Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 23:6

Εκείνος όμως που υπερισχύει σε ανταγωνισμούς κακίας, αυτός είναι πιο άθλιος. «Ο οργίλος άνδρας δεν είναι ευπρεπής·» και, «Μη συναναστρέφεσαι με οργίλο άνδρα.» «Ούτε να συνδειπνείς με βάσκανο άνδρα.» Ένα άλλο πάθος που κυριαρχεί στη ζωή των ανθρώπων, το οποίο είναι πάντοτε ριζωμένο στις ψυχές μας, και το οποίο φθείρει την καρδιά περισσότερο από ό,τι η σκουριά το σίδερο, είναι η βασκανία, στην οποία υπάρχουν μεν πολλά κακά, αλλά ένα είναι το χρήσιμο: ότι αποβαίνει κακό στον ίδιο που την κατέχει. Διότι ο βάσκανος βλάπτει μεν ελάχιστα εκείνον που υφίσταται τη βασκανία, ενώ φθείρει τον εαυτό του με τη λύπη και τον στεναγμό για την ευημερία του πλησίον· και το μεν χωράφι του γείτονα δεν το ελάττωσε, τον εαυτό του όμως τον κατανάλωσε με τη βασκανία. «Μη μετακινείς τα αιώνια όρια. Και σε κτήμα ορφανών μην εισέλθεις.» Μην εισέλθεις στο κτήμα των ορφανών, για να εισέλθεις στο δικό σου κτήμα. Και δικό σου κτήμα είναι η ετοιμασμένη βασιλεία των ουρανών.

Αυτή η κληρονομιά είναι αγαθή, μεταβιβαζόμενη από τον πατέρα στα παιδιά. «Και σε κτήμα ορφανών να μην εισέλθεις». Και, «Να μη συνδειπνείς με άνθρωπο βάσκανο». Έχουν λεχθεί αυτά και περί της βασκανίας. Ας προστεθεί δε, για μεγαλύτερη προφύλαξη από το κακό, ότι η βασκανία είναι ένα κατεξοχήν ίδιον πάθος του διαβόλου. Διότι ο διάβολος δεν δημιουργήθηκε εξ αρχής διάβολος, αλλά, αφού έλαβε αγγελική εξουσία, κατέπεσε στη φύση του δαίμονα. Και έγινε πονηρός δαίμονας, χαρακτηριζόμενος από αυτή την πονηρία και αποξενωμένος από την οικειότητα προς τον Θεό, και στράφηκε προς το μέρος της αποστασίας, επειδή είδε τον άνθρωπο ως ένα μικρό μεν πλάσμα, αλλά πιο αξιότιμο από όλη την κτίση. Όντας προγενέστερος του ανθρώπου, είδε ότι όλα τα θαλάσσια πλάσματα δημιουργήθηκαν με τον λόγο. Διότι λέγει: «Ας παραγάγουν τα ύδατα ερπετά ζωντανών ψυχών». Με τον λόγο Του έπλασε τα κήτη που διαβιούν στο Ατλαντικό πέλαγος.

Σοφός λοιπόν ήταν εκείνος που δεν επέτρεπε ούτε καν να συνδειπνεί κανείς με τον βάσκανο άνθρωπο· διότι, λαμβάνοντας αφορμή από τη συναναστροφή στο δείπνο, αναφερόταν συνολικά σε κάθε είδους σχέση του βίου. Διότι, όπως ακριβώς φροντίζουμε να τοποθετούμε το εύφλεκτο υλικό όσο το δυνατόν πιο μακριά από τη φωτιά, έτσι πρέπει, όσο είναι δυνατόν, να απομακρύνουμε τις φιλικές μας σχέσεις από τη συναναστροφή με τους βάσκανους, θέτοντας τον εαυτό μας μακριά από τα βέλη του φθόνου. Άλλωστε, δεν είναι δυνατόν να συμπλακεί κανείς με τον φθόνο με άλλον τρόπο, εάν δεν τον προσεγγίσει μέσω της οικειότητας.

