Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 20:10

Προς αυτόν θα πει ο ψαλμός το εξής: «Εάν αληθινά μιλάτε για δικαιοσύνη, κρίνετε με ευθύτητα, υιοί των ανθρώπων». Διότι απόδειξη της δίκαιης διάθεσης είναι η ορθότητα στην κρίση. Γι' αυτό και ο ίδιος στη συνέχεια το απαγορεύει λέγοντας: «Ζύγι μεγάλο και μικρό είναι βδελυρά ενώπιον του Κυρίου», υπονοώντας παροιμιωδώς με την ονομασία των ζυγιών την ανισότητα κατά την κρίση.

Ο Κύριος γνωρίζει εκ των προτέρων τη σκέψη του μοναχού που επιθυμεί την ιεροσύνη. Η ιεροσύνη είναι μεγάλος βαθμός, εάν τελείται άσπιλα. Ο φιλόχριστος βασιλιάς είναι μακάριος, διότι θα αφήσει τη μνήμη του για ευλογία, και ο έπαινός του θα είναι στον ουρανό και στη γη. Ο άπιστος βασιλιάς δεν γνώρισε σοφία στη ζωή του, και όταν πέθανε άφησε τη μνήμη του για κατάρα, και το όνειδός του δεν θα εξαλειφθεί ποτέ, ενώ ο θρόνος του πιστού στερεώνεται αιώνια. Ο δίκαιος κριτής θα αναζητηθεί και στόματα δικαίων θα τον ευλογήσουν, ενώ ο άδικος δεν θα ελεήσει την ψυχή του, διότι δεν θα εφαρμόσει κρίση και δικαιοσύνη πάνω στη γη. Είναι γραμμένο: αυτός που συκοφαντεί τον φτωχό, πληθαίνει τα δικά του κακά. Μην καταπιέζεις τον πένητα, επειδή είναι φτωχός, και μην ατιμάζεις τον αδύναμο στην πύλη της πόλεως, διότι ο Κύριος θα αναλάβει την κρίση του. Διότι είναι γραμμένο: σώσε αυτούς που οδηγούνται στον θάνατο, και μην παραδώσεις τον υπηρέτη στα χέρια του κυρίου του, μήπως σε καταραστεί και αφανιστείς. Είναι γραμμένο: εκείνος που χαίρεται για αυτούς που καταστρέφονται δεν θα αθωωθεί, ενώ εκείνος που δείχνει ευσπλαχνία θα ευλογηθεί. Στον πιστό ανήκει όλος ο κόσμος των αγαθών, ενώ στον άπιστο ούτε ένας οβολός. Δανείζει στον Θεό εκείνος που ελεεί τον φτωχό, και σύμφωνα με τη δωρεά του θα του ανταποδώσει. Είναι γραμμένο: ζύγι μεγάλο και μικρό, και διπλά μέτρα, είναι και τα δύο ακάθαρτα ενώπιον του Κυρίου. Όποιος σκάβει λάκκο για τον πλησίον του, θα πέσει μέσα σε αυτόν.

ΙΘ΄. Τι θα πούμε για όλα αυτά, εμείς οι σιτέμποροι και οι κερδοσκόποι, που καιροφυλακτούμε στις δυσκολίες των καιρών, προκειμένου να πλουτίσουμε, να τρυφήσουμε πάνω στις συμφορές των άλλων και να συγκεντρώσουμε πλούτο, όχι όπως ο Ιωσήφ τα αγαθά των Αιγυπτίων, για χάρη μιας ανώτερης οικονομίας (διότι εκείνος γνώριζε και να συγκεντρώνει και να διανέμει σωστά το σιτάρι, όπως ακριβώς μπόρεσε να προβλέψει τον λιμό και να τον αντιμετωπίσει από νωρίς), αλλά αρπάζοντας ως παράνομοι τα αγαθά των ομοφύλων μας; Εμείς που λέμε: «Πότε θα περάσει ο μήνας, για να πουλήσουμε; Και πότε τα Σάββατα, για να ανοίξουμε τις αποθήκες μας;». Εμείς, που με τα διπλά μέτρα και σταθμά καταστρέφουμε το δίκαιο και γέρνουμε προς το μέρος μας το μολυβένιο ζύγι της ανομίας;

