Πατερικές αναφορές στο ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ 3:5

Υπάρχει εκείνος που αναπαύεται, και μόλις ακούσει αυτόν που καλεί σε προσευχή, καταπιάνεται με το έργο. Μην αμελείς τη σύναξή σου, αγαπητέ, για να φωτιστεί ο οφθαλμός της διανοίας σου. Αποτελεί ψεγάδι για εκείνον που έχει θρασύ στόμα· ενώ όποιος φοβάται τον Κύριο θα συμπεριφέρεται με ευλάβεια. Να έχεις απόλυτη εμπιστοσύνη στον Κύριο με όλη σου την καρδιά, και σε κάθε περίσταση θα βρεις χάρη. Εάν υπομείνεις κοντά Του, δεν πρόκειται να χάσεις την ανταμοιβή σου. Σίφωνες νερού επιστρατεύονται σε ημέρα πυρκαγιάς, και δάκρυα σε καιρό πειρασμού.

Η δε ανακεφαλαίωση συνίσταται στα εξής: Στα προοίμια, γίνεται λόγος για αυτές τούτες τις παροιμίες του Σολομώντα, υιού του Δαβίδ, ο οποίος βασίλευσε στην Ιερουσαλήμ, για την απόκτηση της γνώσης της σοφίας και της παιδείας. Και ότι αρχή της σοφίας είναι ο φόβος του Κυρίου. Περί του να υπακούει κανείς στους νόμους του πατέρα και να μην απορρίπτει τους θεσμούς της μητέρας. Περί του να μην πλανηθεί, ούτε να συμπορευθεί στους ίδιους δρόμους με εκείνους που διαπράττουν την ανομία· διότι αυτοί έχουν κοινό ταμείο. Ότι η σοφία υμνείται στους δημόσιους χώρους, ενώ οι ασεβείς εμίσησαν τη γνώση. Επειδή καλούσα και δεν με άκουσαν, γι' αυτό, όταν με καλέσουν, δεν θα τους εισακούσω. Περί του: Να δέχεσαι τα λόγια των εντολών, και θα εισακούσει τη σοφία το αυτί σου, για να κατανοήσεις τη δικαιοσύνη και την κρίση. Ω, εσείς που εγκαταλείψατε τις ευθείες οδούς, και χαίρεστε με την κακή διαστροφή. Περί του: Να μην σε κυριεύσει κακή βουλή, για να βρεις ομαλά τα μονοπάτια της δικαιοσύνης. Περί του να μην λησμονείς την τήρηση του νόμου, ώστε να μακροημερεύσεις εν ειρήνη. Περί του να έχεις εμπιστοσύνη στον Θεό με όλη σου την καρδιά, και να μη θεωρείς τον εαυτό σου συνετό, αλλά να τιμάς τον Κύριο από τους δίκαιους κόπους σου.

«Μην έχετε εμπιστοσύνη σε άρχοντες, σε γιους ανθρώπων· την ημέρα εκείνη θα χαθούν οι διαλογισμοί τους.» «Να έχεις απόλυτη εμπιστοσύνη στον Κύριο με όλη σου την καρδιά.» «Όποιος εμπιστεύεται τον Κύριο, θα βρίσκεται υπό τη φροντίδα Του.» «Εκείνος που εμπιστεύεται τον Κύριο, είναι μακάριος.» «Όποιος εμπιστεύεται τον Κύριο, θα ευφρανθεί.» «Ο Κύριος είναι ο κριτής μας, ο Κύριος είναι ο άρχοντάς μας, ο Κύριος είναι ο βασιλιάς μας, ο Κύριος είναι ο σωτήρας μας· αυτός θα μας σώσει.» «Ιδού, ο Θεός είναι ο σωτήρας μου· σε αυτόν θα στηρίξω την πεποίθησή μου, και θα σωθώ.» «Ευλογημένος ο άνθρωπος που εμπιστεύεται τον Κύριο· και ο Κύριος θα είναι η ελπίδα του· και θα είναι σαν δέντρο που θάλλει πλάι στα νερά, και θα απλώσει τη ρίζα του στην υγρασία.» «Δεν υπάρχει καταισχύνη για όσους εμπιστεύονται εσένα.» «Κοιτάξτε τις αρχαίες γενεές και δείτε: ποιος πίστεψε στον Κύριο και ντροπιάστηκε; Ή ποιος παρέμεινε στον φόβο Του και εγκαταλείφθηκε; Ή ποιος Τον επικαλέστηκε και Εκείνος τον περιφρόνησε; Διότι ο Κύριος είναι οικτίρμων και ελεήμων, και συγχωρεί αμαρτίες.» «Με την ελπίδα σωθήκαμε. Ελπίδα όμως που βλέπεται δεν είναι ελπίδα. Διότι αυτό που βλέπει κάποιος, γιατί και να το ελπίζει; Εάν όμως ελπίζουμε εκείνο που δεν βλέπουμε, το περιμένουμε με υπομονή.» «Σταθείτε, λοιπόν, έχοντας περιζωσμένες τις οσφύες της διανοίας σας, μένοντας νηφάλιοι.» «Ελπίσατε τέλεια στη χάρη που σας έχει δοθεί.»

