Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 20:24

Γνώρισέ μου, Κύριε, την οδό στην οποία θα πορευθώ. Σε εμένα που ανύψωσα την ψυχή μου προς εσένα από την κατάσταση του να κείται χάμω, δείξε την οδό της μετάνοιας, ή εκείνην που οδηγεί στα επουράνια μετά την απαλλαγή από το σώμα· διότι ένας θνητός πώς θα μπορούσε να κατανοήσει τις οδούς Του; Ίσως δε, κάποιος που περπάτησε τις προγενέστερες οδούς, τον Μωυσή και τους προφήτες, σύμφωνα με το «Σταθείτε στις οδούς, και ρωτήστε για τα αιώνια μονοπάτια του Κυρίου», αναζητώντας, μετά από αυτές, την αγαθή οδό, θα πει προς τον Πατέρα της, ο οποίος γνωρίζει την οδό των υιών, το εξής: Γνώρισέ μου την οδό αυτήν στην οποία θα πορευθώ· η οποία, με τη συγκατάθεση του Πατρός, φανερώνοντας τον εαυτό της, λέει στους άξιους: Εγώ είμαι η οδός· διότι κανείς δεν έρχεται προς τον Πατέρα παρά μόνο δι' εμού.

Και να κατευθύνει την κρίση. [κώδ. φ. 3 α] Κατευθύνει δε κάποιος την κρίση, έχοντας λάβει τη θεία χάρη πριν από όλα τα άλλα· διότι από τον Θεό κατευθύνονται τα διαβήματα του ανθρώπου· εφόσον είναι θνητός, πώς θα μπορούσε να κατανοήσει τις δικές του οδούς; Για να δώσει στους άκακους πανουργία. [κώδ. φ. 4 α] Τι λες; Θέλεις να κάνεις πανούργο τον άκακο; Αλλά ας δούμε ποιον εννοεί ως άκακο: τον απλό, τον απόνηρο, αυτόν που δεν έχει ακόμη πείρα του κακού· διότι σε αυτόν ταιριάζει κατεξοχήν να είναι σοφός, αφού ως πανουργία ονομάζει τη σύνεση· επειδή αυτός θα απομακρυνθεί από ασύνετους λογισμούς. Ή, επειδή ο άπειρος από κακοήθεια υποπίπτει στις πανουργίες των κακόηθων εξαιτίας της απλότητάς του, πρέπει, προφυλασσόμενοι από την πανουργία των πονηρών, να γίνονται ακέραιοι ως προς τον εαυτό τους, αλλά απέναντι σε αυτούς που τους επιβουλεύονται να είναι φρόνιμοι σαν τα φίδια. Διότι λέγει, να είστε νήπια ως προς την κακία, ενώ ως προς τον νου να γίνεστε τέλειοι. Ως «άκακους» εννοεί εκείνους που προσέρχονται στον Θεό με απλή και άκακη καρδιά.

Ή η υπερβολή και η έλλειψη κάθε πράγματος. Από τον Κύριο κατευθύνονται τα βήματα του ανθρώπου. [Αυτόθι] Δεν μπορεί ο θνητός, δηλαδή ο αμαρτωλός, να κατανοήσει τις οδούς του Κυρίου· επειδή, όντας θνητός, δεν συναπέθανε και δεν συνέζησε με τον Χριστό. Διότι, για να πορευθεί προς τη βασιλεία των ουρανών, τα βήματα του ανθρώπου κατευθύνονται από τον Κύριο. Φως Κυρίου είναι η πνοή των ανθρώπων, και λύχνος που ερευνά τα ταμεία της κοιλίας. [Κώδ. φ. 86 α.] Αυτό σημαίνει ότι τίποτα μέσα του δεν είναι σκοτεινό. Αλλά και η ίδια η ψυχή, η οποία ερευνάται από αυτόν, είναι φως για τον Θεό, σαν να εμφανιζόταν η ίδια και να άναβε λύχνο. Το φως του Κυρίου είναι αίτιο ζωής για τα λογικά όντα· διότι η ζωή ήταν το φως των ανθρώπων. Στη συνέχεια, ο Θεός, αφού ενεφύσησε στο πρόσωπο του ανθρώπου, τον έκανε ψυχή ζώσα· με το οποίο φως ο κατάλληλος λύχνος ερευνά τις κρυμμένες ασθένειες, φωτίζοντάς τες. Λύχνος είναι και ο νόμος, ο οποίος έγινε παιδαγωγός μας προς τον Χριστό. Ελεημοσύνη και αλήθεια θα περικυκλώσουν με δικαιοσύνη τον θρόνο του. Διότι όπου υπάρχει αλήθεια και δικαιοσύνη, δεν υπάρχει τίποτα άδικο. Εκείνος, λοιπόν, που τις διαθέτει, προστατεύεται από αυτές. Στολίδι για τους νέους είναι η σοφία. Και ποια είναι, λοιπόν, η δόξα της φύσεως; Και ποιος πρεσβύτερος δεν το έχει αυτό; Ή εννοεί το εξής: Όπως ακριβώς η λευκή κόμη κάνει αυτόν σεβάσμιο, έτσι και εκείνους η σοφία. Μώλωπες και συντριβές συναντούν τους κακούς.

ΤΙΤΛ. Η΄. —Περί σπουδής· και ότι είναι ανώφελη κάθε σπουδή, εάν δεν το θέλει ο Θεός. «Από τον Κύριο κατευθύνονται τα διαβήματα του ανθρώπου.» «Εάν ο Κύριος δεν οικοδομήσει οίκο, μάταια κοπίασαν.» «Από τον Κύριο κατευθύνονται τα διαβήματα του ανδρός.»

«Πώς λοιπόν είναι δυνατόν ένας θνητός να κατανοήσει τους δρόμους του;» «Το άλογο ετοιμάζεται για την ημέρα του πολέμου, όμως η βοήθεια προέρχεται από τον Κύριο.» «Γνωρίζω, Κύριε, ότι ο δρόμος του ανθρώπου δεν εξαρτάται από αυτόν, ούτε μπορεί ο άνθρωπος να πορευτεί και να κατευθύνει σωστά την πορεία του.» Υπάρχει εκείνος που κοπιάζει, μοχθεί και βιάζεται, και παρόλα αυτά τόσο περισσότερο υστερεί· και υπάρχει εκείνος που είναι νωθρός, που έχει ανάγκη από βοήθεια, ο οποίος υστερεί σε δύναμη και περισσεύει σε φτώχεια, αλλά το μάτι του Κυρίου τον επέβλεψε για το καλό του, τον ανόρθωσε από την ταπείνωσή του, ύψωσε το κεφάλι του, και πολλοί τον θαύμασαν.» «Δεν εξαρτάται λοιπόν από αυτόν που θέλει, ούτε από αυτόν που τρέχει, αλλά από τον Θεό που ελεεί.» Χωρίς τη συγχώρεση από τον Θεό, είναι αδύνατον να αφοσιωθεί κάποιος στον ενάρετο βίο.