Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 22:25

ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΕʹ. Τι είναι η καταλαλιά; ΑΠΟΚΡΙΣΗ. Φρονώ ότι υπάρχουν δύο περιπτώσεις, κατά τις οποίες επιτρέπεται να πει κάποιος κάτι κακό για κάποιον άλλον· όταν υπάρχει ανάγκη να συσκεφθεί με άλλους, δοκιμασμένους σε τέτοια ζητήματα, για το πώς θα διορθωθεί αυτός που έχει αμαρτήσει· και πάλι, όταν παραστεί ανάγκη να προφυλαχθούν ορισμένοι, οι οποίοι από άγνοια ενδέχεται πολλές φορές να συναναστραφούν με τον κακό νομίζοντάς τον καλό, καθώς ο Απόστολος παραγγέλλει να μην συναναστρεφόμαστε με τέτοιους ανθρώπους, για να μην παγιδεύσει κανείς την ίδια του την ψυχή. Αυτό ακριβώς βρίσκουμε να έχει κάνει και ο ίδιος ο Απόστολος, μέσα από όσα γράφει στον Τιμόθεο: «Ο Αλέξανδρος ο χαλκουργός μού έκανε πολλά κακά, τον οποίο να τον φυλάγεσαι και εσύ· διότι αντιτάχθηκε σφοδρά στα λόγια μας». Εκτός όμως από μια τέτοια ανάγκη, εκείνος που λέει κάτι εναντίον κάποιου, με σκοπό ακριβώς να τον διαβάλει ή να τον διασύρει, είναι κατάλαλος, ακόμη και αν αυτό που λέει είναι αληθινό.

Μη συγκατοικείς με οργίλο άνθρωπο, λέγει. Διότι είναι κακό πράγμα να είναι κανείς δεμένος με σκύλο και να υφίσταται το αδιάκοπο γάβγισμα. Απόφευγε, λοιπόν, τις συναναστροφές μαζί του· διότι είναι αναπόφευκτο να διδαχθείς κάτι από τους τρόπους του. Είπε εκείνος κάτι υβριστικό, κίνησε και τον δικό σου θυμό. Όπως ακριβώς το γάβγισμα ενός σκύλου προκαλεί τον θόρυβο άλλου σκύλου, έτσι και τον δικό σου θυμό, που έως τότε κοιμόταν και ησύχαζε, τον εξήγειρε η δική του φωνή, και καταλήξατε να ανταλλάσσετε γαβγίσματα ο ένας με τον άλλον· έπειτα, ερχόμενοι σε αντιπαράθεση μεταξύ σας, εκτοξεύετε σαν από σφεντόνες τις ασχημοσύνες των λόγων.

ΕΡΩΤΗΣΗ ΣΤ΄. Ότι είναι αναγκαία η απομόνωση. ΑΠΟΚΡΙΣΗ. Συμβάλλει δε στην απερίσπαστη κατάσταση της ψυχής και η απομόνωση ως προς την κατοικία. Διότι το να έχει κανείς τη ζωή του αναμεμειγμένη με εκείνους που διακείνται χωρίς φόβο Θεού και με περιφρόνηση προς την ακριβή τήρηση των εντολών είναι βλαβερό, όπως αποδεικνύει και ο λόγος του Σολομώντα, ο οποίος μας διδάσκει: «Μη γίνεσαι σύντροφος με άνθρωπο θυμώδη· και με φίλο οργίλο μη συγκατοικείς, μήπως μάθεις τους τρόπους του και θέσεις παγίδες στην ψυχή σου»· αλλά και το χωρίο «Εξέλθετε από ανάμεσά τους και αποχωριστείτε, λέγει ο Κύριος», στον ίδιο σκοπό αποβλέπει.

Οι δε οδοί των δικαίων λάμπουν από φως· προχωρούν και φωτίζουν, έως ότου εδραιωθεί η ημέρα. Και πάλι λέει: μην γίνεσαι σύντροφος σε άνθρωπο θυμώδη, και μη συναναστρέφεσαι με οργίλο φίλο, μήπως μάθεις τις οδούς του και στήσεις παγίδες στην ψυχή σου. Και πάλι σε άλλο σημείο λέει: αυτοί είναι πηγές χωρίς νερό και ομίχλες που παρασύρονται από ανεμοστρόβιλο, για τους οποίους το πυκνό σκοτάδι έχει φυλαχθεί αιώνια. Εκστομίζοντας υπέρογκα λόγια ματαιότητας, δελεάζουν μέσω των σαρκικών επιθυμιών της ασέλγειας εκείνους που αποφεύγουν τους ευθείς λόγους και αναστρέφονται μέσα στην πλάνη· υποσχόμενοι σε αυτούς ελευθερία, ενώ οι ίδιοι είναι δούλοι της φθοράς. Διότι από ό,τι νικιέται κανείς, σε αυτό και έχει υποδουλωθεί. Διότι, εάν, αφού απέφυγαν τα μιάσματα αυτού του κόσμου μέσω της επίγνωσης του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, εμπλακούν και πάλι σε αυτά και νικηθούν, η τελευταία τους κατάσταση έχει γίνει χειρότερη από την πρώτη. Και πάλι λέει σε άλλο σημείο: σας παρακαλούμε δε να προσέχετε εκείνους που προκαλούν τις διχοστασίες και τα σκάνδαλα, ενάντια στη διδασκαλία που εσείς μάθατε, και να τους απομακρύνεστε. Διότι οι τέτοιοι άνθρωποι δεν υπηρετούν τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, αλλά την ίδια τους την κοιλιά, και με τα ωραία λόγια και την ευγλωττία εξαπατούν τις καρδιές των αγαθών.