Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 24:75

2 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

[75][Μασ. ΛΑ´:9]ἄνοιγε σὸν στόμα καὶ κρῖνε δικαίως, διάκρινε δὲ πένητα καὶ ἀσθενῆ.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–2 από 2

Μέγας Αθανάσιος Σύνοψις τῆς θείας γραφῆς
Ὅλον γὰρ τὸν θυμὸν αὐτοῦ ἐκφέρει ἄφρων· ὁ δὲ σοφὸς ταμιεύεται κατὰ μέρος.» Οὕτω δὲ ἑαυτὸν ῥυθμίζων ἄνθρωπος, καὶ τὴν ἰδίαν ἑκάστου μέρους τῆς ψυχῆς πρᾶξιν ὑγιῆ καὶ ἀσινῆ φυλάττων, ἔσται γινώσκων τὴν ἀληθῆ δικαιοσύνην. Κρίματα δὲ κατευθύνειν ἐστὶ προηγουμένως μὲν κρίνειν δικαίως κατὰ τὸν τοῦ Θεοῦ νόμον, ὥς φησι· «Ἄνοιγε σὸν στόμα λόγῳ Θεοῦ, καὶ κρίνε πάντας ὑγιῶς. Διάκρινε δὲ πένητα καὶ ἀσθενῆ. Ὁ γὰρ εἰπὼν τὸν ἀσεβῆ, Δίκαιός ἐστιν, ἐπικατάρατος λαοῖς, καὶ μισητὸς εἰς ἔθνη. Αἰδεῖσθαι γὰρ πρόσωπον ἐν κρίσει οὐ καλόν.» Τοῦτο μὲν ἐκ τοῦ φανεροῦ ῥητέον· ἔπειτα δὲ ἵνα ὅπερ ἑτέρους κρίνει τις, τοῦτο καὶ εἰς ἑαυτὸν τὸ κρῖμα κατευθύνῃ, καὶ ἑαυτὸν δοκιμάζῃ, ἐπιτιμῶν μὲν ἑαυτῷ, ἐὰν πλεονεκτῇ ὁ θυμός· ἐπέχων δὲ, ἐὰν περισσεύῃ ἡ ἐπιθυμία· διεγείρων δὲ, ἐὰν ἀφυπνοῖ τὸ λογιστικὸν, λέγων· «Ἕως πότε, ὀκνηρὲ, κατάκεισαι·» Οὕτω γὰρ ἑαυτὸν δικαίως ἄγων, καὶ κατήγορος ἑαυτοῦ γινόμενος, κρῖμα κατευθύνειν μαθήσεται, καὶ οὐκ ἀκούσεται παρ᾽ ἑτέρου· «Ὁ διδάσκων ἕτερον, σεαυτὸν οὐ διδάσκεις; Ὁ λέγων, Μὴ μοιχεύσῃς, μοιχεύεις;» ὥσπερ γὰρ ὁ ὁδεύων καὶ κατευθύνων τὴν ὁδὸν, φθάνει εἰς τὸ τέλος· οὕτως ὁ κατευθύνων κρίματα δίκαιος γνωσθήσεται καὶ σοφός. Παραβολαὶ δὲ λέγονται λόγοι, ὥσπερ εἰκόνες τῶν λεγομένων. Ἐξ αὐτῶν γὰρ διὰ τὴν ὁμοιότητα τὸ λεγόμενον καταλαμβάνεται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Διότι ο άφρων εκδηλώνει όλον τον θυμό του· ο δε σοφός τον συγκρατεί κατά μέρος». Ρυθμίζοντας με αυτόν τον τρόπο τον εαυτό του ο άνθρωπος, και διαφυλάσσοντας υγιή και αβλαβή την ιδιαίτερη ενέργεια του κάθε μέρους της ψυχής του, θα γνωρίσει την αληθινή δικαιοσύνη. Το να κατευθύνει δε κανείς σωστά τις κρίσεις σημαίνει πρωτίστως το να κρίνει δίκαια σύμφωνα με τον νόμο του Θεού, όπως λέει η Γραφή: «Να ανοίγεις το στόμα σου με τον λόγο του Θεού, και να κρίνεις τους πάντες ορθά. Υπερασπίσου τον φτωχό και τον αδύναμο. Διότι εκείνος που λέει για τον ασεβή ότι "είναι δίκαιος", θα είναι επικατάρατος στους λαούς και μισητός στα έθνη. Διότι η προσωποληψία στην κρίση δεν είναι καλό πράγμα». Αυτό βέβαια πρέπει να ειπωθεί φανερά· έπειτα δε, για όσα κάποιος κρίνει τους άλλους, αυτά τα ίδια κριτήρια πρέπει να τα εφαρμόζει και στον εαυτό του, και να δοκιμάζει τον εαυτό του: ελέγχοντάς τον εάν επικρατεί ο θυμός, συγκρατώντας τον εάν περισσεύει η επιθυμία, και διεγείροντάς τον εάν αδρανεί το λογιστικό μέρος, λέγοντας: «Έως πότε, οκνηρέ, θα κατακλίvεσαι;». Διότι, κυβερνώντας έτσι δίκαια τον εαυτό του, και γινόμενος κατήγορος του εαυτού του, θα μάθει να κατευθύνει σωστά την κρίση και δεν θα ακούσει από άλλον το εξής: «Εσύ που διδάσκεις τον άλλον, τον εαυτό σου δεν τον διδάσκεις; Εσύ που λες "μη μοιχεύσεις", μοιχεύεις;». Διότι, όπως ακριβώς εκείνος που οδοιπορεί και ακολουθεί σωστά την οδό, φτάνει στο τέρμα, έτσι και εκείνος που κατευθύνει σωστά τις κρίσεις θα αναγνωριστεί ως δίκαιος και σοφός. Παραβολές δε ονομάζονται οι λόγοι που αποτελούν εικόνες αυτών που λέγονται. Διότι μέσω αυτών, εξαιτίας της ομοιότητας, γίνεται κατανοητό αυτό που εκφράζεται.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Σύνοψις τῆς θείας γραφῆς
