Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 21:13

Διότι, σχετικά με εκείνους που αδικούν και επιχειρούν να προσφέρουν δώρα στον Θεό, είναι γεγραμμένο: «Η θυσία των ασεβών είναι βδέλυγμα στον Κύριο»· σχετικά δε με εκείνους που δεν ελεούν: «Εκείνος που κλείνει τα αυτιά του για να μην εισακούσει τον φτωχό, θα επικαλεστεί και ο ίδιος τον Θεό, και δεν θα υπάρξει ποιος να τον εισακούσει». Γι' αυτόν τον λόγο η Παροιμία συμβουλεύει: «Τίμα τον Κύριο από τους δίκαιους κόπους σου και πρόσφερέ Του απαρχές από τους καρπούς της δικαιοσύνης σου». Διότι, εάν πρόκειται να προσφέρεις στον Θεό προερχόμενα από αδικία και αρπαγή, είναι προτιμότερο ούτε να αποκτήσεις τέτοιου είδους περιουσία, ούτε να προσφέρεις από αυτήν. Επειδή το καθαρό δώρο θα αναπέμψει την προσευχή, όπως είναι γεγραμμένο: «Οι προσευχές των ευθέων είναι δεκτές σε Αυτόν». Και πάλι, εάν, ενώ αποκτάς αγαθά από δίκαιους κόπους, δεν προσφέρεις στον Θεό προσφορές από τις οποίες τρέφονται οι φτωχοί, αυτό θα σου καταλογιστεί ως αρπαγή, καθώς λέει ο Θεός μέσω του προφήτη Μαλαχία: «Οι απαρχές και τα δέκατά σας βρίσκονται σε εσάς, και θα υπάρξει διαρπαγή στους οίκους σας». Γιατί λοιπόν, άνθρωπε, μολύνεις τον πλούτο σου, εισάγοντας σε αυτόν άδικα κέρδη; Γιατί καθιστάς βδελυρή την προσφορά σου, επιχειρώντας να προσφέρεις αγαθά από αδικία, προκειμένου να ελεήσεις κάποιον άλλον φτωχό; Εκείνον να ελεήσεις, τον οποίο αδικείς· προς αυτόν να δείξεις τη φιλανθρωπία σου· σε αυτόν να χαρίσεις, και έτσι θα εκπληρώσεις το έλεος με δικαιοσύνη.

Διότι, σχετικά με εκείνους που αδικούν και επιχειρούν να προσφέρουν δώρα στον Θεό, έχει γραφτεί: «Η θυσία των ασεβών είναι βδέλυγμα στον Κύριο»· σχετικά δε με εκείνους που δεν ελεούν: «Εκείνος που κλείνει τα αυτιά του για να μην ακούσει τον φτωχό, θα επικαλεστεί και ο ίδιος τον Θεό, και δεν θα υπάρξει αυτός που θα τον εισακούσει». Γι' αυτόν τον λόγο η Παροιμία συμβουλεύει: «Να τιμάς τον Κύριο από τους δίκαιους κόπους σου, και να του προσφέρεις τις απαρχές από τους καρπούς της δικαιοσύνης σου».

Αλλά κανείς δεν θα αμφέβαλλε. Διότι είναι γραμμένο ότι «Όποιος κλείνει τα αυτιά του για να μην εισακούσει τον αδύναμο, θα παρακαλέσει και ο ίδιος, και δεν θα υπάρξει κανείς για να τον εισακούσει». Πρέπει εξάλλου να θυμόμαστε διαρκώς τη ζωή που μας περιμένει μετά από αυτό. Διότι είναι βέβαιο ότι με κάθε τρόπο και οπωσδήποτε ο βίος του καθενός θα φτάσει στο τέλος του.

Εάν είσαι υγιής στο σώμα, μην υπερηφανεύεσαι, αλλά να φοβάσαι. Διότι, όπως ακριβώς μια πολύχορδη κιθάρα βρίσκεται στο χέρι ενός ανθρώπου, έτσι και κάθε σάρκα βρίσκεται στο χέρι του Ιησού Χριστού του Σωτήρα μας. Είναι γραμμένο: διαρκώς τα μάτια των κακών προσδοκούν τα κακά, ενώ οι αγαθοί αναπαύονται πάντοτε. Οδοί ζωής είναι οι στοχασμοί του συνετού, ώστε, απομακρυνόμενος από τον άδη, να σωθεί. Είναι γραμμένο: ο απαίδευτος δεν θα αγαπήσει αυτούς που τον ελέγχουν, ούτε θα συναναστραφεί με τους σοφούς. Εκείνος που περιφρονεί τον πένητα αμαρτάνει, ενώ όποιος ελεεί τους φτωχούς είναι μακάριος. Είναι γραμμένο: εάν πέσει ο εχθρός σου, μην χαρείς. Και στο παραπάτημά του μην υπερηφανευτείς. Διότι θα το δει ο Κύριος και δεν θα του αρέσει, και θα αποστρέψει την οργή Του από εκείνον. Όποιος κλείνει τα αυτιά του για να μην ακούσει τον αδύναμο, θα παρακαλέσει και ο ίδιος, και δεν θα υπάρξει κανείς να τον εισακούσει. Μην καυχιέσαι για το αύριο, διότι δεν γνωρίζεις τι θα φέρει η επόμενη ημέρα. Μην πράττεις το κακό, και το κακό δεν θα σε βρει. Μην αγαπάς την καταλαλιά, για να μην εξολοθρευτείς. Είναι γραμμένο: όποιος αποκρίνεται σε έναν λόγο προτού τον ακούσει, αυτό αποτελεί για εκείνον αφροσύνη και ντροπή. Δεν χαίρεται ο πατέρας για τον απαίδευτο υιό, ενώ ο υιός που παιδαγωγείται θα γίνει σοφός. Η σοφία δεν βρίσκεται στην πολυμάθεια των γραμμάτων, αλλά, καθώς είναι γραμμένο, αρχή της σοφίας είναι ο φόβος του Κυρίου. Το να γνωρίζει δε κανείς τον νόμο είναι γνώρισμα αγαθής διάνοιας. Η πίστη γεννά αγαθή διάνοια, και η αγαθή διάνοια είναι ποταμός ζωντανού ύδατος. Και όποιος την αποκτήσει, θα ξεδιψάσει από τα νερά της.

