Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 25:27

Όταν, λοιπόν, σου δοθεί η δυνατότητα να κατανοήσεις, κατανόησε και μη φερθείς με αναίδεια απέναντι στα μυστήρια, αλλά προσκύνησε και δοξολόγησε και με σιγή ευχαρίστησε. «Διότι, όπως δεν είναι καλό να τρώει κανείς πολύ μέλι», έτσι δεν πρέπει να εξερευνά κανείς υπερβολικά τα θεία λόγια, για να μην εξασθενήσει και βλαφθεί η οπτική δύναμη, όταν θέλουμε να διακρίνουμε τα πιο μακρινά πράγματα, προτού καν τα καταλάβουμε εξαιτίας της τραχύτητας της οδού. Διότι μερικές φορές αντί της αλήθειας φαίνονται κάποια φαντάσματα, και όταν ο νους αισθανθεί αποστροφή από την αναζήτηση, λησμονεί τον σκοπό του. Ορθώς λοιπόν είπε ο σοφός Σολομών ότι, «όπως η ανοχύρωτη πόλη, έτσι είναι και ο ανυπεράσπιστος άνθρωπος». Καθάρισε, λοιπόν, ω άνθρωπε, την ψυχή σου και απομάκρυνε από πάνω σου τη μέριμνα για τα πράγματα που βρίσκονται έξω από τη φύση σου και κρέμασε μπροστά στα νοήματα και τις κινήσεις σου το καταπέτασμα της σωφροσύνης και της ταπεινώσεως, και μέσω αυτών θα βρεις αυτό που υπάρχει μέσα στη φύση σου. Διότι στους ταπεινόφρονες αποκαλύπτονται τα μυστήρια.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΕ΄. Η δόξα του Θεού κρύβει τον λόγο. [Cod. f. 119 a.] Εκείνος που κρύβει τη δόξα του Θεού ή τη βασιλεία του Θεού, ή εκείνος που επιθυμεί να δοξάζει τον Θεό ή τον βασιλιά, οφείλει να υπακούει. Η δε λέξη «κρύβω» σημαίνει «φυλάσσω». Η χάρη και η φιλία ελευθερώνουν. Ο χαριτωμένος άνθρωπος είναι προσφιλέστατος, και αυτά μπορούν να ελευθερώσουν το φρόνημά του. Το να τρώει κανείς πολύ μέλι δεν είναι καλό. Και πιο πάνω, το μέλι έχει αναφερθεί ως αλληγορία.

Η απόλαυση των θείων λογίων δεν είναι μόνο γλυκύτερη από το μέλι, αλλά και πιο πολύτιμη από το χρυσάφι και από κάθε πολύτιμο λίθο, και καθαρότερη από κάθε ασήμι. Διότι τα λόγια του Κυρίου, λέγει, είναι λόγια αγνά, σαν ασήμι πυρωμένο, δοκιμασμένο στο χωνευτήρι της γης, καθαρισμένο επτά φορές. Γι' αυτό και κάποιος σοφός έλεγε: «Δεν είναι καλό να τρώει κανείς πολύ μέλι, πρέπει όμως να τιμά τους ένδοξους λόγους». Διότι από το πρώτο, πολλές φορές, γεννιέται αρρώστια που δεν υπήρχε, ενώ με τους δεύτερους μπορούμε να αποβάλουμε και την αρρώστια που ήδη υπάρχει. Και το μεν μέλι κατά την πέψη αλλοιώνεται, ενώ τα θεία λόγια, όταν αφομοιωθούν, τότε γίνονται και πιο γλυκά και πιο ωφέλιμα, τόσο στους ίδιους που τα κατέχουν, όσο και σε πολλούς άλλους. Και όταν κάποιος απολαμβάνει με αφθονία ένα υλικό τραπέζι, και έπειτα ερεύγεται εξαιτίας αυτού, γίνεται δυσάρεστος στον συνδαιτυμόνα του· όταν όμως κάποιος αναβλύζει λόγους από πνευματική διδασκαλία, μεταδίδει πολλή ευωδία στον πλησίον του. Ο Δαβίδ λοιπόν, απολαμβάνοντας συνεχώς μια τέτοια εστίαση, έλεγε: «Εξηρεύξατο ἡ καρδία μου λόγον ἀγαθόν» (Ανέβλυσε η καρδιά μου λόγο αγαθό). Διότι είναι δυνατόν να αναβλύσει κανείς και πονηρό λόγο. Και όπως ακριβώς στο υλικό τραπέζι η ποιότητα της ερυγής καθορίζεται από τη φύση των εδεσμάτων, έτσι συμβαίνει και με τη δύναμη των λόγων· ανάλογα με αυτά που τρέφονται, τέτοια λόγια αναβλύζουν πολλοί από τους ανθρώπους.

