Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 3:4

Διότι αυτός που πραγματικά αγαπά τους φτωχούς ακούει εκείνον που λέει: Η ελεημοσύνη και η πίστη ας μην σε εγκαταλείψουν· δέσε τες γύρω από τον λαιμό σου, και θα βρεις χάρη· και να φροντίζεις για τα καλά ενώπιον του Κυρίου και των ανθρώπων. Οι οδοί των δικαίων λάμπουν όπως το φως, προχωρούν και φωτίζουν, μέχρι να γίνει τέλεια η ημέρα.

ΤΙΤΛΟΣ Η΄. — Περί ελεημοσύνης και ευποιίας προς τους φτωχούς. «Δεν πρόκειται να λείψει ο στερημένος από τη γη. Γι' αυτό εγώ σε προστάζω να εφαρμόζεις αυτόν τον λόγο, λέγοντας: Να ανοίγεις διάπλατα τα χέρια σου στον αδελφό σου, στον φτωχό και σε αυτόν που έχει ανάγκη.» —«Δεν θα τραβήξεις πίσω το χέρι σου μπροστά στον αδελφό σου.» «Εγώ σε προστάζω να αγαπάς τον προσήλυτο, να του δίνεις ψωμί και ένδυμα.» «Η θύρα μου ήταν ανοιχτή σε καθέναν που ερχόταν. Οι αδύναμοι, όποια ανάγκη κι αν είχαν, δεν έμειναν ανικανοποίητοι· και δεν άφησα τα μάτια της χήρας να μαραζώσουν. Μήπως έφαγα μόνος το ψωμί μου και δεν το μοιράστηκα με το ορφανό; Μήπως παρέβλεψα τον γυμνό να χάνεται και δεν τον έντυσα; Ή μήπως δεν με ευλόγησαν οι αδύναμοι, και δεν ζεστάθηκαν οι ώμοι τους από το μαλλί των προβάτων μου; Εγώ ήμουν μάτι για τους τυφλούς και πόδι για τους κουτσούς· εγώ ήμουν Πατέρας των αδύναμων.» «Ο δίκαιος σπλαχνίζεται και δίνει.» «Μακάριος αυτός που κατανοεί τον φτωχό και τον πένητα.» «Αγαθός είναι ο άνθρωπος που σπλαχνίζεται και δανείζει· σκόρπισε, έδωσε», και τα λοιπά. «Η ελεημοσύνη και η πίστη ας μη σου λείψουν· δέσε τες γύρω από τον λαιμό σου, και θα βρεις χάρη.»

ΤΙΤΛΟΣ ΙΖ΄. — Περί σεμνής αναστροφής, και καταστάσεως, και χρηστών τρόπων, και υπακοής· και ότι, όταν ζούμε με ευσχημοσύνη, ο Θεός δοξάζεται και λατρεύεται. «Εμφανίστηκε ο Θεός στον Αβραάμ, και του είπε: Εγώ είμαι ο Θεός σου. Να ζεις με τρόπο ευάρεστο ενώπιόν μου, και να γίνεις άμεμπτος.» «Θα πράττεις το καλό και το ευάρεστο ενώπιον του Κυρίου, για να ευτυχήσεις.» «Είπε ο Σαμουήλ: Μήπως ο Κύριος επιθυμεί το ολοκαύτωμα και τη θυσία, όσο το να υπακούει κανείς στη φωνή του Κυρίου; Ιδού, η υπακοή είναι ανώτερη από τη θυσία, και η προσεκτική ακρόαση ανώτερη από το λίπος των κριών.» «Κύριε, ποιος θα κατοικήσει στο σκήνωμά σου;» «Ποιος θα ανεβεί στο όρος του Κυρίου; Ή ποιος θα σταθεί στον τόπο,» κ.τ.λ. «Ελάτε, τέκνα, ακούστε με, τον φόβο του Κυρίου θα σας διδάξω.» «Μακάριοι είναι οι άμεμπτοι στην οδό τους, εκείνοι που πορεύονται σύμφωνα με τον νόμο του Κυρίου.» «Οι οφθαλμοί σου ας βλέπουν ευθεία, και τα βλέφαρά σου ας κατευθύνονται δίκαια.» «Να προνοείς για το καλό ενώπιον του Θεού και των ανθρώπων.» «Όποιος ζει άμεμπτα με δικαιοσύνη, μακάρια τα παιδιά που θα αφήσει.» «Θα αφήσω εντός σου λαό πράο και ταπεινό, και θα ευλαβούνται το πρόσωπο του Κυρίου, και δεν θα πράξουν αδικία, ούτε θα πουν μάταια λόγια, και δεν θα βρεθεί στο στόμα τους δόλια γλώσσα.» «Ποιος θα σας αναγγείλει ότι καίει φωτιά; ποιος θα σας αναγγείλει τον αιώνιο τόπο;»

