Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 2:21

Ας φανούμε χρηστοί μεταξύ μας σύμφωνα με την ευσπλαχνία και τη γλυκύτητα Εκείνου που μας δημιούργησε. Διότι έχει γραφτεί: «Οι χρηστοί θα είναι οι κάτοικοι της γης, και οι άκακοι θα παραμείνουν σε αυτήν· ενώ οι παράνομοι θα εξολοθρευτούν από αυτήν.» Και πάλι λέγει: «Είδα τον ασεβή να υπερυψώνεται και να επαιρέται σαν τους κέδρους του Λιβάνου· και πέρασα, και ιδού, δεν υπήρχε, και αναζήτησα τον τόπο του, και δεν τον βρήκα.»

Εάν όμως από φθόνο ή πονηρό ζήλο αποκαλέσει κάποιος το καθαρό ρυπαρό, δεν θα γίνει πιστευτός. Διότι η όψη του ενδύματος θα τον διαψεύσει. Διότι λέγει, θα με πλύνεις και θα γίνω λευκότερος από το χιόνι. Προς δε εκείνους που σου εναντιώνονται και θέλουν να στρέψουν τον λογισμό σου πάλι στα παλαιά κακά, λέγει η Γραφή: Αλίμονο σε εκείνον που ποτίζει τον πλησίον του με θολερή ανατροπή. Ω, εσείς που εγκαταλείπετε τις ευθείες οδούς για να πορευτείτε σε οδούς σκότους, εσείς που ευφραίνεστε με τα κακά και χαίρεστε με την κακή διαστροφή, των οποίων τα μονοπάτια είναι σκολιά και οι τροχιές τους στρεβλές, για να σε απομακρύνουν από την ευθεία οδό και να σε κάνουν ξένο προς τη δίκαιη σκέψη. Γι' αυτό λέγει: διότι δεν καταλαμβάνονται από έτη ζωής. Διότι αν πορεύονταν σε καλά μονοπάτια, θα έβρισκαν ομαλά τα μονοπάτια της δικαιοσύνης. Οι αγαθοί θα γίνουν κάτοικοι της γης και οι άκακοι θα παραμείνουν σε αυτήν. Οι ασεβείς θα εξολοθρευτούν από τη γη και οι παράνομοι θα εκδιωχθούν από αυτήν. Γιε μου, μην ξεχνάς τους νόμους μου, και η καρδιά σου ας φυλάττει τα λόγια μου. Διότι στον Θεό ανήκει η δόξα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

«Ψυχή ευλογημένη είναι κάθε απλή ψυχή.» «Ο άκακος πιστεύει σε κάθε λόγο.» «Οι χρηστοί θα γίνουν κάτοικοι της γης· οι δε άκακοι θα παραμείνουν σε αυτήν, διότι οι ευθείς θα κατασκηνώσουν σε αυτήν.» Με δύο τρόπους κατανοούμε την ακακία. Είτε ως την αποξένωση από την αμαρτία που κατορθώνεται με τον λογισμό, και μέσω μακράς προσοχής και μελέτης των αγαθών, εκκόπτοντας τρόπον τινά τη ρίζα της κακίας· είτε αποδεχόμαστε την προσωνυμία του άκακου ως την παντελή στέρησή της.

