Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 3:35

Διότι, λέει, αγάπησέ την, για να σε αγκαλιάσει· και πάλι ο Εκκλησιαστής αναφέρει: «Καιρός για εναγκαλισμό, και καιρός απομακρύνσεως από τον εναγκαλισμό». Διότι τα μεν σώματα μολύνονται με τις ακάθαρτες περιπτύξεις· η ψυχή όμως, μέσα από την περίπτυξη της σοφίας, ενωνόμενη καθ' ολοκληρίαν μαζί της, γεμίζει από αγιασμό και καθαρότητα. Έτσι, λοιπόν, χαρίζει πνευματική αίσθηση στον νέο. Και πώς δημιουργεί την ορθή σκέψη; Όταν λέει: «Δεν θα ωφελήσουν τα υπάρχοντα κατά την κακή ημέρα». Διότι θέτει στην καρδιά σου την ενθύμηση για εκείνη την ημέρα, κατά την οποία το πλήθος των χρημάτων δεν θα σε βοηθήσει, ούτε θα σε λυτρώσει από την αιώνια κόλαση. Ή όταν λέει: «Οι άκακοι θα κληρονομήσουν τη γη»· εκείνη τη γη, της οποίας κληρονόμοι είναι και οι πράοι, σύμφωνα και με τον Ψαλμωδό που λέει: «Οι δε πράοι θα κληρονομήσουν τη γη»· αλλά και σύμφωνα με τον μακαρισμό του Κυρίου: «Μακάριοι, λέει, οι πράοι, διότι αυτοί θα κληρονομήσουν τη γη»· και πάλι: «Οι σοφοί θα κληρονομήσουν δόξα».

Εάν, λοιπόν, ισχυρίζεστε ότι η ύπαρξη του Υιού συνίσταται στην υποταγή στον Πατέρα, τότε θα είναι μάλλον υποταγή και όχι υιός. Έπειτα πώς, πες μου, δεν θα φανείτε λοιπόν ότι παραλογίζεστε υπερβολικά; Διότι η υποταγή αυτή καθ' εαυτήν πώς θα μπορούσε να νοηθεί ότι υφίσταται εάν δεν ενυπάρχει σε κάποιο από τα όντα; Επειδή τέτοια πράγματα συνηθίζουν να συμβαίνουν όταν αναγκαστικά προϋποτίθενται εκείνα μέσα στα οποία αυτά τείνουν να γίνονται, και όχι διαφορετικά. Θεωρούνται δηλαδή μάλλον γύρω από τις ουσίες, ως συμβεβηκότα στις ουσίες, παρά ως υφιστάμενα καθ' εαυτά. Και όπως ακριβώς μια επιθυμία τυχόν, η οποία καλεί και οδηγεί προς κάποιο από τα όντα, δεν θα μπορούσε να υπάρξει καθ' εαυτήν, αλλά μάλλον γεννιέται μέσα σε εκείνον που από τη φύση του μπορεί να τη δεχθεί· έτσι και η υποταγή, η οποία υποδηλώνει κάποια ροπή των θελημάτων προς την υποχρέωση της υποταγής σε κάποιους, δεν θα νοηθεί ως ιδία φύση, αλλά μάλλον ως πάθος ή θέληση ή επιθυμία που τυχόν ενυπάρχει σε κάποιο από τα όντα. Εξάλλου, το όνομα και το πράγμα της υποταγής δεν θα μπορούσε να νοηθεί κυριολεκτικά για κανέναν εάν εκφωνείται αδιακρίτως, αλλά ούτε και θα μπορέσει να διαγνώσει κάποιος αν είναι κάτι φαύλο ή αγαθό, εάν δεν προσδιορίζεται το σε ποιον γίνεται η υποταγή· διότι κάποιος υποτάσσεται μεν στον Θεό, αλλά και στον διάβολο. Και όπως ακριβώς το όνομα «σοφός» είναι κάτι το ενδιάμεσο· διότι κάποιοι «είναι σοφοί στο να πράττουν το κακό», ενώ πάλι «οι σοφοί θα κληρονομήσουν δόξα», επειδή έχουν προφανώς τη σοφία τους στραμμένη προς τα αγαθά· έτσι και η υποταγή έχει μάλλον κάποια μεσότητα, και όχι απολύτως καθορισμένη αλήθεια. Διότι είναι τελείως άδηλο σε ποιον θα είναι η υποταγή.

