Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 24:3

Επομένως, ο Λόγος δεν είναι κτίσμα ως προς την ουσία, αλλά το ρητό στις Παροιμίες αναφέρεται στη σοφία που ενυπάρχει σε εμάς και ονομάζεται έτσι. Εάν όμως δεν πιστεύουν ούτε σε αυτά, ας μας πουν οι ίδιοι: υπάρχει κάποια σοφία στα κτίσματα ή δεν υπάρχει; Εάν λοιπόν δεν υπάρχει, πώς ο Απόστολος επικρίνει λέγοντας: «Επειδή, βέβαια, μέσα στη σοφία του Θεού ο κόσμος δεν γνώρισε τον Θεό διαμέσου της σοφίας»; Ή πώς, εάν δεν υπάρχει σοφία, συναντάται πλήθος σοφών μέσα στη Γραφή; Όπως: «Διότι ο σοφός φοβήθηκε και απομακρύνθηκε από το κακό»· και, «Με σοφία οικοδομείται οίκος». Ο δε Εκκλησιαστής λέει: «Η σοφία του ανθρώπου θα φωτίσει το πρόσωπό του»· και μέμφεται τους προπετείς λέγοντας: «Μην πεις: Τι συνέβη, και οι παλαιότερες ημέρες ήταν καλύτερες από τούτες; Διότι δεν ρώτησες με σοφία γι' αυτό».

Εάν, όμως, δεν πιστεύουν ούτε σε αυτά, ας μας πουν οι ίδιοι: υπάρχει κάποια σοφία μέσα στα κτίσματα ή δεν υπάρχει; Εάν λοιπόν δεν υπάρχει, πώς ο απόστολος απευθύνει κατηγορία, λέγοντας: «επειδή ακριβώς στη σοφία του Θεού ο κόσμος δεν γνώρισε τον Θεό μέσω της σοφίας»; Ή πώς, εάν δεν υπάρχει σοφία, αναφέρεται «πλήθος σοφών» μέσα στη Γραφή; Διότι και «ο σοφός, επειδή φοβήθηκε, απομακρύνθηκε από το κακό» και «με σοφία οικοδομείται οίκος». Ο δε Εκκλησιαστής λέει: «η σοφία του ανθρώπου θα φωτίσει το πρόσωπό του» και κατακρίνει τους βιαστικούς λέγοντας: «μην πεις: τι συνέβη και οι προηγούμενες ημέρες ήταν καλύτερες από αυτές; διότι δεν ρώτησες με σοφία γι' αυτό το πράγμα». Εάν όμως υπάρχει, όπως ακριβώς λέει και ο Σειράχ: «την εξέχεε πάνω σε όλα τα έργα του, σε κάθε σάρκα σύμφωνα με τη δωρεά του, και την χορήγησε σε εκείνους που τον αγαπούν», και αν μια τέτοια έκχυση δεν είναι γνώρισμα της ουσίας της Αυτοσοφίας και του Μονογενούς, αλλά εκείνης της σοφίας που έχει απεικονιστεί μέσα στον κόσμο, τι το απίστευτο υπάρχει αν η ίδια η δημιουργική και αληθινή Σοφία, της οποίας τύπος είναι η σοφία και η επιστήμη που έχει εκχυθεί μέσα στον κόσμο, μιλάει για τον εαυτό της, όπως προείπα, λέγοντας: «ο Κύριος με έκτισε για τα έργα του»; Διότι η σοφία που υπάρχει μέσα στον κόσμο δεν είναι εκείνη που κτίζει, αλλά αυτή που εγκτίζεται μέσα στα έργα, σύμφωνα με την οποία «οι μεν ουρανοί διηγούνται τη δόξα του Θεού, το δε στερέωμα αναγγέλλει το έργο των χεριών του».

