Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 24:59

Διότι και αν προέρχονται από τα έθνη, των οποίων σύμβολο είναι ο Λίβανος, αφού φυτεύτηκαν από τον Θεό με την υιοθεσία του βαπτίσματος και μελέτησαν, και αυτοί χορταίνουν από τον νόμο της θεογνωσίας. Στρουθία (σπουργίτια) ονομάζει τις ψυχές που διώκονται από τον διάβολο και από όσους συμπράττουν με αυτόν, οι οποίες λόγω της ευσεβείας τους μπόρεσαν να ξεφύγουν από τις παγίδες του, για τις οποίες ο Δαβίδ έχει πει: «Η ψυχή μας σώθηκε σαν στρουθίο από την παγίδα των κυνηγών». «Η κατοικία του ερωδιού ηγείται αυτών». Δεν θα έκανες λάθος αν ονόμαζες ερωδιό τον Πέτρο, επειδή ακολουθούσε συνεχώς τον Χριστό. Διότι όπως λέγεται ότι ο ερωδιός δεν θέλει να αποχωρίζεται εκείνους που τον κατέχουν, έτσι λέγεται και ότι ηγείται των στρουθίων. Διότι τους δείχνει πώς πρέπει να υπερπηδούν τις παγίδες των κυνηγών, επειδή και ο ίδιος, αφού παγιδεύτηκε με την άρνησή του, διέφυγε την παγίδα μέσω της μετάνοιας. «Ο βράχος είναι καταφύγιο στους λαγούς». Ο Σύμμαχος το απέδωσε «στους χοιρογρυλλίους». Οι λαγοί και οι χοιρογρύλλιοι κατατάσσονται στα ακάθαρτα και αδύναμα ζώα. Γι' αυτό ο Σολομών λέει: Οι χοιρογρύλλιοι είναι έθνος όχι ισχυρό, που έφτιαξαν τις κατοικίες τους μέσα στους βράχους. Ο Μωυσής δε:

Τέτοια είναι η οδός της μοιχαλίδας, η οποία, όταν αμαρτήσει, αφού νιφτεί λέει ότι δεν έπραξε τίποτα άτοπο· τέτοια είναι η διαγωγή της Εκκλησίας που πιστεύει στον Χριστό, η οποία, αφού πόρνευσε με τα είδωλα, τα αποτάχθηκε μαζί με τον διάβολο και, αφού ξεπλύθηκε από τις αμαρτίες και έλαβε άφεση, λέει ότι δεν έπραξε τίποτα άτοπο. «Από τρία τινάζεται η γη», από τον Πατέρα και τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα. «Και το τέταρτο δεν μπορεί να το αντέξει», την έσχατη επιφάνεια του Σωτήρος. «Εάν δούλος γίνει βασιλιάς», ο Ισραήλ, ο οποίος έγινε δούλος στην Αίγυπτο και βασίλευσε στη γη της επαγγελίας. «Και άφρονας εάν χορτάσει από τροφές», αφού έλαβε τη γη έτοιμη και έφαγε και χόρτασε, κλώτσησε. «Και δούλη εάν διώξει την κυρία της», η κυριοκτόνος συναγωγή που σταύρωσε τη σάρκα του Χριστού έξω από την πύλη. «Και μισητή γυναίκα εάν τύχει καλού άνδρα», η εξ εθνών Εκκλησία του Χριστού. «Τέσσερα είναι τα ελάχιστα πάνω στη γη, αλλά αυτά είναι σοφότερα των σοφών· τα μυρμήγκια, τα οποία δεν έχουν δύναμη, ετοιμάζουν την τροφή τους το καλοκαίρι», τα έθνη, δια της πίστεως στον Χριστό, ετοιμάζουν για τον εαυτό τους την αιώνια ζωή με τα αγαθά έργα. «Και οι χοιρογρύλλιοι, έθνος όχι ισχυρό, έφτιαξαν στους βράχους τις κατοικίες τους», τα έθνη έχουν οικοδομηθεί πάνω στην «πνευματική πέτρα, τον Χριστό», «η οποία έγινε κεφαλή γωνίας».

Την έσχατη επιφάνεια του Σωτήρος. «Εάν ο δούλος γίνει βασιλιάς». Ο Ισραήλ, που έγινε δούλος στην Αίγυπτο και βασίλευσε στη γη της επαγγελίας. «Και εάν ο άφρων χορτάσει με φαγητά». Έχοντας λάβει έτοιμη τη γη, και αφού έφαγε και χόρτασε, κλώτσησε. «Και εάν η δούλη διώξει την κυρία της». Η κυριοκτόνος συναγωγή που σταύρωσε τη σάρκα του Χριστού έξω από την πύλη. «Και εάν μισητή γυναίκα βρει καλό άνδρα». Η από τα έθνη Εκκλησία του Χριστού. «Τέσσερα είναι τα ελάχιστα πάνω στη γη, αλλά αυτά είναι σοφότερα των σοφών: τα μυρμήγκια, τα οποία δεν έχουν δύναμη, ετοιμάζουν την τροφή τους το καλοκαίρι». Τα έθνη, μέσω της πίστης στον Χριστό, ετοιμάζουν για τον εαυτό τους την αιώνια ζωή μέσα από αγαθά έργα. «Και οι χοιρογρύλλιοι, έθνος όχι ισχυρό, έφτιαξαν τους οίκους τους μέσα σε βράχους». Τα έθνη έχουν οικοδομηθεί πάνω στην πνευματική πέτρα, τον Χριστό, η οποία «έγινε ακρογωνιαίος λίθος». «Αβασίλευτη είναι η ακρίδα, και όμως εκστρατεύει με ένα παράγγελμα με ευταξία». Αβασίλευτα ήταν τα έθνη, διότι εξουσιάζονταν από την αμαρτία, τώρα όμως, έχοντας πιστέψει στον Θεό, στρατεύονται στην επουράνια στρατεία. «Ο ασκαλαβώτης, στηριζόμενος στα χέρια του και όντας ευάλωτος, αυτός κατοικεί σε οχυρώματα βασιλέων». Ο ληστής, με την έκταση των χεριών στηριζόμενος στον σταυρό του Χριστού, κατοικεί στον Παράδεισο, στο οχύρωμα των δύο βασιλέων [του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος]. «