Του Ιππολύτου. Όχι απλώς «θα λάβουν», αλλά «θα κληρονομήσουν». «Οι δε ασεβείς», αν και υψώνονται, αυτό γίνεται ώστε να μεγαλώσει η «ατιμία» τους. Διότι, όπως ακριβώς αν κάποιος υψώσει έναν δύσμορφο και διεστραμμένο, δεν τον δοξάζει, αλλά τον ατιμάζει περισσότερο, καθιστώντας το αίσχος του φανερό σε περισσοτέρους, έτσι και ο Θεός υψώνει τους ασεβείς, για να καταστήσει εμφανή τη δική τους ασχημοσύνη. Υψώθηκε και ο Φαραώ, αλλά με σκοπό να έχει την οικουμένη κατήγορό του.

Του Ιππολύτου. Αυτά τα εξέλαβε ως αναφερόμενα στον λαό των Ιουδαίων και στην αιμοσταγή δολοφονία του Χριστού. Διότι νόμιζαν ότι αυτός είχε την πολιτεία του μόνο επί της γης. Του Ιππολύτου. Δεν θα λάβουν απλώς, αλλά θα κληρονομήσουν. Οι δε ασεβείς, ακόμη και αν υψώνονται, αυτό συμβαίνει ώστε να γίνει μεγαλύτερη η ατιμία τους. Διότι, όπως εάν κάποιος υψώσει τον δύσμορφο και διεστραμμένο, δεν τον δοξάζει, αλλά τον ατιμάζει περισσότερο, καθιστώντας το αίσχος του καταφανές σε περισσότερους, έτσι και ο Θεός υψώνει τους ασεβείς, για να καταστήσει εμφανή τη δική τους ασχημοσύνη.

Υψώθηκε και ο Φαραώ, αλλά για να έχει την οικουμένη κατήγορό του. Και δεν είπε απλώς ότι θα λάβουν δόξα, αλλά «οι σοφοί θα κληρονομήσουν». Επειδή βέβαια και πολλοί από τους ασεβείς υψώνονται, αλλά με σκοπό να γίνει μεγαλύτερη η ατιμία τους· διότι, όπως ακριβώς αν κάποιος υψώσει τον αισχρό, τον δύσμορφο και τον παραμορφωμένο στο πρόσωπο, δεν τον δόξασε αλλά τον ατίμασε περισσότερο, καθιστώντας το αίσχος του ολοφάνερο στους περισσότερους, έτσι και ο Θεός υψώνει τους ασεβείς, ώστε να γίνει εμφανής η δική τους ασχημοσύνη.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΗʹ. — Περί σοφίας, και παιδείας, και συνέσεως. «Η σοφία υμνείται στις εξόδους, και στις πλατείες ομιλεί με παρρησία· στα άκρα των τειχών κηρύσσεται, στις πλατείες των αρχόντων παρακάθεται, και στις πύλες της πόλεως ομιλεί με θάρρος.» «Ο συνετός στα έργα του είναι ευρέτης αγαθών.» «Εκείνος που προσφέρει σοφία από τα χείλη του, με ράβδο κτυπά τον ασύνετο άνδρα.» «Κάνε τη φρόνηση γνώριμη στον εαυτό σου.» «Οι σοφοί θα κληρονομήσουν δόξα. Μακάριος ο άνθρωπος που βρήκε σοφία, και ο θνητός που βρήκε φρόνηση.»