Μη συνδειπνείς με άνθρωπο φθονερό. [Cod. f. 97 a.] Αυτό το λέει, διότι όποιος φθονεί τα δικά σου αγαθά δεν τρώει με ευχαρίστηση· ή διότι δεν θα νιώσει ευγνωμοσύνη για τα φαγητά σου, αλλά θα φανεί και αχάριστος· ή διότι δεν θα σταματήσει, προτού τα ξεράσει. Διότι είναι σαν να κατάπινε κάποιος μια τρίχα. Δηλαδή, όπως αυτός που κάνει εμετό ή αυτός που καταπίνει μια τρίχα, έτσι ούτε και εκείνος θα καταλάβει τη γεύση τους. «Και με την ενδιατριβή στους λόγους τα δικά σου χείλη (θα συναντηθούν) με τα δικά μου». [Cod. f. 97 b.] Διότι, όταν η συζήτηση είναι συνετή, κατ' ανάγκην γίνεται εκτενής και μακρά, εφόσον δεν προκαλεί κορεσμό. «Διότι τρύπιο πιθάρι είναι το ξένο σπίτι». [Cod. f. 99 a.] Δεν είναι εύκολο λοιπόν να ανασύρει κανείς εκείνους που έχουν ριχτεί μέσα· διότι το να ρίξει κανείς είναι εύκολο, το να βγάλει όμως δεν είναι πλέον.

Αυτός που είναι κακός στον εαυτό του, σε ποιον θα είναι καλός; Τέκνο μου, ανάλογα με αυτά που έχεις, να κάνεις καλό στον εαυτό σου.» «Εναντίον αυτού που είναι άσπλαχνος με το ψωμί, η πόλη θα γογγύσει. ΤΙΤΛΟΣ ΙΑʹ. —Περί αυτού που αρέσκεται να κατηγορεί και να κατακρίνει. «Εκείνος που κατηγορεί άδικα, δεν θα διαφύγει.» «Μην αναπτύσσεις έχθρα με κάποιον άνθρωπο χωρίς λόγο, για να μην σου κάνει κάποιο κακό.» ΤΙΤΛΟΣ ΙΒʹ. —Περί φθόνου και ζήλιας. «Βγήκαν οι γυναίκες χορεύοντας σε συνάντηση του Δαβίδ και έλεγαν: Ο Σαούλ πάταξε τις χιλιάδες του, και ο Δαβίδ τις μυριάδες του. Και ο λόγος αυτός φάνηκε κακός στα μάτια του Σαούλ, και είπε: Στον Δαβίδ έδωσαν τις μυριάδες, και σε εμένα τις χιλιάδες. Και από εκείνη την ημέρα ο Σαούλ κοίταζε με καχυποψία και φθόνο τον Δαβίδ.» «Μη συνδειπνείς με άνθρωπο φθονερό, ούτε να επιθυμείς τα φαγητά του. Διότι όπως ακριβώς αν κάποιος κατάπινε μια τρίχα, έτσι τρώει και πίνει.» «Βιάζεται να πλουτίσει ο φθονερός άνθρωπος, και δεν γνωρίζει ότι κάποιος ελεήμων θα τον εξουσιάσει.» «Σκληρή σαν τον άδη είναι η ζήλια.» «Με τον φθόνο που κατατρώγει τον άνθρωπο δεν θα συμπορευτώ, διότι αυτός δεν έχει καμία κοινωνία με τη σοφία.» «Ο φθόνος της φαυλότητας σκοτεινιάζει τα καλά.» «Σε έναν φθονερό άνθρωπο σε τι χρησιμεύουν τα χρήματα;» «Η ζήλια και ο θυμός λιγοστεύουν τις ημέρες.» «Από εκείνους που σε ζηλεύουν, κρύψε τις προθέσεις σου.» «Από εκείνον που φθονεί τον ίδιο του τον εαυτό δεν υπάρχει πιο κακός, και αυτή είναι η ανταπόδοση της κακίας του· και εάν κάνει κάποιο καλό κατά λάθος, δεν το κάνει με τη θέλησή του· και στο τέλος φανερώνεται η κακία του.» «Κάθε αμαρτωλός, και φθονερός, και δίγλωσσος θα βρει ατιμία.» «