Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 21:8

Γ΄. Γι' αυτό πρέπει, αφού αποβάλουμε κάθε κακία από την ψυχή, να μην εξυφαίνουμε ποτέ κανέναν δόλο. Διότι, όπως λέει η Γραφή, ο Θεός αποστέλλει σκολιές οδούς προς τους σκολιούς. Και, «το Άγιο Πνεύμα της σοφίας θα αποφύγει τον δόλο, και θα απομακρυνθεί από τους ασύνετους λογισμούς». Διότι τίποτα δεν καθιστά τους ανθρώπους τόσο μωρούς, όσο η πονηρία. Επειδή, όταν κάποιος είναι ύπουλος, όταν είναι αγνώμων, όταν είναι αχάριστος (και αυτά αποτελούν είδη της πονηρίας), όταν λυπεί τους άλλους χωρίς να έχει αδικηθεί στο παραμικρό, όταν μηχανεύεται δόλους, πώς δεν θα δώσει δείγμα της εσχάτης ανοίας;

Ως πλατυσμό εδώ εννοεί την άνεση και την ευκολία με την οποία πορεύονται όσοι ζουν ενάρετα, και δεν παρεκκλίνουν ούτε προς τα δεξιά ούτε προς τα αριστερά, παρά μόνο έχουν τον νου τους στραμμένο προς την οδό του Θεού. Διότι στους διεστραμμένους ο Κύριος αποστέλλει διεστραμμένες οδούς. Και επειδή πορευόμουν στην ευρυχωρία των εντολών σου, «μιλούσα για τις μαρτυρίες σου ενώπιον βασιλέων και δεν ντρεπόμουν». Τέτοιος ήταν ο μέγας Ηλίας, ο οποίος, αντλώντας θάρρος από τη δικαιοσύνη, έλεγχε την παρανομία του Αχαάβ. Τέτοιος ήταν ο θεσπέσιος Δανιήλ, όταν έλεγε στον Ναβουχοδονόσορα: «Και τώρα, βασιλιά, ας γίνει αρεστή σε σένα η συμβουλή μου, και εξαγόρασε τις ανομίες σου με ελεημοσύνες, και τις αδικίες σου με ευσπλαχνία προς τους φτωχούς». Τέτοιος ήταν ο Ιωάννης, που έλεγχε τη μοιχεία του Ηρώδη, λέγοντάς του: «Δεν σου επιτρέπεται να έχεις τη γυναίκα του αδελφού σου του Φιλίππου». Έτσι διαλεγόταν ο θείος Παύλος με τον Αγρίππα και τον Φήστο και τον Φήλικα. Έτσι και οι καλλίνικοι μάρτυρες περιφρόνησαν τους ασεβείς βασιλείς.

Έτσι, λοιπόν, κάθε γένος, σαν σε κάποιες πόλεις ή χωριά ή αρχαίες πατρίδες, κατοικεί στα μέρη της θάλασσας που του έχουν οριστεί. ΤΙΤΛΟΣ Δʹ. —Περί αγαθής και πονηρής οδού· και ότι πρέπει να αποφεύγουμε τα διεφθαρμένα πράγματα και τις διεφθαρμένες οδούς, και να πορευόμαστε την ευθεία οδό. «Εάν υπάρχει κάτι άνομο στο χέρι σου, απομάκρυνέ το από κοντά σου. Έτσι θα λάμψει το πρόσωπό σου, σαν καθαρό νερό.» «Όσοι από τους θνητούς λησμονούν τη δίκαιη οδό, εξασθένησαν.» «Αρχή της αγαθής οδού είναι να πράττει κανείς τα δίκαια. Και αυτά είναι πιο δεκτά από τον Θεό παρά το αίμα των θυσιών.» «Τις οδούς που βρίσκονται στα δεξιά τις γνωρίζει ο Κύριος· ενώ διεστραμμένες είναι εκείνες που βρίσκονται στα αριστερά.» «Εκείνος που διαστρέφει τις οδούς του θα ατιμαστεί.» «Προς τους διεστραμμένους ο Θεός θα στείλει διεστραμμένες οδούς.» «Αγκάθια και παγίδες υπάρχουν στις διεστραμμένες οδούς· ενώ εκείνος που προφυλάσσει την ψυχή του, θα μείνει μακριά από αυτές.» «Εκείνος που πορεύεται δίκαια, θα βοηθηθεί.» «Οι οδοί των δικαίων λάμπουν σαν το φως, προπορεύονται και φωτίζουν μέχρι να σταθεροποιηθεί η ημέρα.» «Υπάρχει οδός που φαίνεται ορθή στους ανθρώπους, αλλά το τέλος της φτάνει στον πυθμένα του άδη.» «Αν πορεύονταν σε αγαθά μονοπάτια, θα έβρισκαν ομαλά τα μονοπάτια των δικαίων.» «Τα μονοπάτια της ζωής απομακρύνονται από τα κακά.» «Κάνε ορθά τα βήματα για τα πόδια σου· μην παρεκκλίνεις ούτε προς τα δεξιά ούτε προς τα αριστερά.» «

