Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 21:31

Ο υπάκουος άνθρωπος θα μιλήσει προφυλασσόμενος. [Κώδ. φ. 89 β.] Δηλαδή, έστω και αν είναι υπάκουος, εφόσον προφυλάσσεται, θα μπορέσει να μετάσχει στην παρρησία. Ή αλλιώς: Όταν ο ψευδομάρτυρας παρανομεί, εκείνος που υπακούει απόλυτα στον νόμο θα μιλήσει με προσοχή. Ο ασεβής άνθρωπος παρουσιάζει αναιδές πρόσωπο. Διότι, καθώς αμαρτάνει απέναντι στον Θεό, φανερώνει την αναίδειά του προς Αυτόν με το πρόσωπό του, χωρίς να έχει τίποτε το ευλαβές ή το σεμνό· ενώ ο ευθύς άνθρωπος είναι κατ' εικόνα του Θεού. Το άλογο ετοιμάζεται για την ημέρα του πολέμου. Ως άλογο πρέπει να εννοήσουμε τον προφορικό λόγο, τον οποίο πρέπει να προετοιμάζουμε ενάντια στις αιρέσεις. Διότι, αφού πράξουμε αυτό που μας αναλογεί, μας χορηγείται η νίκη από τον Θεό, ο Οποίος καταστρέφει τη σοφία των σοφών· ή ως άλογο εννοείται ο νους, σύμφωνα με το γραφικό: «Θα επιβιβαστείς στα άλογά σου».

«Πώς λοιπόν είναι δυνατόν ένας θνητός να κατανοήσει τους δρόμους του;» «Το άλογο ετοιμάζεται για την ημέρα του πολέμου, όμως η βοήθεια προέρχεται από τον Κύριο.» «Γνωρίζω, Κύριε, ότι ο δρόμος του ανθρώπου δεν εξαρτάται από αυτόν, ούτε μπορεί ο άνθρωπος να πορευτεί και να κατευθύνει σωστά την πορεία του.» Υπάρχει εκείνος που κοπιάζει, μοχθεί και βιάζεται, και παρόλα αυτά τόσο περισσότερο υστερεί· και υπάρχει εκείνος που είναι νωθρός, που έχει ανάγκη από βοήθεια, ο οποίος υστερεί σε δύναμη και περισσεύει σε φτώχεια, αλλά το μάτι του Κυρίου τον επέβλεψε για το καλό του, τον ανόρθωσε από την ταπείνωσή του, ύψωσε το κεφάλι του, και πολλοί τον θαύμασαν.» «Δεν εξαρτάται λοιπόν από αυτόν που θέλει, ούτε από αυτόν που τρέχει, αλλά από τον Θεό που ελεεί.» Χωρίς τη συγχώρεση από τον Θεό, είναι αδύνατον να αφοσιωθεί κάποιος στον ενάρετο βίο.

Επειδή λοιπόν η νηστεία προηγείται σε τούτον τον αιώνα για όλους, ακολουθώντας τα ίχνη της, εσύ που έχεις τα χέρια σου εκπαιδευμένα στον πόλεμο, μάθε τα και στις αγαθοεργίες. Μην τα κρατάς τον περισσότερο καιρό στον κόρφο σου, σαν να ήσουν αδύναμος και χωρίς χέρια, αλλά άπλωνέ τα σε όσους ζητούν, δείχνοντάς τα ικανά για προσφορά. Και το δίκοπο μαχαίρι και το σίδερο της λόγχης βούτηξέ τα στα δάκρυα, κάνοντάς τα έτσι πιο αιχμηρά από το ατσάλωμα της βαφής, το δε σώμα θρέψε το σαν όχημα, προσφέροντάς του την εγκράτεια των παθών, η οποία είναι πιο θρεπτική και πιο κατάλληλη για ευρωστία από όλα όσα δίνεις πολλές φορές την ημέρα στα πολεμικά υποζύγια για να γίνουν παχιά. Έτσι και οι παλαιοί νικητές οπλίζονταν και έστηναν καινούργια τρόπαια, τρέποντας ολοκληρωτικά σε φυγή τον εχθρό. Μάρτυρας είναι ο Δαβίδ, ο οποίος λέει τα εξής: «Εγώ όμως, όταν αυτοί με ενοχλούσαν, ντυνόμουν με σάκο και ταπείνωνα την ψυχή μου με νηστεία. Διότι το άλογο ετοιμάζεται για τη μάχη, αλλά η βοήθεια έρχεται από τον Κύριο». Αλλά η θεϊκή αρωγή και συμπαράσταση πώς θα έρθει σε αυτούς που κρατούν όπλα, αν δεν φορέσουν και την πνευματική πανοπλία και δεν κατευθύνουν την προσευχή τους σαν θυμίαμα, υψώνοντας τα χέρια τους προς τον Θεό σαν εσπερινή θυσία; Διότι ο Κύριος δεν ευαρεστείται στις κνήμες του ανθρώπου, αλλά σε εκείνους που Τον φοβούνται και ελπίζουν στο έλεός Του.