Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 27:16

Σε αυτές τώρα φέρνει καπνό ο βορέας, για τον οποίο είπε ο Σολομών ότι «Ο βορέας είναι σκληρός άνεμος, αλλά κατά το όνομα καλείται επιδέξιος», δηλαδή το σκληρό πνεύμα. Εκείνος που επαναστάτησε ενώπιον του Παντοκράτορος και σκλήρυνε την καρδιά του, αυτός τους φέρνει καπνό, αφορμή δακρύων· τον οποίο κάποιοι ονομάζουν επιδέξιο. Και ποιοι είναι αυτοί, αν όχι εκείνοι που έχουν διεφθαρμένο το κριτήριο του νου και εκφέρουν αντεστραμμένες τις αντιλήψεις για τα πράγματα; Εκείνοι που λένε το πικρό γλυκό, και το γλυκό πικρό; Εκείνοι που θεωρούν το φως σκοτάδι, και το σκοτάδι φως; Αυτοί, απατώμενοι από εκείνον που μετασχηματίζεται σε άγγελο φωτός, αποκαλούν επιδέξιο αυτόν τον σκαιό και αποδιωγμένο. — Το ότι δε ο βορράς έχει ταχθεί να υποδηλώνει την αντικείμενη ενέργεια, είναι φανερό από το «Από προσώπου του βορρά θα αναφλεγούν τα κακά»· το οποίο έχει λεχθεί στο όραμα του υποκαιομένου λέβητα. Αυτοί δε εξέπεσαν από το είναι. Επειδή δεν υπάρχει ο όντως Ων μέσα τους, γι' αυτό έχει λεχθεί: «Και δεν μετέχει του είναι».

Ας ακούσουμε όμως τη βασίλισσα, πώς απομακρύνει από κοντά της τον βοριά, αναστρέφοντας προς τα πίσω την πνοή του· διότι δεν τον διατάζει να ηρεμήσει, όπως στην τρικυμία της θάλασσας ο Κύριος έφερε σε γαλήνη τη θύελλα παραγγέλνοντας στα κύματα να σιωπήσουν, αλλά του παραγγέλλει να αποχωρήσει και να φύγει, ώστε να πνέει ανεμπόδιστα ο νοτιάς, χωρίς καμία αντίθετη πνοή να εμποδίζει την ορμή του, λέγοντας προς τον βοριά: «Εξεγέρθητι». Ποια είναι όμως η αιτία της απομάκρυνσης αυτού του ανέμου; Σκληρός άνεμος είναι ο βοριάς, λέει [πού αναφέρεται αυτό;] ο λόγος των Παροιμιών, ενώ ονομαστικά καλείται επιδέξιος. Αλλά για κανέναν δεν είναι δεξιός ο βοριάς, παρά μόνο εάν κάποιος έχει την ανατολή στα νώτα του, κατευθύνοντας την πορεία του προς τη δύση. Και ασφαλώς κατανοείς το αίνιγμα των λεγομένων: ότι εκείνος που έχει απομακρυνθεί από την ανατολή (διότι έτσι ονομάζεται ο Χριστός από την προφητεία) και ωθεί τον εαυτό του προς τη δύση του φωτός, όπου βρίσκεται η εξουσία του σκότους, έχει τον βοριά στα δεξιά του, να τον δεξιώνεται με πονηρά εφόδια, δια των οποίων πραγματοποιείται η πορεία προς το σκότος.

Του Ιππολύτου. Η αρετή είναι μεσότητα· γι' αυτό και λέει ότι η ανδρεία βρίσκεται μεταξύ της θρασύτητας και της δειλίας. Τώρα όμως ονομάζει «δεξιά» όχι όσα είναι εκ φύσεως δεξιά, που είναι δηλαδή οι αρετές, αλλά όσα σου φαίνονται δεξιά εξαιτίας των ηδονών. Και ηδονές δεν είναι μόνο οι σαρκικές απολαύσεις, αλλά και ο πλούτος και η τρυφηλότητα· «αριστερά» δε είναι ο φθόνος, ο φόνος, οι αρπαγές και τα παρόμοια με αυτά. «Ο βορέας», λέει, «είναι σκληρός άνεμος, κατά το όνομα όμως ονομάζεται επιδέξιος». Διότι βορέα ονομάζει συμβολικά τον πονηρό, δηλαδή τον διάβολο, από τον οποίο αναζωπυρώθηκαν όλα τα κακά πάνω στη γη. «Κατά το όνομα δε» αυτός είναι «επιδέξιος», επειδή ονομάζεται άγγελος με δεξιό όνομα.

Οι ηδονές δε, δεν είναι μόνο οι σαρκικές απολαύσεις, αλλά και ο πλούτος και η τρυφή. Τα «αριστερά» δε είναι ο φθόνος, ο φόνος, οι αρπαγές και τα παρόμοια με αυτά. Διότι λέγει: «Ο Βορρέας είναι σκληρός άνεμος, ονομάζεται όμως επιδέξιος». Επειδή ως Βορρέα ονομάζει συμβολικά τον πονηρό, δηλαδή τον διάβολο, από τον οποίο αναζωπυρώθηκαν όλα τα κακά πάνω στη γη. «Ως προς το όνομα δε» αυτός είναι «επιδέξιος», διότι ονομάζεται άγγελος με καλό όνομα.

Γι' αυτό και σου έδωσε το τέθριππο άρμα των Ευαγγελίων, στο οποίο άρμα υπάρχουν λευκοί ίπποι σύμφωνα με τον Ζαχαρία· ζυγαίοι μεν είναι το φως και η αθανασία, ακροτήρες δε η δικαιοσύνη και η αλήθεια, οι οποίοι πορεύονται πίσω από το άρμα που κατευθύνεται προς τη γη του βορρά· για τον οποίο λέει η Σοφία: «Σκληρός άνεμος είναι ο βορράς»· διότι πράγματι σκληρό και πονηρό πνεύμα είναι ο διάβολος. Στο δικό του άρμα υπάρχουν μέλανες ίπποι· ζυγαίοι μεν είναι ο άδης και ο θάνατος, ακροτήρες δε το σκότος και η απώλεια, τους οποίους πρέπει να χαλιναγωγείς με το άρμα του Χριστού, διότι «Το άρμα του Θεού», λέγει, «είναι μυριοπλάσιο, με χιλιάδες που το κατευθύνουν», τους οποίους πρέπει να καθοδηγείς μέσα στις τρικυμίες του βίου, όπως στη θάλασσα. Διότι οδήγησε τους ίππους Του μέσα στη θάλασσα, ταράσσοντας πολλά ύδατα, και καταστρέφοντας τα άρματα του νοητού Φαραώ και τη δύναμή του στην Ερυθρά Θάλασσα. Έχει δε και πάριππο άγγελο, ο οποίος καταδιώκει και σκοτίζει τους ίππους του εχθρού σου. Διότι, «Ας γίνει», λέγει, «η οδός τους σκοτάδι και ολίσθημα, και άγγελος Κυρίου να τους καταδιώκει». Έχεις από την αντίθετη πλευρά τους Χαναναίους, τους Φαρισαίους και τους Σαδδουκαίους, οι οποίοι διακηρύττουν τις παροχές του· έχεις και εσύ τον Μωυσή, τον Σαμουήλ και τον Δαβίδ, οι οποίοι προανήγγειλαν την έλευση του Δικαίου.