Μην κατακρίνεις τον άνθρωπο που αποστρέφεται την αμαρτία, ούτε να περιφρονείς κάποιον στα γεράματά του, διότι και από εμάς γερνούν. Μην παραμελείς τον άρρωστο, διότι είναι γραμμένο: όποιος κλείνει τα αυτιά του για να μην ακούσει τον ασθενή, θα επικαλεστεί και ο ίδιος βοήθεια και δεν θα υπάρξει κάποιος να τον εισακούσει. Μισητός στην παροικία του γίνεται αυτός που μεταφέρει λόγια από σπίτι σε σπίτι, ενώ ο φρόνιμος άνθρωπος τηρεί ησυχία. Μην εισέλθεις στο κελί του αδελφού σου, προτού χτυπήσεις την πόρτα, διότι η ταραχή δεν εναρμονίζεται με την ησυχία.

Τέτοιες ήταν οι προσφορές του Κορνηλίου· διότι οι προσευχές σου, λέει, και οι ελεημοσύνες σου ανέβηκαν ως μνημόσυνο ενώπιον του Θεού. Βλέπεις την άριστη σύζευξη; Τότε εισακουόμαστε, όταν και εμείς οι ίδιοι ακούμε τους φτωχούς που μας πλησιάζουν. Όποιος φράζει, λέει, τα αυτιά του για να μην ακούσει τον φτωχό, τη δική του δέηση δεν θα την εισακούσει ο Θεός.

Εγώ λοιπόν θα σου αποδείξω ότι και αυτός εκπληρώνει για εσένα μια ανάγκη πολύ μεγαλύτερη από εκείνους· διότι θα παρασταθεί κατά την ημέρα της κρίσεως, και θα σε απαλλάξει από το πυρ. Τι τέτοιο μπορούν να κάνουν οι δούλοι σου; Όταν η Ταβιθά πέθανε, ποιος την ανέστησε; Οι δούλοι που στέκονταν γύρω της ή οι πτωχοί; Εσύ όμως ούτε με τους δούλους δεν θέλεις να εξισώσεις τον ελεύθερο, ο οποίος έστω και μόνο από την εμφάνιση και την όψη του είναι ικανός να σε κάμψει σε έλεος; Και πώς αξιώνεις να σε λυτρώσει ο Θεός όταν βρεθείς σε συμφορά, εάν εσύ αδιαφορείς για εκείνον που δεν έχει σφάλλει σε τίποτα απέναντί σου, και ο οποίος πονά, καταπονείται και βασανίζεται από την πείνα και το ψύχος; Πώς θα αφήσει ατιμώρητο εσένα που έχεις αμαρτήσει απέναντί Του; Διότι όποιος φράζει, λέγει, τα ώτα του για να μην ακούσει τον πτωχό, τη δική του δέηση δεν θα την εισακούσει ο Θεός. Ας γίνουμε, λοιπόν, τέτοιοι απέναντι στους συνδούλους μας, όπως ακριβώς επιθυμούμε να γίνει ο Δεσπότης απέναντι σε εμάς. Η ελεημοσύνη είναι θυσία μεγαλύτερη και από την προσευχή και από τη νηστεία και από πολλά άλλα, αρκεί μόνο να προέρχεται από δίκαιο κέρδος και έντιμους κόπους, και να είναι καθαρή από κάθε πλεονεξία, αρπαγή και βία. Διότι τέτοιες προσφορές αποδέχεται ο Θεός· τις άλλες όμως τις αποστρέφεται και τις μισεί.

ΤΙΤΛΟΣ Β'. — Περί των νοσούντων και των ασθενούντων· και ότι πρέπει να τους επισκεπτόμαστε. «Όποιος κλείνει τα αυτιά του για να μην εισακούσει τον ασθενή, θα παρακαλέσει και ο ίδιος, και δεν θα υπάρξει κάποιος να τον εισακούσει.» «Μη διστάζεις να επισκέπτεσαι τους αρρώστους· διότι για τέτοιες πράξεις θα αγαπηθείς.» «Παιδί μου, στην αρρώστια σου μην αδιαφορείς, αλλά προσευχήσου στον Κύριο, και αυτός θα σε θεραπεύσει.» «Είναι προτιμότερος ο θάνατος από μια πικρή ζωή, ή από μια επίμονη αρρώστια.» «Ασθένησα, και με επισκεφθήκατε.» «Ασθενεί κάποιος μεταξύ σας; Ας προσκαλέσει τους πρεσβυτέρους της Εκκλησίας, και ας προσευχηθούν γι' αυτόν, αλείφοντάς τον με λάδι στο όνομα του Κυρίου· και η προσευχή της πίστεως θα σώσει τον άρρωστο και [ο Κύριος] θα τον εγείρει.» «Να βαστάζετε ο ένας τα βάρη του άλλου, και έτσι θα εκπληρώσετε τον νόμο του Χριστού.» «Να θυμάστε τους ασθενείς, επειδή και εσείς οι ίδιοι βρίσκεστε σε σώμα.» Καλύτερη είναι η ασθένεια που διδάσκει τη σύνεση παρά η αχαλίνωτη ευημερία.