Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 20:13

Φοβούμαι μήπως και τώρα, ενώ εγώ απολογούμαι, διαδώσουν ότι δεν καταδέχθηκα να απολογηθώ· τόσο εύκολος στόχος είμαι γι' αυτούς προκειμένου να με κατηγορούν, και τόσο γρήγοροι είναι εκείνοι στο να συκοφαντούν και να περιφρονούν τη Γραφή, η οποία λέει: «Μην αγαπάς να καταλαλείς, για να μην αφανιστείς».

Φοβούμαι μήπως και τώρα, μολονότι απολογούμαι, διαδώσουν ότι δεν καταδέχθηκα να απολογηθώ· τόσο εύκολο είναι γι' αυτούς το να με κατηγορούν, και τόσο πρόθυμοι είναι οι ίδιοι στο να συκοφαντούν και να περιφρονούν τη Γραφή που λέει: «Μην αγαπάς να καταλαλείς, για να μην αφανισθείς».

Πρέπει δε να ανοίξουμε τους οφθαλμούς μας, για να χορτάσουμε από αυτόν τον άρτο και το ύδωρ. Διότι λέει: «Άνοιξε τους οφθαλμούς σου και χόρτασε από άρτους». Και στη Γένεση επίσης αναφέρεται: «Άνοιξαν οι οφθαλμοί της Άγαρ και είδε το ύδωρ».

Εάν είσαι υγιής στο σώμα, μην υπερηφανεύεσαι, αλλά να φοβάσαι. Διότι, όπως ακριβώς μια πολύχορδη κιθάρα βρίσκεται στο χέρι ενός ανθρώπου, έτσι και κάθε σάρκα βρίσκεται στο χέρι του Ιησού Χριστού του Σωτήρα μας. Είναι γραμμένο: διαρκώς τα μάτια των κακών προσδοκούν τα κακά, ενώ οι αγαθοί αναπαύονται πάντοτε. Οδοί ζωής είναι οι στοχασμοί του συνετού, ώστε, απομακρυνόμενος από τον άδη, να σωθεί. Είναι γραμμένο: ο απαίδευτος δεν θα αγαπήσει αυτούς που τον ελέγχουν, ούτε θα συναναστραφεί με τους σοφούς. Εκείνος που περιφρονεί τον πένητα αμαρτάνει, ενώ όποιος ελεεί τους φτωχούς είναι μακάριος. Είναι γραμμένο: εάν πέσει ο εχθρός σου, μην χαρείς. Και στο παραπάτημά του μην υπερηφανευτείς. Διότι θα το δει ο Κύριος και δεν θα του αρέσει, και θα αποστρέψει την οργή Του από εκείνον. Όποιος κλείνει τα αυτιά του για να μην ακούσει τον αδύναμο, θα παρακαλέσει και ο ίδιος, και δεν θα υπάρξει κανείς να τον εισακούσει. Μην καυχιέσαι για το αύριο, διότι δεν γνωρίζεις τι θα φέρει η επόμενη ημέρα. Μην πράττεις το κακό, και το κακό δεν θα σε βρει. Μην αγαπάς την καταλαλιά, για να μην εξολοθρευτείς. Είναι γραμμένο: όποιος αποκρίνεται σε έναν λόγο προτού τον ακούσει, αυτό αποτελεί για εκείνον αφροσύνη και ντροπή. Δεν χαίρεται ο πατέρας για τον απαίδευτο υιό, ενώ ο υιός που παιδαγωγείται θα γίνει σοφός. Η σοφία δεν βρίσκεται στην πολυμάθεια των γραμμάτων, αλλά, καθώς είναι γραμμένο, αρχή της σοφίας είναι ο φόβος του Κυρίου. Το να γνωρίζει δε κανείς τον νόμο είναι γνώρισμα αγαθής διάνοιας. Η πίστη γεννά αγαθή διάνοια, και η αγαθή διάνοια είναι ποταμός ζωντανού ύδατος. Και όποιος την αποκτήσει, θα ξεδιψάσει από τα νερά της.

«Αυτόν που καταλαλεί κρυφά τον πλησίον του, αυτόν τον εξδίωκα». Και τον άνθρωπο, λέει, αλλά και τον λογισμό που μου υποβάλλει κάτι πονηρό εναντίον κάποιου, τον απέβαλα από την καρδιά μου, σαν σκυλί που δαγκώνει ύπουλα. Διότι ο ενάρετος, επειδή αγαπά να έχει παρρησία στα πάντα, όπως ακριβώς αποστρέφεται όσα γίνονται στα κρυφά ως άξια ντροπής, έτσι δεν ανέχεται και το να λέει ή να ακούει κρυφά κάτι εναντίον κάποιου. Διότι αυτό αποτελεί γνώρισμα ανθρώπου κακοήθους και ανελεύθερου, και επικρέμαται κίνδυνος στην πράξη αυτή, καθώς η Γραφή λέει: «Μην αγαπάς να καταλαλείς, για να μην εξολοθρευτείς»· και, «Μην καταλαλείτε ο ένας τον άλλον, αδελφοί, για να μην πέσετε υπό κρίση».

