Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 26:5

Αυτά τα όπλα, ω πρόμαχοι της αγίας Εκκλησίας και της αληθείας, φυλάξτε τα για τον καιρό του πολέμου· και όταν κανείς από εκείνη την αγέλη των λύκων σε πλησιάσει, φέρνοντας εκείνους τους ψυχρούς μύθους περί του Χριστού, και κάνοντας τον λόγο της οικονομίας υπόθεση φαντασίας και δοκήσεως, και λέγοντας ότι «Με κάποιες λεπτές έννοιες, ή μάλλον με φαντασίες του νου, νοούμε τον Χριστό ως μία σαρκωμένη φύση από δύο φύσεις. Διότι μετά την ένωση δεν υπάρχουν πλέον δύο φύσεις· επειδή η σάρκα θεώθηκε και αναμείχθηκε όπως μια σταγόνα ξιδιού μέσα στο πέλαγος, και έγινε τέτοια, όπως και εκείνο που την θέωσε. Και “ο Λόγος έγινε σάρκα”, ώστε και η σάρκα να γίνει λόγος· διότι η θέληση της θεότητας είναι μία μόνη, όπως και η ουσία του Λόγου είναι μία μόνη· και, δεν υπάρχουν δύο φύσεις στον Χριστό, μία προσκυνητή και μία απροσκύνητη», και τα λοιπά, τα οποία ειπώθηκαν μεν σωστά από τους Πατέρες, αλλά ερμηνεύονται κακώς από τους αιρετικούς· όταν λοιπόν προβάλλουν αυτούς και τους παρόμοιους λόγους της δοκήσεως και της φαντασίας, να θυμάσαι τον Σολομώντα που λέγει: «Αποκρίσου στον άφρονα σύμφωνα με την αφροσύνη του». Και πες κι εσύ: «Ασύγχυτες έχουν παραμείνει και μετά την ένωση οι υποστάσεις του Χριστού. Και αν κάποιος, μετά την ένωση, διαιρεί τις υποστάσεις του Χριστού, ανάθεμα σ’ αυτόν, καθώς λέγει ο θεόσοφος Κύριλλος. Διότι τύπος των υποστάσεων του Χριστού είναι η κιβωτός του νόμου. Και τι είναι οι υποστάσεις; Είναι φανερό ότι είναι πρόσωπα, όπως πάλι διδάσκει ο ίδιος ο θείος Κύριλλος και όλος ο χορός των αγίων Πατέρων». Έτσι, πιστέ, να αντιτάσσεσαι στους εναντίους με τα εναντία· έτσι να τους πολεμάς. Με αυτά τα όπλα σφάξε μου τον μιαρό Σεβήρο· με αυτά καταβάλε τον Διόσκορο· με αυτά χτύπησε τον Θεοδόσιο και τον Γαϊανό και τον Ιουλιανό και όλο το δεκάκερο πλήθος εκείνων που δογματίζουν μία φύση στον Χριστό.