Ποιος θα καυχηθεί ότι έχει αγνή την καρδιά; Διττή είναι η κακία που αντιτίθεται στην αρετή· εξ αυτής η μεν είναι θεωρητική, η δε πρακτική. Το «ποιος» αναφέρεται στο σπάνιο· διότι είναι σπάνιο να βρει κανείς κάποιον καθαρό στην πράξη και στη θεωρία. Σημαίνει επίσης και το αδύνατο, όπως στο: «Εάν ο Θεός είναι υπέρ ημών, ποιος είναι καθ' ημών;». Σημαίνει και ερώτηση: «Ποιος είναι αυτός ο Βασιλεύς της δόξης;». Φανερώνει και το άτομο, όπως στο: «Κάποιος άνθρωπος ήταν ευγενής». —Στάθμιο μεγάλο και μικρό. [Cod. f. 85 b.] Διάθεση δόλια, που έχει μεν χρηστό λόγο, αλλά ακάθαρτη πράξη.

«Αληθινό και δίκαιο ζύγι να έχεις, για να ζήσεις πολλά χρόνια πάνω στη γη που Κύριος ο Θεός σου σου δίνει ως κληρονομιά, διότι βδέλυγμα για τον Κύριο τον Θεό σου είναι καθένας που τα πράττει αυτά.» «Ζυγός δίκαιος, και μέτρο δίκαιο, και χοίνικας δίκαιος θα υπάρχει σε εσάς.» ΤΙΤΛΟΣ Δ΄. —Περί άδικων ζυγών, σταθμών και μέτρων. «Ψεύτες αποδεικνύονται οι γιοι των ανθρώπων στους ζυγούς, με σκοπό να αδικούν.» «Οι δόλιοι ζυγοί είναι βδέλυγμα ενώπιον του Κυρίου· το δίκαιο όμως ζύγι είναι αποδεκτό σε αυτόν.» «Ζύγι μεγάλο και μικρό, και διπλά μέτρα, είναι και τα δύο ακάθαρτα ενώπιον του Κυρίου· και εκείνος που τα κατασκευάζει, θα σκοντάψει στα ίδια του τα έργα.» «Βδέλυγμα στον Κύριο είναι το διπλό ζύγι· και ο δόλιος ζυγός δεν είναι καλό πράγμα ενώπιόν του.» «Ο Χαναάν, έχοντας στα χέρια του άδικο ζυγό, αγάπησε να καταδυναστεύει. Όλοι οι κόποι του δεν θα τον ωφελήσουν, εξαιτίας των αμαρτιών τις οποίες διέπραξε.» «Ακούστε αυτά, εσείς που συνθλίβετε από το πρωί τον πένητα και καταδυναστεύετε τους φτωχούς πάνω στη γη· εσείς που λέτε: Πότε θα περάσει ο μήνας, για να πουλήσουμε, και τα Σάββατα, για να ανοίξουμε τις αποθήκες, ώστε να μικρύνουμε το μέτρο και να μεγαλώσουμε τα σταθμά, και να φτιάξουμε άδικο ζυγό, με σκοπό να εξαγοράσουμε με ασήμι τους φτωχούς και τους ταπεινούς αντί για ένα ζευγάρι υποδήματα, και να εμπορευτούμε κάθε είδους γέννημα.» «Από τα οποία γέμισαν τον πλούτο τους με ασέβεια.» ΤΙΤΛΟΣ Ε΄. —Περί αγαθού ή πονηρού ζήλου. «Μη φθονείς όσους πράττουν πονηρία, μήτε να ζηλεύεις αυτούς που διαπράττουν την ανομία.

Τι θα πουν οι έμποροι σιτηρών και οι μαυραγορίτες, οι οποίοι παραμονεύουν τις δυσκολίες των καιρών, για να εμπορευθούμε, να εντρυφήσουμε στις ξένες συμφορές και να αποκτήσουμε πλούτο, όχι όπως ο Ιωσήφ τα αγαθά των Αιγυπτίων μέσω μιας ανώτερης θείας οικονομίας· διότι εκείνος γνώριζε και πώς να συγκεντρώνει, αλλά και πώς να διανέμει σωστά το σιτάρι· αλλά ως παράνομοι τα αγαθά των ομοεθνών μας; Αυτοί που λένε: «Πότε θα περάσει ο μήνας για να πουλήσουμε, και τα Σάββατα, για να ανοίξουμε τις αποθήκες;». Αυτοί που με τα διπλά μέτρα και σταθμά διαφθείρουν το δίκαιο, και που γέρνουν το μολύβδινο μέτρο της ανομίας πάνω στον ίδιο τους τον εαυτό.