γλιτώσει από τον κακό δρόμο και από άνθρωπο που δεν λέει τίποτα το αξιόπιστο.» — «Η καρδιά του ανθρώπου ας συλλογίζεται τα δίκαια, ώστε να κατευθύνονται σωστά από τον Θεό τα βήματά του.» — «Όπως δοκιμάζονται στο καμίνι ο άργυρος και ο χρυσός, έτσι και οι εκλεκτές καρδιές ενώπιον του Θεού.» — «Δρόμοι ζωής είναι οι σκέψεις του συνετού ανθρώπου.» — «Από τις σκέψεις του θα χορτάσει ο συνετός άνθρωπος.» — «Αγαπά ο Κύριος τις όσιες καρδιές, και δεκτοί σε αυτόν είναι όλοι οι άμεμπτοι.» — «Να περπατάς στους δρόμους της καρδιάς σου άμεμπτος, και να γνωρίζεις ότι για όλα αυτά ο Θεός θα σε φέρει σε κρίση. Και απομάκρυνε τον θυμό από την καρδιά σου, και διώξε την πονηρία από τη σάρκα σου.» «Μακάριος είναι εκείνος του οποίου η ψυχή δεν τον κατέκρινε.» «Μακάριοι οι καθαροί στην καρδιά, διότι αυτοί θα δουν τον Θεό.» «Αυτή είναι η καύχησή μας: η μαρτυρία της συνειδήσεώς μας, ότι με την αγιότητα και την ειλικρίνεια του Θεού, και όχι με σαρκική σοφία, αλλά με τη χάρη του Θεού συμπεριφερθήκαμε μέσα στον κόσμο.» «Εάν η καρδιά μας δεν μας κατακρίνει, έχουμε παρρησία προς τον Θεό, και ό,τι κι αν ζητήσουμε το λαμβάνουμε από αυτόν, επειδή τηρούμε τις εντολές του.» Το πρώτο αξιομακάριστο αγαθό είναι η καθαρότητα της διάνοιάς μας· επειδή η ρίζα των ενεργειών που πραγματοποιούνται μέσω του σώματος είναι η βούληση της καρδιάς.

Πού άραγε εγκατέστησες τη βουλή, ω μακάρια και άκτιστη σοφία; «Εγώ», λέει, «η σοφία, εγκατέστησα τη βουλή» στην ανθρώπινη φύση «και γνώση και έννοια εγώ επικαλέστηκα», δηλαδή ονόμασα βουλή τη βουλή, γνώση τη γνώση, και έννοια την έννοια· «δική μου είναι η βουλή και η ασφάλεια, δική μου η φρόνηση, δική μου και η ισχύς». Ιδού, λοιπόν, πάλι ένα άλλο θεοσύζευκτο ζεύγος· διότι η βουλή και η ασφάλεια αποτελούν ένα ζεύγος, ενώ η φρόνηση και η ισχύς ένα άλλο ζεύγος· διότι προηγουμένως η φρόνηση συζεύχθηκε με τη σωφροσύνη, όπως προείπαμε, τώρα όμως συζεύχθηκε με την ισχύ. Τι σημαίνει όμως «δική μου είναι η βουλή και η ασφάλεια» και τα άλλα δύο; Δηλαδή είναι δικό μου έργο και παροχή και δωρεά προς εκείνους που με αγαπούν πιστά, διότι «εγώ αγαπώ εκείνους που με αγαπούν, και εκείνοι που με αναζητούν θα βρουν» χάρη. «Η αγαθή βουλή», λέει, «θα σε φυλάξει, και η όσια έννοια θα σε προστατεύσει», και «η βουλή μου», λέει, «ας σου είναι αρεστή» και τα εξής. Επειδή, λοιπόν, δεν είναι κάθε βουλή αγαθή, όπως το «βουλεύτηκαν» εναντίον μου «πονηρή βουλή», γι' αυτό μαζί με τη βουλή συνδέει και την ασφάλεια, διότι άλλος μεν σχεδιάζει να φονεύσει, άλλος δε να κλέψει, και τη δική μου βουλή που δόθηκε ως δωρεά την παρέκαμψαν οι άνθρωποι.