ΤΙΤΛΟΣ Βʹ. —Περί καταλαλιάς· και ότι η καταλαλιά είναι ψευδής λόγος που λέγεται εναντίον κάποιου. Η Μαριάμ και ο Ααρών μίλησαν εναντίον του Μωυσή εξαιτίας της Αιθιοπίσσας γυναίκας την οποία είχε πάρει ο Μωυσής, επειδή ακριβώς είχε πάρει Αιθιόπισσα γυναίκα. Και είπαν: «Μήπως ο Κύριος μίλησε μόνο στον Μωυσή; Δεν μίλησε και σε εμάς ο Κύριος;» Και είπε ο Κύριος προς αυτούς: «Ακούστε τον λόγο μου, και οι δύο. Εάν υπάρξει ανάμεσά σας προφήτης του Κυρίου, σε αυτόν θα γίνω γνωστός μέσα από όραμα, και θα του μιλήσω στον ύπνο του. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο με τον δούλο μου τον Μωυσή· αυτός είναι πιστός σε όλον τον οίκο μου. Στόμα με στόμα θα του μιλήσω, φανερά και όχι με αινίγματα, και αυτός είδε τη δόξα του Κυρίου. Γιατί, λοιπόν, δεν φοβηθήκατε να μιλήσετε εναντίον του δούλου μου, του Μωυσή;» Και οργίστηκε σφόδρα ο Κύριος· και ιδού, η Μαριάμ έγινε λεπρή, λευκή σαν το χιόνι. «Ας γίνουν άλαλα τα δόλια χείλη», και τα λοιπά. «Κάθεσαι και μιλάς εναντίον του αδελφού σου», και τα λοιπά. «Καταλάλησαν εναντίον του Θεού και είπαν», και τα λοιπά. «Αυτόν που καταλαλεί κρυφά τον πλησίον του», και τα λοιπά. «Αυτός που λαλεί άδικα δεν θα σταθεί ορθός ενώπιόν μου», και τα λοιπά. «Μην αγαπάς να καταλαλείς, για να μην εξολοθρευτείς», και τα λοιπά. «Φυλαχτείτε από τον ανώφελο γογγυσμό, και συγκρατήστε τη γλώσσα σας από την καταλαλιά· διότι ο κρυφός λόγος δεν πηγαίνει χαμένος.» «Μην καταλαλείτε ο ένας τον άλλον, αδελφοί. Εκείνος που καταλαλεί τον αδελφό του ή κρίνει τον αδελφό του, καταλαλεί τον νόμο και κρίνει τον νόμο. Εάν δε κρίνεις τον νόμο, δεν είσαι πλέον τηρητής του νόμου, αλλά κριτής.»

Δεν πρέπει να αφήνουμε ανεξέλεγκτα τα αυτιά μας έκθετα σε όλους όσοι μιλούν και γράφουν. Τίποτα δεν είναι ταχύτερο από τη φήμη. ΤΙΤΛΟΣ Εʹ. — Περί των φιλόπονων και των επιμελών· και ότι πρέπει να μοχθεί κανείς, διότι αυτό έχει ωφέλεια. «Με τον ιδρώτα του προσώπου σου θα τρως τον άρτο σου.» «Από τη μέριμνα και τη φροντίδα θα σου φανερωθεί ειρήνη.» «Θα εξέλθει ο άνθρωπος για το έργο του», και τα λοιπά. «Τους κόπους των καρπών σου θα φας· μακάριος είσαι, και καλό θα σου συμβεί.» «Άνοιξε τους οφθαλμούς σου, και θα χορτάσεις άρτους.» «Εάν είσαι άοκνος, ο θερισμός σου θα έρθει σαν πηγή, και η φτώχεια θα απομακρυνθεί από κοντά σου σαν καλός δρομέας.» «Όποιος φυτέψει συκιά, θα φάει από τον καρπό της.» «Τα χέρια των ανδρείων πλουτίζουν. Εκείνος που συνάγει για τον εαυτό του με ευσέβεια, θα πληθυνθεί.» «Τους πήχεις της απλώνει σε πράγματα ωφέλιμα, και τα χέρια της τα απλώνει στο αδράχτι.» Και πάλι: «Στήριξε τους βραχίονές της στην εργασία, και γεύτηκε ότι είναι καλό το να εργάζεται.» «Εργάζεστε το έργο σας πριν από τον καιρό του, και Εκείνος θα σας δώσει τον μισθό σας στον καιρό του.» «Καλύτερος είναι αυτός που εργάζεται στα πάντα, παρά αυτός που καυχάται και στερείται άρτου.» «Σε όλα τα έργα σου να δραστηριοποιείσαι, και να μην αδρανείς.» «Άνθρωπος που επρόκειτο να αποδημήσει κάλεσε τους δικούς του δούλους, και τους παρέδωσε τα υπάρχοντά του· και στον έναν μεν έδωσε πέντε τάλαντα», και τα λοιπά. «Εσείς οι ίδιοι γνωρίζετε ότι στις ανάγκες μου, και σε όσους ήταν μαζί μου, υπηρέτησαν αυτά εδώ τα χέρια.»