Ἀλλὰ τίνος ἕνεκεν, εἰπὼν ὁ Κύριος, «μακάριοι οἱ πτωχοί», προσέθηκε, «τῷ πνεύματι»; Ἵνα τῆς ἀθλίας τὴν μακαρίαν διέλῃ πτωχείαν καὶ ἵνα πᾶσαν ὡς ἐν ὀλίγῳ μεμακαρισμένην πτωχείαν συμπεριλάβῃ, καὶ πρὸς τούτοις, ἵνα τὸ αἴτιον τῆς μακαριότητος ἡμῖν ἐπιδείξῃ· πρωτοπαθὲς γὰρ ὂν τὸ καθ’ ἡμᾶς πνεῦμα, καλῶς μὲν ἔχον καὶ θεοφιλῶς μακαρίους ἡμᾶς ποιεῖ, κακῶς δὲ καὶ θεοφιλῶς διακείμενον ἀθλίους ἀποκαθίστησι· καὶ διὰ τοῦτο ὁ Κύριος ἀπὸ τούτου τὴν ἀρχὴν τῶν μακαρισμῶν ἐποιήσατο. Τρεῖς δέ εἰσι πτωχεῖαι· μία μὲν ἡ κατὰ τὸν βίον ἑκάστου καὶ τὴν περιουσίαν, ἥτις ἐστὶν ἡ στένωσις τῶν πρὸς τὸ ζῆν ἀναγκαίων, ᾗ ἐναντιώτατόν ἐστιν ὁ πλοῦτος, κατὰ τὸν εἰπόντα, «πλοῦτον καὶ πενίαν μή μοι δός». Ἑτέρα ἐστὶ πτωχεία ἡ κατὰ τὸ οἰκεῖον ἑκάστου σῶμα, ὅταν ὑπὸ λιτῆς ἄγαν διαίτης καὶ ὀλιγοτροφίας ὑπάρχῃ κατεσκλημένον, κατὰ τὸν εἰπόντα, «τὰ γόνατά μου ἠσθένησαν ἀπὸ νηστείας καὶ ἡ σάρξ μου ἠλλοιώθη δι’ ἔλαιον». Ἑτέρα ἐστὶ πτωχεία τὸ μετριάζον καὶ συνεσταλμένον τοῦ φρονήματος τῆς ψυχῆς, ὅπερ ἐστὶν ἡ τοῦ καθ’ ἡμᾶς πνεύματος τῆς ψυχῆς ταπείνωσις, ᾗ ἐναντίον ἡ ὑπερηφανία.
Μετάφραση
Αλλά για ποιο λόγο ο Κύριος, ενώ είπε «μακάριοι οι πτωχοί», πρόσθεσε «τω πνεύματι»; Για να διαχωρίσει τη μακάρια πτωχεία από την άθλια και για να συμπεριλάβει εν συντομία κάθε μακαρισμένη πτωχεία, και επιπλέον, για να μας υποδείξει το αίτιο της μακαριότητας· διότι το δικό μας πνεύμα, όντας πρωτοπαθές, όταν έχει καλή και θεοφιλή διάθεση μας κάνει μακάριους, όταν όμως διατίθεται κακώς μας καθιστά άθλιους· και γι' αυτό ο Κύριος από αυτό έκανε την αρχή των μακαρισμών. Υπάρχουν δε τρία είδη πτωχείας· το ένα αφορά τον βίο του καθενός και την περιουσία, και συνιστά τη στέρηση των αναγκαίων προς το ζην, στην οποία αντιτίθεται πλήρως ο πλούτος, σύμφωνα με εκείνον που είπε: «πλούτο και πενία μη μου δώσεις». Δεύτερη πτωχεία είναι αυτή που αφορά το σώμα του καθενός, όταν από την υπερβολικά λιτή δίαιτα και την ολιγοτροφία καταστεί αποσκληρυμένο, σύμφωνα με εκείνον που είπε: «τα γόνατά μου εξασθένησαν από τη νηστεία και η σάρκα μου αλλοιώθηκε λόγω ελλείψεως ελαίου». Τρίτη πτωχεία είναι το μετριοπαθές και συνεσταλμένο φρόνημα της ψυχής, το οποίο συνιστά την ταπείνωση του δικού μας πνεύματος της ψυχής, στην οποία αντιτίθεται η υπερηφάνεια.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες