Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 27:17

«Διότι αυτός είναι η ειρήνη μας»· αυτός, όπως είπα, είναι η αλήθεια· και μέσω αυτού βρισκόμαστε σε αγαθές ελπίδες, και πρέπει να χαιρόμαστε, έχοντας αποβάλει κάθε κατήφεια. <Αυτά λέγει ο Κύριος ο Παντοκράτορας: Ακόμη θα έρθουν πολλοί λαοί και κάτοικοι πολλών πόλεων, και θα συγκεντρωθούν οι κάτοικοι πέντε πόλεων σε μία πόλη λέγοντας: Ας πορευτούμε να δεηθούμε στο πρόσωπο του Κυρίου και να εκζητήσουμε το πρόσωπο του Κυρίου του Παντοκράτορα, θα πορευτώ και εγώ· και θα έρθουν πολλοί λαοί και πολλά έθνη για να εκζητήσουν το πρόσωπο του Κυρίου του Παντοκράτορα στην Ιερουσαλήμ και για να εξιλεώσουν το πρόσωπο του Κυρίου.> Εφόσον ο Χριστός μεταπλάθει το πένθος μας σε χαρά και σε εορτή και σε αγαθές ευφροσύνες, και μεταβάλλει τους οδυρμούς σε ευθυμία, δεν θα γίνεται πλέον ένας-ένας, λέγει, η προσέλευση μέσω της πίστης και η οικείωση με τον Θεό μέσω του αγιασμού αυτών που καλούνται στη σωτηρία· αλλά οι πόλεις θα παρακινούν πλέον η μία την άλλη σε αυτό, και θα έρθουν κατά πλήθη όλα τα έθνη, ενώ οι δεύτεροι θα αναφωνούν πάντοτε προς εκείνους που έχουν φτάσει σε αυτό: «Θα πορευτώ και εγώ». Διότι έχει γραφτεί ότι «Ο σίδηρος ακονίζει τον σίδηρο, και ο άνθρωπος παρακινεί το πρόσωπο του άλλου». Διότι η προθυμία κάποιων βρίσκεται να είναι πάντοτε πρόκληση για τους άλλους, ώστε να εκπληρώνουν το αγαθό. Ποιος είναι, αλήθεια, ο σκοπός για τις πόλεις ή τα έθνη;

Και επειδή ανέτειλε πάλι για εμάς η λαμπρή και ενδοξότατη εορτή, φέρνοντας μαζί της ως κάτι το ώριμο τους αγώνες για την πνευματική ευταξία, επιτρέψτε μου, επιτρέψτε μου, καθώς ακολουθώ τα ίχνη των φωνών των αγίων, να αναφωνήσω προς εσάς σαν από ιερή σάλπιγγα: «Ετοιμάστε την οδό του Κυρίου, κάντε ευθείες τις ατραπούς του». Διότι, νομίζω, η προθυμία να ζει κανείς φιλόθεα και η επιθυμία του να σεμνύνεται με τα καυχήματα της επιείκειας, ιδιαίτερα στον παρόντα καιρό, αυτό σημαίνει να ετοιμάζει την οδό του Κυρίου και να δέχεται με αγαθή συνείδηση τη χαρά που ταιριάζει σε αυτούς που εορτάζουν. «Διότι για τους ασεβείς δεν υπάρχει χαρά, λέει ο Κύριος». Πώς δηλαδή και από πού θα μπορούσε να ταιριάζει αυτό σε αυτούς, όταν κρέμεται από πάνω τους η καταδίκη για όσα ευθύνονται; Το να βρίσκεται όμως κανείς σε πνευματικές χαρές και να τρέφεται με τις πιο πλούσιες ελπίδες, θα ταίριαζε φυσικά σε εκείνους που έχουν ζήσει με τον πιο ορθό τρόπο, και έχουν καταστήσει τον θείο νόμο ως τον απόλυτο κανόνα της δικής τους ζωής. Επομένως, άγιοι αδελφοί, μέτοχοι της ουράνιας κλήσης, ας παρακινούμε ο ένας τον άλλον σε παροξυσμό αγάπης και καλών έργων, σύμφωνα με το γεγραμμένο, ενθυμούμενοι εκείνον που λέει: «Ο σίδηρος ακονίζει τον σίδηρο, και ο άνθρωπος οξύνει το πρόσωπο του φίλου του».

Τι σημαίνει το «να μην εγκαταλείπουμε τη σύναξή μας»; Γνωρίζει ότι είναι μεγάλη η δύναμη που προέρχεται από τη συναναστροφή και τη σύναξη. Διότι λέει: «Όπου είναι δύο ή τρεις συγκεντρωμένοι στο όνομά μου, εκεί είμαι κι εγώ ανάμεσά τους»· και πάλι: «Για να είναι ένα, όπως κι εμείς είμαστε ένα»· και πάλι: «Όλων η καρδιά και η ψυχή ήταν μία». Και όχι μόνο γι' αυτό, αλλά επειδή και η αγάπη αυξάνεται μέσω της σύναξης· και όταν η αγάπη αυξάνεται, είναι ανάγκη να ακολουθούν και τα έργα του Θεού. «Και γινόταν», λέει, «θερμή προσευχή από τον λαό». «Όπως συνηθίζουν μερικοί». Εδώ όχι μόνο συμβούλευσε, αλλά και έψεξε. «Και ας φροντίζουμε», λέει, «ώστε να παρακινούμε ο ένας τον άλλον σε αγάπη και καλά έργα». Γνωρίζει ότι και αυτό προέρχεται από τη σύναξή τους. Διότι, όπως ακριβώς ο σίδηρος ακονίζει τον σίδηρο, έτσι και η συναναστροφή αυξάνει την αγάπη. Αν δηλαδή η πέτρα που τρίβεται με πέτρα βγάζει φωτιά, πόσο μάλλον η ψυχή όταν σμίγει με άλλη ψυχή; Πρόσεξε: δεν λέει «για να προκαλέσει ζήλο», αλλά «για παρακίνηση σε αγάπη». Τι σημαίνει «για παρακίνηση σε αγάπη»; Το να αγαπά και να αγαπιέται κανείς περισσότερο. Και προσθέτει: «και σε καλά έργα», ώστε να αποκτήσουν ζήλο· και δικαιολογημένα. Διότι, αν η πράξη, λέει, έχει μεγαλύτερη δύναμη για διδασκαλία από τα λόγια, τότε έχετε κι εσείς ανάμεσά σας πολλούς δασκάλους που διδάσκουν με τα έργα τους. Τι σημαίνει το «ας προσερχόμαστε με αληθινή καρδιά»;

Το καλό δεν είναι καλό, όταν δεν γίνεται με τον σωστό τρόπο. ΤΙΤΛΟΣ Ζ΄. — Περί μίσους, και έχθρας, και διχόνοιας, και αυτών που προκαλούν διαμάχες. «Διασκόρπισε τα έθνη που επιθυμούν τους πολέμους.» «Άνδρες αιμοσταγείς και δόλιοι δεν πρόκειται να φτάσουν ούτε στα μισά των ημερών τους.» «Ω, αυτοί που εγκατέλειψαν τις ευθείες οδούς, για να πορευτούν σε οδούς σκότους. Αυτοί που ευφραίνονται με τα κακά, και χαίρονται με τη διεστραμμένη κακία.» «Όπου εισέλθει η αλαζονεία, εκεί ακολουθεί και η ατιμία.» «Ο πονηρός πράττει το κακό, όταν αναμειγνύεται σε υπόθεση δικαίου.» «Ο οργίλος άνθρωπος προετοιμάζει διαμάχες.» «Ο δόλιος άνθρωπος διαδίδει κακά, και χωρίζει φίλους.» «Κάθε κακός άνθρωπος προκαλεί αντιλογίες· ο δε Κύριος θα στείλει εναντίον του ανελέητο άγγελο. Εκείνος που αγαπά την αμαρτία χαίρεται με τις διαμάχες.» «Μην επιχαίρεις, και μην εμπλέκεσαι βιαστικά σε διαμάχη, για να μη μετανιώσεις στο τέλος.» «Ο σίδηρος ακονίζει τον σίδηρο, και ο άνθρωπος εξάπτει το πρόσωπο του άλλου (πλησίον του).» «Όποιος αναζωπυρώνει την κακία, θα καταστραφεί από αυτήν.» «Θα εξολοθρευτούν οι παρανομούντες με κακία, και εκείνοι που με τα λόγια τους κάνουν τους ανθρώπους να αμαρτάνουν.» «Είναι γιοι άφρονες και ασύνετοι· είναι σοφοί στο να πράττουν το κακό, αλλά το καλό δεν έμαθαν να το κάνουν.» «Ο αμαρτωλός άνθρωπος θα ταράξει τους φίλους, και ανάμεσα σε αυτούς που ειρηνεύουν θα σπείρει τη διαβολή.» «Όπως πριν από τη φωτιά βγαίνει καπνός από το καμίνι, έτσι και πριν από την αιματοχυσία προηγούνται οι λοιδορίες.» «Απόσχε από τις διαμάχες, και θα ελαττώσεις την αμαρτία.»