Ανέτειλε φως μέσα στο σκοτάδι για τους ευθείς, αυτός που είναι ελεήμων. «Αιώνια θα παραμείνει η μνήμη του δικαίου, από [κακή] είδηση.» «Φωνή αγαλλιάσεως και σωτηρίας ακούγεται στις σκηνές των δικαίων.» «Ο Κύριος αγαπά τους δικαίους.» «Ο Κύριος δεν θα αφήσει να λιμοκτονήσει η ψυχή του δικαίου. Πηγή ζωής βρίσκεται στο χέρι του δικαίου.» «Για τους δικαίους θησαυρίζεται ο πλούτος των ασεβών.» «Οι οδοί των δικαίων λάμπουν σαν το φως· προχωρούν και φωτίζουν, μέχρι να γίνει πλήρης η ημέρα.» «Επτά φορές θα πέσει ο δίκαιος, και θα αναστηθεί.» «Με τα αγαθά των δικαίων ανορθώθηκαν πόλεις, ενώ με τα στόματα των ασεβών καταστράφηκαν.» «Οι αγαθοί θα γίνουν κάτοικοι της γης, και οι άκακοι θα παραμείνουν σε αυτήν.» «Οι κατοικίες του δικαίου ευλογούνται.» «Τα χείλη των δίκαιων ανδρών στάζουν χάρη.» «Οι ρίζες των δικαίων δεν θα ξεριζωθούν.» «Οι οίκοι των δικαίων ευλογούνται.» «Εκείνος που βλέπει με επιείκεια, θα ελεηθεί.» «Εκείνος που πορεύεται με ευθύτητα, φοβάται τον Κύριο.» «Εκείνος που ζει άμεμπτα με δικαιοσύνη, θα αφήσει μακάρια τα παιδιά του.» «Στον αγαθό άνθρωπο, μπροστά στο πρόσωπό Του, έδωσε σοφία, και γνώση, και ευφροσύνη.» «Οι ψυχές των δικαίων βρίσκονται στο χέρι του Θεού, και δεν πρόκειται να τις αγγίξει βάσανο. Φάνηκε στα μάτια των αφρόνων ότι πέθαναν, και θεωρήθηκε συμφορά η αναχώρησή τους, και συντριβή η απομάκρυνσή τους από εμάς· αυτοί όμως βρίσκονται σε ειρήνη.»

Τι είναι η ασάφεια της Γραφής; Η ασάφεια στις θείες Γραφές έχει πολλές αιτίες. Πρώτον, διότι κάθε γλώσσα, όταν μεταφράζεται σε άλλη, χάνει τον δικό της ειρμό. Δεύτερον, διότι οι ομώνυμες λέξεις στους Εβραίους προκάλεσαν άγνοια στους ερμηνευτές, όπως το «καλος» ως προς τον τόνο και τη σημασία, και το «ορος», και τα παρόμοια. Διότι το «καλός», όταν τονίζεται στη λήγουσα, σημαίνει τον ωραίο και ευπρεπή, τον σπουδαίο στην αρετή και ικανό, ενώ το «κάλος», όταν τονίζεται στην παραλήγουσα, σημαίνει το σχοινί του πλοίου. Πάλι, το «όρος», όταν τονίζεται στην παραλήγουσα, είναι είτε ο ορισμός ενός πράγματος είτε ο λόφος και ο υψηλός τόπος, ενώ το «ορός», όταν τονίζεται στη λήγουσα, είναι το υδατώδες μέρος του γάλακτος. Τρίτον, υπάρχουν εβραϊκές λέξεις οι οποίες δεν μπορούν να μεταφραστούν στους Έλληνες σύμφωνα με τη φυσική τους σημασία, αλλά αφέθηκαν ως είχαν, όπως στον Ιερεμία το απόκλεισμα «σινώχ». Τέταρτον, και η στίξη πολλές φορές δημιουργεί ασάφεια, όπως το «χρηστοί έσονται οικήτορες γης», εάν δεν τεθεί κόμμα (υποστιγμή) στο «χρηστοί». Πέμπτον, και η διαφορά του τόνου, όπως στο «αρχή σοφίας, ζήτησον σοφίαν», εάν δεν τονίσουμε στην παραλήγουσα το «άρχη» και το εκλάβουμε ως ρήμα. Έκτον, υπάρχουν πολλά σε αυτούς που με την ίδια λέξη δηλώνουν τον ενικό και τον πληθυντικό, όπως το Θεός και θεοί. Έβδομον, πολλά μεταβάλλονται ως προς τα πρόσωπα· διότι αυτό που ειπώθηκε προς τον Αβραάμ, «νυν έγνων (τώρα γνώρισα) ότι εσύ φοβάσαι τον Θεό», έχει ειπωθεί αντί του «έγνως» (γνώρισες). Όγδοον, ότι και τα γένη τα χρησιμοποιούν αντίστροφα· διότι αναφέρουν τη σελήνη και τη θάλασσα ως αρσενικά.