Τέσσερα είναι τα ελάχιστα πάνω στη γη, κ.λπ. [Κώδ. φ. 113 β]. Ομιλεί για την κτίση, ώστε να μην αποβλέπεις στην ευτέλεια της σωματικής κατασκευής· δες πώς πείθει να μην προσκολλώμαστε στα αισθητά· ποια είναι πιο σοφά από τους σοφούς, όχι από τους ανθρώπους, αλλά από τα ζώα, από τα μεγάλα άλογα ζώα· αυτά επικρατούν χάρη στη σοφία τους. Δες πόσο προνοητικό για το μέλλον είναι το μυρμήγκι, πώς δεν αδρανεί, καίτοι ο καιρός του θέρους το επιτρέπει. Πώς διορθώνει τη φυσική του αδυναμία με την πρόνοια. Διότι γι' αυτό ακριβώς πρέπει να διδασκόμαστε τη σοφία στα αδύναμα, ώστε να μην αναζητάς με κάθε τρόπο τα σωματικά προσόντα. Επειδή, αν ήταν ισχυρό, δεν θα διαφαινόταν η σοφία του. Και οι χοιρογρύλλιοι είναι γένος όχι ισχυρό. Δεν αναφέρει τυχαία την αδυναμία του καθενός, αλλά για να δείξει τη δύναμη της σοφίας· τα καθιστά εντελώς άτρωτα, τα μεν χάρη στην τροφή, τα δε χάρη στην κατοικία τους. Και για αυτά αναφέρει τα καταφύγιά τους. Αβασίλευτη είναι η ακρίδα. Εδώ διακρίνονται τα πολιτικά χαρακτηριστικά, η πειθαρχία, η ομόνοια, η δραστηριότητα, το στοιχείο της ανέκφραστης συμφωνίας. Διότι αυτά είναι που συνέχουν τη ζωή μας: η τροφή, η κατοικία, η στρατεία.

Διότι εκείνος, αν και δεν έχει χωράφι, ούτε κάποιον να τον εξαναγκάζει, ούτε βρίσκεται υπό την εξουσία κυρίου, ετοιμάζει την τροφή του το καλοκαίρι και συγκεντρώνει άφθονη προμήθεια κατά τον θερισμό. Ή πήγαινε στη μέλισσα και μάθε ότι είναι εργατική· και πόσο σεμνά επιτελεί την εργασία της. Τους κόπους της οποίας βασιλείς και απλοί άνθρωποι χρησιμοποιούν για την υγεία τους. Είναι δε επιθυμητή σε όλους και ένδοξη, αν και είναι αδύναμη στη σωματική δύναμη.» «Τέσσερα είναι τα μικρότερα πάνω στη γη· αυτά όμως είναι σοφότερα από τους σοφούς: τα μυρμήγκια, τα οποία δεν έχουν δύναμη, και όμως ετοιμάζουν την τροφή τους το καλοκαίρι· και οι χοιρόγρυλλοι, γένος που δεν είναι ισχυρό, οι οποίοι έφτιαξαν τις κατοικίες τους μέσα στους βράχους. Χωρίς βασιλιά είναι η ακρίδα, κι όμως εκστρατεύει όλη μαζί με ένα παράγγελμα· και η σαύρα, που στηρίζεται στα πόδια της και είναι ευάλωτη, κατοικεί στα οχυρώματα των βασιλέων. Τρία είναι εκείνα που πορεύονται με καλό βηματισμό, και το τέταρτο που βαδίζει καλά: το λιονταράκι, το ισχυρότερο από τα ζώα, το οποίο δεν οπισθοχωρεί ούτε δειλιάζει μπροστά σε κανένα ζώο, και ο πετεινός που περπατά θαρραλέα ανάμεσα στις θηλυκές, και ο τράγος που ηγείται του κοπαδιού.» Τα ψαρόνια τρέφονται με κώνειο, και αποφεύγουν τη βλάβη από το δηλητήριο λόγω της κατασκευής του σώματός τους. Επειδή δηλαδή έχουν λεπτούς τους πόρους που οδηγούν στην καρδιά, προλαβαίνουν να το αποβάλουν. Ο ελλέβορος πάλι είναι τροφή για τα ορτύκια, τα οποία αποφεύγουν τη βλάβη λόγω της ιδιαιτερότητας της κράσης τους. Αλλά και αυτά τα ίδια κάποιες φορές, στην κατάλληλη στιγμή, είναι χρήσιμα και σε εμάς.