Κβʹ. Πανούργος σκοπός της διαλέξεως εναντίον εκείνων που κακοβούλως διαστρέφουν και παρερμηνεύουν τις ευαγγελικές και πατερικές γραφές περί του Χριστού, του Θεού μας. Ο λόγος του σοφού θέτει κανόνα για όσους θέλουν να λαλούν με σοφία τα σοφά λόγια του Θεού, λέγοντας: «Μην αποκρίνεσαι στον άφρονα σύμφωνα με την αφροσύνη του, αλλά αποκρίσου στον άφρονα προς την αφροσύνη του, ώστε να μη νομίσει μέσα του πως είναι φρόνιμος». Αυτό λοιπόν λέει ο σοφός Σολομών: αν κάποιος, θέλοντας με άφρονα τρόπο να διαστρέψει τις θείες Γραφές, σε φέρνει σε δύσκολη θέση λέγοντας για τα άρρητα και ακατάληπτα: «Από πού είναι φανερό ότι ο Υιός του Θεού είναι γεννητός, ενώ το Άγιο Πνεύμα εκπορευτό; Ή πώς είναι δυνατόν εκείνο που γεννάται να είναι συνάναρχο με εκείνον που το γεννά;» και γενικά, όταν κακότροπα εξετάζει τα ακατάληπτα, τα οποία νοούνται μόνο με την πίστη — ή μάλλον ομολογούνται και δεν νοούνται — μη του αποκρίνεσαι σύμφωνα με αυτή την περίεργη απιστία του, παρασυρόμενος κι εσύ μαζί του να ερευνάς πράγματα βαθύτερα από κάθε αναζήτηση και εξέταση και άγνωστα σε κάθε κτίση· αλλά αποκρίσου του προς την αφροσύνη του, προβάλλοντάς του όσα ομολογούνται κοινώς από όλους τους Χριστιανούς και όσα, με απερίεργη πίστη, φρονούνται, κηρύσσονται και λέγονται μέσα στην Εκκλησία. Αυτά ακριβώς μάς έθεσαν ως απορίες στην Ανατολή όσοι τώρα έχουν αποστατήσει από τον Χριστιανισμό, έχοντας πολλή πείρα τόσο των νομικών όσο και των ευαγγελικών λόγων. Από αυτές είναι και οι εξής: Απορίες αποστατών από την Εκκλησία προς τους Χριστιανούς αʹ Από πού είναι φανερό ότι η ψυχή μας είναι κτιστή ή ότι παραμένει αθάνατη, αφού πουθενά η νομική Γραφή δεν το μαρτυρεί; βʹ Ποιος μου λέει ότι η Γένεση είναι σύγγραμμα του Μωυσή; Διότι δεν φέρει επιγραφή, όπως και τα λοιπά βιβλία των προφητών. Άλλωστε φαίνεται και σε πολλά σημεία να μην αληθεύει· ανάμεσα σε αυτά είναι και η απόφαση του Θεού σχετικά με τη βρώση, καθώς και εκείνη για τα τετρακόσια χρόνια της κακώσεως του Ισραήλ στην Αίγυπτο· διότι ταλαιπωρήθηκαν εκατόν σαράντα χρόνια, δηλαδή μετά τον θάνατο του Ιωσήφ. Ομοίως, ούτε ο ορισμός που είπε ο Θεός για τη ζωή των ανθρώπων πραγματοποιήθηκε στον καιρό του Νώε· διότι είπε ότι εκείνοι οι άνθρωποι θα ζούσαν εκατόν είκοσι χρόνια μέχρι τον κατακλυσμό. γʹ Πάλι, ενώ έδωσε εντολή για εκείνο το Λευιτικό το γεμάτο θυσίες, ύστερα ο Θεός λέει μέσω του Ησαΐα και του Ιερεμία ότι δεν έδωσε καμία εντολή στον Ισραήλ ούτε για θυσίες ούτε για ολοκαυτώματα. δʹ Πάλι, ενώ υποσχέθηκε ότι ο νόμος θα είναι αιώνιος, πώς δεν κατέστησε αιώνια και τα νομικά του προστάγματα; εʹ Και ενώ όρισε να δώσει στο σπέρμα του Ισραήλ ως κτήση τη χώρα από την Αίγυπτο έως τον Ευφράτη, δεν τους έδωσε ούτε το δέκατο μέρος της υποσχέσεως.

ΤΙΤΛΟΣ ΚΔ΄. — Περί του άφρονος, του ανόητου, του απαίδευτου και του μωρού. «Έχω δει άφρονες να ρίχνουν ρίζες, αλλά αμέσως η κατοικία τους καταστράφηκε.» «Άτιμοι και περιφρονημένοι, στερημένοι από κάθε αγαθό, οι οποίοι μασούσαν ρίζες δέντρων από τη μεγάλη πείνα.» «Καταστράφηκαν επειδή δεν είχαν σοφία.» «Είπε ο άφρων μέσα στην καρδιά του: Δεν υπάρχει Θεός.» «Μη γίνεστε σαν το άλογο και το μουλάρι, τα οποία δεν έχουν σύνεση.» «Ο άφρων και ο ανόητος θα χαθούν μαζί.» «Από το στόμα του άφρονα βγαίνει ράβδος ύβρεως.» «Για ποιο λόγο υπάρχουν τα χρήματα στα χέρια του άφρονα; Διότι αυτός που δεν έχει νου δεν μπορεί να αποκτήσει σοφία.» «Ο άφρων φανερώνει την οργή του την ίδια κιόλας ημέρα.» «Ο άφρων ξεδιπλώνει τη δική του κακία.» «Η αφροσύνη του ανθρώπου καταστρέφει τους δρόμους του, αλλά η καρδιά του κατηγορεί τον Θεό.» «Το στόμα των αφρόνων αναγγέλλει κακά.» «Ο άφρων, ακόμη και όταν μαστιγώνεται, δεν αισθάνεται.» «Δεν αρμόζει στον άφρονα η πολυτελής ζωή.» «Μην απαντάς στον άφρονα σύμφωνα με την αφροσύνη του, για να μη γίνεις όμοιός του. Αλλά να απαντάς στον άφρονα σύμφωνα με την αφροσύνη του, για να μη φανεί σοφός στα δικά του μάτια.» «Τους απαίδευτους τους συναντά ο θάνατος.» «Οι απαίδευτοι είναι ασυγκράτητοι στη γλώσσα.» «Βαρύς είναι ο λίθος και δυσβάσταχτη η άμμος· όμως η οργή του άφρονα είναι βαρύτερη και από τα δύο.» «Οι άφρονες, επειδή επιθυμούν την ύβρη και έγιναν ασεβείς, μίσησαν τη γνώση.» «Ο ανόητος θα πεθάνει από παγίδα.» «