Κεφάλαιο ΚΔʹ. Με σοφία οικοδομείται οίκος, κ.τ.λ. [Cod. f. 100 b.] Σοφία και σύνεση και αίσθηση, ονομάζει τον Χριστό· οίκο δε τη δική Του Εκκλησία την οποία οικοδόμησε, και τα ταμεία της τα γέμισε με κάθε πολύτιμο και καλό πλούτο. Ταμεία είναι οι καρδιές εκείνων που πίστεψαν στον Χριστό και πολιτεύονται κατά μίμησή Του, και οι οποίες έχουν πληρωθεί με αγαθά νοήματα και λόγια και έργα. Διότι μέσω αυτών αξιώνονται τα αιώνια αγαθά. Καλύτερος είναι ο σοφός από τον ισχυρό· και ο άνδρας που έχει φρόνηση είναι ανώτερος από ένα μεγάλο αγρόκτημα. [Cod. f. 101 a.] Διότι δεν λέει απλώς από ένα αγρόκτημα, αλλά από μεγάλο. Επειδή όσα αποφέρει η γη σε αυτόν κάθε χρόνο, τόσα αποφέρει [η φρόνηση] σε εκείνον· ή μάλλον η φρόνηση είναι κατά πολύ ανώτερη· διότι το μεν αγρόκτημα υπόκειται στις ανωμαλίες των καιρικών συνθηκών. Με στρατηγική καθοδήγηση διεξάγεται ο πόλεμος. [Cod. f. 191 b.] Πράγμα που είναι γεμάτο από ταραχή, πράγμα που απαιτεί πολλά χέρια.

«Διότι είναι προτιμότερο να εμπορεύεται κανείς αυτήν, παρά θησαυρούς από χρυσό και ασήμι. Είναι δε πολυτιμότερη από τους πολυτελείς λίθους· κανένα πονηρό δεν μπορεί να της αντισταθεί· και κανένα πολύτιμο πράγμα δεν είναι αντάξιό της.» «Τα γεννήματα της φρονήσεως είναι προτιμότερα από το ασήμι.» «Οι οδοί της είναι οδοί καλές, και όλα τα μονοπάτια της βρίσκονται μέσα στην ειρήνη. Είναι δέντρο ζωής για όλους όσοι την κρατούν γερά.» «Απόκτησε σοφία, απόκτησε σύνεση· μην την ξεχάσεις, για να δώσει στο κεφάλι σου στεφάνι χαρίτων.» «Λάβετε την παιδεία και όχι το ασήμι, και τη γνώση περισσότερο από το δοκιμασμένο χρυσάφι. Διότι η σοφία είναι ανώτερη από τους πολυτελείς λίθους· και κανένα πολύτιμο πράγμα δεν είναι αντάξιό της.» «Γιε μου, εάν γίνεις σοφός για τον εαυτό σου, θα είσαι και για τον πλησίον σου.» «Περπατώ σε οδούς δικαιοσύνης και κινούμαι ανάμεσα σε δρόμους δικαιοσύνης, λέει η Σοφία.» «Ο συνετός άνδρας είναι θρόνος της επίγνωσης.» «Με τη σοφία οικοδομείται ο οίκος, και με τη σύνεση ανορθώνεται.» «Όταν ο άνθρωπος αγαπά τη σοφία, ευφραίνεται ο πατέρας.» «Είναι προτιμότερος ένας νέος φτωχός και σοφός, παρά ένας βασιλιάς ηλικιωμένος και άφρονας.» «Πορεύσου προς τη λάμψη της σοφίας, απέναντι από το φως της.» «Ποιος ανέβηκε στον ουρανό και την πήρε, και την κατέβασε από τα σύννεφα; Ποιος πέρασε πέρα από τη θάλασσα και τη βρήκε; Δεν υπάρχει κανείς που να γνωρίζει την οδό της, ούτε κανείς που να αναλογίζεται το μονοπάτι της· αλλά Εκείνος που γνωρίζει τα πάντα, τη γνωρίζει· την ανακάλυψε με τη σύνεσή Του.» «