«Ο δόλιος δεν θα επιτύχει θήραμα.» «Οι ψυχές των δόλιων πλανώνται στις αμαρτίες, και για τον δόλιο γιο δεν θα υπάρξει κανένα αγαθό.» «Ο διεστραμμένος φέρει την απώλειά του στο ίδιο του το στόμα. Ο διεστραμμένος άνθρωπος διασπείρει κακά και χωρίζει φίλους.» «Στους διεστραμμένους ο Θεός θα αποστείλει διεστραμμένους δρόμους.» «Αγκάθια και παγίδες υπάρχουν στους διεστραμμένους δρόμους, αλλά εκείνος που προφυλάσσει την ψυχή του, θα μείνει μακριά από αυτά.» «Εκείνος που πορεύεται σε διεστραμμένους δρόμους, θα παγιδευτεί.» «Αυτός ο λαός με πλησιάζει με το στόμα του, και με τα χείλη του με τιμά· η καρδιά του, όμως, απέχει πολύ από εμένα.» «Αυτός ο λαός απέκτησε καρδιά ανυπάκουη και απειθή.» «Αυτά λέει ο Κύριος: Εκείνος που ακούει, ας ακούσει, και εκείνος που απειθεί, ας απειθήσει, διότι είναι ένας οίκος που με πικραίνει.» «Και θα είσαι για αυτούς σαν ήχος ψαλτηρίου με γλυκιά φωνή και ωραία αρμονία. Θα ακούσουν τα λόγια, αλλά δεν πρόκειται να τα υπακούσουν.» «Οι διεστραμμένοι λογισμοί χωρίζουν από τον Θεό. Σε δόλια ψυχή δεν θα εισέλθει η σοφία. Διότι το άγιο πνεύμα της σοφίας θα αποφύγει τον δόλο.» Το να είναι κανείς δόλιος, καχύποπτος, άπιστος, κακοήθης, επιβουλευτής και θρασύς, αποτελεί βλάστημα μιας κακής και απορριπτέας πολιτείας και διαγωγής.

11. Διότι κάποια νύχτα, ενώ τελούσαν ολονύκτια αγρυπνία και είχαν ανάψει φωτιά, τους πλησίασε ένας μοναχός και, βλέποντας την ανθρακιά που έκαιγε, είπε στον Παλάμωνα: «Αν κάποιος από εσάς ισχυρίζεται ότι έχει πίστη, ας πατήσει πάνω σε αυτά τα κάρβουνα και ας πει την προσευχή που παρέδωσε ο Χριστός στα Ευαγγέλια.» Ο γέροντας κατάλαβε ότι αυτά τα λόγια ήταν προϊόν δαιμονικής υπερηφάνειας. Αμέσως τον επιπλήττει και τον προτρέπει να αποφύγει τέτοιους λογισμούς, διότι είχε πλανηθεί από τον διάβολο και είχε εντελώς παραφρονήσει για να σκέφτεται και να λέει τέτοια πράγματα. Εκείνος όμως, αδιαφορώντας πλήρως για τη νουθεσία του γέροντα, πήδηξε πάνω στη φωτιά με γυμνά τα πόδια και απήγγειλε όλη την προσευχή πατώντας στην ανθρακιά. Και παρέμεινε εντελώς αβλαβής, προφανώς από δαιμονική ενέργεια κατά παραχώρηση του Θεού· διότι στους σκολιούς, σύμφωνα με το γεγραμμένο, ο Θεός στέλνει σκολιές οδούς. Νόμισε, λοιπόν, ο άθλιος ότι έκανε κάτι σπουδαίο, επειδή τάχα αναδείχθηκε ανώτερος από τη φλόγα, μην κατανοώντας ότι μια άλλη φωτιά, αυτή της υπερηφάνειας, τον κατέτρωγε φοβερά.