Ἔπειτα τίμα βασιλέα, καὶ τοῖς μὲν γονεῦσι τὸ καθῆκον ἀποδίδου, τοῖς δὲ πᾶσι τὸ ἴσον. Καὶ οὗτος μὲν εἷς τύπος. Δεύτερος δὲ, δικαιοῦν τὴν ψυχὴν ἑαυτοῦ, τὴν ἰσότητα φυλάττειν, ὥστε μὴ κλίνειν εἰς ἀνισότητα· ἀλλὰ τῷ μὲν λογικῷ, Μή σε καταλάβῃ βουλὴ κακὴ, ἡ ἀπολείπουσα διδασκαλίαν νεότητος, ἀλλὰ μετὰ βουλῆς πάντα ποίει, καὶ οἱ λογισμοί σου ἔστωσαν κρίματα· ὥστε κρίνειν ἑαυτὸν ἕκαστον, καὶ τὴν μὲν ἐπιθυμίαν πᾶσαν ἔχειν ἀγαθήν· Ἐπιθυμία γὰρ δικαίων πᾶσα ἀγαθὴ, καὶ ἐπιθυμία δικαίου δεκτή. Κατὰ δὲ τὸ θυμικὸν, Μὴ ἴσθι ἑταῖρος ἀνδρὶ θυμώδει, φίλῳ δὲ ὀργίλῳ μὴ συναυλίζου. Ὅλον γὰρ τὸν θυμὸν ἐκφέρει αὐτοῦ ἄφρων· ὁ δὲ σοφὸς ταμιεύεται κατὰ μέρος. Οὕτω δὲ ἑαυτὸν ῥυθμίζων ἄνθρωπος, τὴν ἰδίαν ἑκάστου μέρους τῆς ψυχῆς πρᾶξιν ὑγιῆ καὶ ἀσινῆ φυλάττων, ἔσται γινώσκων τὴν ἀληθῆ δικαιοσύνην. Κρίματα δὲ κατευθύνειν ἐστὶ, προηγουμένως μὲν κρίνειν δικαίως κατὰ τὸν τοῦ Θεοῦ νόμον, ὥς φησι· Ἄνοιγε σὸν στόμα λόγῳ Θεοῦ, καὶ κρῖνε πάντας ὑγιῶς. Διάκρινε δὲ πένητα καὶ ἀσθενῆ. Ὁ γὰρ εἰπὼν τὸν ἀσεβῆ, δίκαιός ἐστιν, ἐπικατάρατος τοῖς λαοῖς καὶ μισητὸς εἰς ἔθνη. Αἰδεῖσθαι γὰρ πρόσωπον ἐν κρίσει οὐ καλόν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Έπειτα τίμα τον βασιλέα, και στους μεν γονείς να αποδίδεις το οφειλόμενο καθήκον, στους δε πάντες την ίση μεταχείριση. Και αυτός μεν είναι ο ένας τρόπος. Ο δεύτερος δε είναι να καθιστά κανείς δίκαιη την ψυχή του και να διαφυλάσσει την ισότητα, ώστε να μην αποκλίνει προς την ανισότητα. Ως προς μεν το λογικό μέρος, «ας μην σε κυριεύσει κακή βουλή, η οποία εγκαταλείπει τη διδασκαλία της νεότητας, αλλά να πράττεις τα πάντα με περίσκεψη, και οι λογισμοί σου ας είναι δίκαιες κρίσεις»· ώστε να κρίνει ο καθένας τον εαυτό του, και να διατηρεί κάθε επιθυμία του αγαθή· «διότι κάθε επιθυμία των δικαίων είναι αγαθή, και η επιθυμία του δικαίου είναι ευπρόσδεκτη». Ως προς δε το θυμικό μέρος, «μη γίνεσαι σύντροφος με άνθρωπο θυμώδη, και μη συναναστρέφεσαι με οξύθυμο φίλο. Διότι ο άφρων εκδηλώνει όλο τον θυμό του· ο δε σοφός τον συγκρατεί και τον ελέγχει». Ο άνθρωπος που ρυθμίζει με αυτόν τον τρόπο τον εαυτό του, διαφυλάσσοντας υγιή και αβλαβή την ιδιαίτερη ενέργεια του κάθε μέρους της ψυχής του, θα φτάσει να γνωρίζει την αληθινή δικαιοσύνη. Το να κατευθύνει δε κανείς τις κρίσεις σημαίνει, πρωτίστως μεν, να κρίνει δίκαια σύμφωνα με τον νόμο του Θεού, όπως λέει η Γραφή: «Άνοιγε το στόμα σου σύμφωνα με τον λόγο του Θεού, και έκρινε τους πάντες με ορθότητα. Και απέδιδε δικαιοσύνη στον φτωχό και στον αδύναμο. Διότι εκείνος που αποκαλεί τον ασεβή δίκαιο, είναι επικατάρατος στους λαούς και μισητός στα έθνη. Επειδή η προσωποληψία κατά την κρίση δεν είναι καλό πράγμα».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες