Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 27:23

Με γάλα πότιζε και ο Παύλος κάποιους, οι οποίοι δεν μπορούσαν ακόμη να μετάσχουν σε πιο στερεές τροφές. Και «Να γνωρίσεις καλά τις ψυχές του ποιμνίου σου», λέει κάπου προς εμάς ο σοφότατος Σολομών. Θέλοντας να πει ότι ο διδακτικός λόγος δεν πρέπει να προσφέρεται χωρίς διάκριση σε όσους προσέρχονται, αλλά προσαρμοσμένος ανάλογα με τα μέτρα του καθενός. <Και τη μαρτυρία μας δεν τη δέχεστε.> Επειδή έχει μέσα Του τον Πατέρα και το Πνεύμα φυσικώς, ο Σωτήρας επέκτεινε το πρόσωπο αυτών που μαρτυρούν σε πληθυντικό αριθμό, ώστε κατά κάποιον τρόπο, σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσή, «Επί στόματος δύο και τριών μαρτύρων» να εδραιώνεται αυτό που λέγεται. Αποδεικνύει δε ότι οι Ιουδαίοι δεν ήθελαν με κανέναν τρόπο να διασωθούν, αλλά απλώς φέρονταν με αχαλίνωτες και απερίσκεπτες ορμές προς το βαθύ βάραθρο της απώλειας. Διότι, εάν ούτε να κατανοήσουν μπορούν το κήρυγμα εξαιτίας της πολλής τους αμάθειας, ούτε με την πίστη το κάνουν αποδεκτό, ποιος άλλος τρόπος σωτηρίας θα μπορούσε να επινοηθεί γι' αυτούς;

Διότι ο λόγος περί αυτών δεν θα άρμοζε γενικώς σε όλους ανεξαιρέτως όσους πίστεψαν στον Χριστό. Έχει γραφτεί άλλωστε: «Με ακρίβεια να γνωρίσεις τις ψυχές του ποιμνίου σου.» Διότι με διαφορετικό τρόπο καθοδηγούμε στα μονοπάτια της αλήθειας εκείνον που είναι ακόμη κατηχούμενος, χρησιμοποιώντας λόγο απλό που δεν περιέχει τίποτα το βαθύ, και με διαφορετικό τρόπο πάλι εκείνους που είναι πιο ώριμοι στον νου και μπορούν να κατανοήσουν το ύψος της θεολογίας. Εκείνος, λοιπόν, που διαχειρίστηκε ορθά αυτά που έλαβε, θα τοποθετηθεί υπεύθυνος σε όλα τα υπάρχοντα του Δεσπότη.

Αυτοί, λοιπόν, οι μεγάλοι και επιφανέστατοι θα στάξουν γλυκύτητα, και σαν να τον αλείφουν με μέλι, θα εκφέρουν τον λόγο περί του Σωτήρα, ώστε καθένας από αυτούς που συμμετείχαν να ανακράξει από μεγάλη χαρά: «Πόσο γλυκά είναι στον φάρυγγά μου τα λόγια σου, περισσότερο από μέλι και κηρήθρα στο στόμα μου.» Διότι ο λόγος των αγίων είναι πάντοτε γλυκύς σε εκείνους που αγαπούν να ευαρεστούν τον Θεό. Τέτοιοι, λοιπόν, μπορεί να θεωρηθούν τα όρη, και πολύ δικαιολογημένα. Και λέμε ότι βουνά είναι εκείνοι που υπολείπονται λίγο από την υπεροχή εκείνων και υστερούν στο μέτρο της πνευματικής τους πολιτείας, αλλά στέκονται και αυτοί ψηλά και ξεπερνούν κατά πολύ τους άλλους. Αυτοί προσφέρουν στις ψυχές εκείνων που μόλις πίστεψαν το λογικό και άδολο γάλα, χορηγώντας τροφή που ταιριάζει σε νήπια, διότι η στερεά τροφή είναι για τους τέλειους, ενώ το γάλα είναι το πιο κατάλληλο για τα νήπια. Και σε καμία περίπτωση δεν λέμε ότι το μέτρο της διάνοιάς τους περιορίζεται μόνο στο να μπορούν να προσφέρουν γάλα στα νήπια. Διότι, ενώ έχουν την ικανότητα, και μάλιστα πολύ επιδέξια, αν το επέλεγαν, να μπορούν να μοιράζουν σε αυτούς που έχουν πιο σταθερή πνευματική κατάσταση τις πιο στερεές τροφές, θυμούνται τη Γραφή που λέει: «Να γνωρίζεις καλά τις ψυχές του ποιμνίου σου». Γι' αυτό και οι θεσπέσιοι μαθητές, παρόλο που ο Χριστός μας έχει δώσει άπειρες εντολές, σε αυτούς που πίστεψαν από τα έθνη, από εκκλησιαστική οικονομία έγραψαν ότι πρέπει να φυλάγονται «από την πορνεία, το πνικτό κρέας και το αίμα».

ΛΔʹ. Γενικότερα μας είναι γνωστό το εξής: ότι, όπως ακριβώς δεν είναι ασφαλές για όσους βαδίζουν πάνω σε μετέωρο και ψηλό σχοινί να αποκλίνουν προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση, ούτε είναι ακίνδυνη η παραμικρή κλίση, έστω κι αν φαίνεται μικρή, αλλά η ασφάλειά τους εξασφαλίζεται μόνο με την ισορροπία· έτσι και στα ζητήματα αυτά, προς οποιαδήποτε κατεύθυνση κι αν γείρει κανείς, είτε από κακία είτε από αμάθεια, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να υποστεί την πτώση της αμαρτίας τόσο ο ίδιος όσο και εκείνοι που καθοδηγούνται από αυτόν. Αντίθετα, πρέπει να πορευόμαστε πραγματικά τη βασιλική οδό και να είμαστε προσεκτικοί, χωρίς να αποκλίνουμε ούτε δεξιά ούτε αριστερά, όπως λένε οι Παροιμίες. Αυτή είναι λοιπόν η κατάσταση σχετικά με τα δικά μας πάθη, και τόσο μεγάλο είναι εδώ το έργο για τον καλό ποιμένα, ο οποίος πρόκειται να γνωρίσει με ουσιαστική επίγνωση τις ψυχές του ποιμνίου του και να τις καθοδηγήσει σύμφωνα με τους κανόνες της ποιμαντικής, της ορθής δηλαδή και δίκαιης, η οποία είναι αντάξια του αληθινού μας Ποιμένα.

«Γυναίκα πόρνη και βεβηλωμένη δεν θα πάρουν, διότι είναι άγιοι.» «Οι ιερείς σου θα ενδυθούν δικαιοσύνη, και οι όσιοί σου θα αγαλλιάσουν με αγαλλίαση.» «Να γνωρίσεις καλά τις ψυχές του ποιμνίου σου, και να στρέψεις την καρδιά σου στα κοπάδια σου.» «Ποιμαίνετε τα πρόβατα της σφαγής, τα οποία εκείνοι που τα αποκτούσαν τα έσφαζαν και δεν μετανοούσαν, και όσοι τα πουλούσαν έλεγαν: Ευλογητός ο Κύριος, διότι πλουτίσαμε, και οι ποιμένες τους δεν ένιωθαν καμία συμπόνια γι' αυτά. »Υιέ ανθρώπου, σε έθεσα σκοπό στον οίκο του Ισραήλ, για να ακούσεις τον λόγο από το στόμα μου και να τους προειδοποιήσεις εκ μέρους μου. Όταν εγώ πω στον άνομο να απομακρυνθεί από τις οδούς του για να ζήσει· εάν εκείνος ο άνομος πεθάνει μέσα στην αδικία του, το αίμα του θα το εκζητήσω από το δικό σου χέρι. Αλλά αν εσύ προειδοποιήσεις τον άνομο και εκείνος δεν αποστραφεί την ανομία του, θα πεθάνει μέσα στην αδικία του, ενώ εσύ θα σώσεις την ψυχή σου. Και όταν ένας δίκαιος απομακρυνθεί από τη δικαιοσύνη του και διαπράξει παράπτωμα, θα πεθάνει μέσα στις αμαρτίες του, διότι δεν πρόκειται να μνημονευθούν οι δίκαιες πράξεις του, και το αίμα του θα το εκζητήσω από το δικό σου χέρι.»