Το να μην είναι κανείς πρόθυμος για κακία ούτε επιρρεπής στην καχυποψία. Η απλότητα είναι τίμια ενώπιον του Θεού. Διότι η πανουργία, έστω κι αν είναι αποδεκτή στις κατά Θεόν προσπάθειες, σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε ποτέ να συμπεριληφθεί στην ευωδία της αρετής. ΤΙΤΛΟΣ ΚΣΤʹ. — Περί ακτημοσύνης, και αυτάρκειας, και ολιγοδείας. «Είναι προτιμότερο το λίγο για τον δίκαιο, παρά ο πολύς πλούτος των αμαρτωλών.» «Καλύτερη είναι η φιλοξενία με λάχανα που προσφέρεται με φιλία και χάρη, παρά η παράθεση κόπων (μόσχων) μαζί με έχθρα. Καλύτερα να λαμβάνει κανείς λίγα με δικαιοσύνη, παρά πολλά εισοδήματα με αδικία.» «Καλύτερα ένα κομμάτι ψωμί με ευχαρίστηση εν ειρήνη, παρά ένα σπίτι γεμάτο από πολλά αγαθά και άδικα χρήματα μαζί με διαμάχες.» «Πλούτο και φτώχεια μην μου δώσεις, Κύριε, αλλά όρισε για μένα τα αναγκαία και τα επαρκή, ώστε να μην χορτάσω και γίνω ψεύτης και πω: Ποιος με βλέπει; Ή, αν φτωχύνω, μήπως κλέψω και ορκιστώ στο όνομα του Θεού.» «Εάν βρεις μέλι, φάε όσο είναι αρκετό, μήπως και χορτάσεις υπερβολικά και το ξεράσεις. Το να τρώει κανείς πολύ μέλι δεν είναι καλό.» «Είναι προτιμότερο να είναι γεμάτη μια χούφτα με ανάπαυση, παρά να είναι γεμάτες δύο χούφτες με κόπο.» «Η ζωή της αυτάρκειας του εργάτη θα γλυκαθεί.» «Ο υγιεινός ύπνος στηρίζεται στο μετριασμένο στομάχι.» «Μην αποκτήσετε χρυσό, ούτε άργυρο, ούτε χαλκό στις ζώνες σας, ούτε σακούλι για τον δρόμο, ούτε δύο χιτώνες, ούτε υποδήματα, ούτε ραβδιά. Διότι ο εργάτης είναι άξιος της τροφής του.» «

Το να συμπάσχει κανείς είναι αρκετό για παρηγοριά. Αρμόζει να ελεούμε τις συμφορές και όχι να τις μισούμε. Έχουμε μάθει, όντας άνθρωποι, να πάσχουμε ανθρώπινα. ΤΙΤΛΟΣ Βʹ. — Περί σύμμετρης καταστάσεως. «Το να τρώει κανείς πολύ μέλι δεν είναι καλό.» «Μη γίνεσαι υπερβολικά δίκαιος, και μη σοφίζεσαι υπέρμετρα, μήπως και καταπλαγείς· και μην ασεβείς πολύ. Και μη γίνεσαι σκληρός, για να μην πεθάνεις πριν από την ώρα σου.» «Μη σηκώνεις βάρος μεγαλύτερο από τις δυνάμεις σου.» «Μη γίνεστε πολλοί διδάσκαλοι, αδελφοί, γνωρίζοντας ότι θα λάβουμε αυστηρότερη κρίση. Διότι όλοι σφάλλουμε σε πολλά.» Κανείς ας μην είναι περισσότερο σοφός από όσο πρέπει, ούτε πιο νομιμόφρων από τον νόμο, ούτε πιο ευθύς από τον κανόνα, ούτε πιο υψηλός από την εντολή.