Ερμηνεία. Και αυτός ο Κανόνας, παρομοίως με τον λη' Κανόνα, δίνει στον Επίσκοπο όλη την εξουσία επί των εκκλησιαστικών πραγμάτων, λέγοντας: Ορίζουμε να έχει ο Επίσκοπος την εξουσία των πραγμάτων της Εκκλησίας. Διότι, εάν του εμπιστευόμαστε τις πολύτιμες ψυχές των ανθρώπων, των οποίων όλος ο κόσμος δεν είναι αντάξιος, πολύ περισσότερο, δηλαδή, δεν χρειάζεται να δίνουμε εντολή ότι όλα τα χρήματα και τα πράγματα της Εκκλησίας πρέπει να διοικούνται σύμφωνα με την εξουσία του, και να μοιράζονται στους φτωχούς και τους πένητες με φόβο Θεού και κάθε ευλάβεια, μέσω των Πρεσβυτέρων και των Διακόνων. Και γιατί να διοικούνται αυτά και να μοιράζονται μέσω αυτών; Για να διαφυλάσσει ο Επίσκοπος τον εαυτό του υπεράνω κάθε υποψίας και κατηγορίας, ότι τάχα αυτός μόνος του τα καταναλώνει και τα διαχειρίζεται κακώς. «Επειδή πρέπει να προνοεί για το καλό, όχι μόνο ενώπιον του Θεού, αλλά και ενώπιον των ανθρώπων, όπως ακριβώς είπε προηγουμένως ο Παροιμιαστής, και ύστερα ο Απόστολος Παύλος, και να διατηρεί τον εαυτό του απρόσκοπτο προς όλους και ανεπίληπτο στα πάντα.» Όμως, και ο Επίσκοπος, λέει, πρέπει να λαμβάνει από τα πράγματα της Εκκλησίας τα έξοδά του, τόσο για τις δικές του αναγκαίες ανάγκες (εάν δεν έχει δικά του δηλαδή

Πρέπει δε να είναι κανείς δυνατός σε έργα και λόγια ενώπιον του Θεού, και έπειτα ενώπιον όλου του λαού. Διότι πρώτα πρέπει να είναι αρεστός στον Θεό, και ύστερα να επιδιώκει το άμεμπτο ενώπιον των ανθρώπων, όσο αυτό είναι δυνατόν· και δεν πρέπει να προτιμά την ανθρωπαρέσκεια, αλλά τη θεοσέβεια· ούτε πρέπει να ζει προκαλώντας τον σκανδαλισμό των πολλών, αλλά πρέπει να προνοεί και γι' αυτό, ύστερα από όσα αφορούν τον Θεό· αυτό λέει και ο Σοφός: «Να προνοείς για τα καλά ενώπιον του Θεού, και έπειτα και των ανθρώπων»· και ο Παύλος το ίδιο. «Εμείς δε ελπίζαμε, λέει, ότι αυτός είναι εκείνος που πρόκειται να λυτρώσει τον Ισραήλ». Σαν να διαψεύστηκαν οι ελπίδες τους, έτσι μιλούν: Εμείς ελπίζαμε ότι αυτός θα σώσει και άλλους, και ιδού ούτε τον εαυτό του δεν έσωσε· τόσο δειλά και άπιστα φέρονταν. Διότι σχεδόν έλεγαν εκείνα που έλεγαν και όσοι ήταν στον σταυρό: «Άλλους έσωσε, τον εαυτό του δεν μπορεί να σώσει». Γι' αυτό και τους αποκαλεί ανόητους και βραδείς στην πίστη· τι σημαίνει όμως αυτό το, «Να λυτρώσει τον Ισραήλ;» Έχουμε πει με διάφορους τρόπους, ότι όσοι από τον λαό δεν εξέταζαν τα πράγματα με ακρίβεια περίμεναν τον Χριστό ως σωτήρα και λυτρωτή από τα δεινά που τους πίεζαν, και από τον ζυγό της δουλείας υπό τους Ρωμαίους· και ήλπιζαν ότι αυτός θα βασιλεύσει σε μια επίγεια βασιλεία· γι' αυτό και λένε, ότι εμείς ελπίζαμε πως και τον Ισραήλ αυτός θα λυτρώσει από τους εθνικούς Ρωμαίους, και τελικά αυτός δεν απέφυγε ούτε καν την άδικη καταδίκη του. «