Διότι τόσο ο φόβος της αποκαλύψεως, όσο και η ακολασία του πάθους, διώχνουν μακριά κάθε τους ανάπαυση. ΤΙΤΛΟΣ ΣΤ΄. — Περί των κτηνών και της πρόνοιας γι' αυτά. «Η ψυχή κάθε σάρκας είναι το αίμα της.» «Ο δίκαιος σπλαχνίζεται τις ψυχές των κτηνών του.» «Έχεις κτήνη; Να τα φροντίζεις, και αν σου είναι χρήσιμα, ας παραμείνουν σε εσένα.» ΤΙΤΛΟΣ Ζ΄. — Περί καυχήσεως και επάρσεως· και ότι για κανένα πράγμα στον βίο δεν πρέπει κανείς να καυχάται και να επαίρεται. «Μην καυχάστε, και μη μιλάτε υψηλόφρονα με υπεροψία· ούτε ας βγει μεγαλορρημοσύνη από το στόμα σας.» «Ας μην καυχάται ο σοφός για τη σοφία του.» «Μη λες: Είμαι καθαρός στα έργα και άμεμπτος ενώπιόν Του.» «Μην επαίρεσαι για τη σοφία.» «Μην καυχάσαι για το αύριο· διότι δεν γνωρίζεις τι θα γεννήσει η αυριανή ημέρα.» «Για την περιβολή των ενδυμάτων μην καυχάσαι, και κατά την ημέρα της δόξας μην επαίρεσαι.» «Μην πεις: Θα επιβλέψει στο πλήθος των δώρων μου, και όταν τα προσφέρω στον Ύψιστο Θεό, θα γίνω δεκτός.» «Ο καυχώμενος, εν Κυρίω ας καυχάται. Διότι δεν είναι δόκιμος εκείνος που συνιστά τον εαυτό του, αλλά εκείνος τον οποίο συνιστά ο Κύριος.» «Ας καυχάται ο ταπεινός αδελφός για την εξύψωσή του· και ο πλούσιος για την ταπείνωσή του.» Πολλά φρονώ εν Θεώ, αλλά μετρώ τον εαυτό μου, για να μην καταστραφώ από την καύχηση. Και τον προπάτορα Αδάμ κάποτε ο εχθρός, αφού τον έκανε να φανταστεί την ισοθεΐα, τον έβγαλε από τον παράδεισο και τον κατέβασε μέχρι τα βάθη του άδη.

Ιδού πώς και η Παλαιά Διαθήκη ανακόπτει αυτόν που στηρίζεται στον εαυτό του και υπερηφανεύεται για τη σοφία του, λέγοντας: «Να έχεις πεποίθηση στον Κύριο με όλη σου την καρδιά, και για τη δική σου σοφία μην υπερηφανεύεσαι». Αυτά όμως δεν είναι απλά λόγια, όπως φάνηκε σε μερικούς, οι οποίοι για τον λόγο αυτό απέκτησαν βιβλία, και, ενώ γνώρισαν τη δύναμη των γεγραμμένων, χωρίς να εφαρμόσουν τίποτα από αυτά στην πράξη, υπερηφανεύονται για τα απλά νοήματα. Προβάλλοντας τον εαυτό τους μέσα από θεωρητικά λόγια και ζητήματα, αποκομίζουν μεγάλο έπαινο από όσους είναι άπειροι στην πνευματική φιλοσοφία. Επειδή όμως δεν καταπιάστηκαν με τον πνευματικό κόπο ούτε μερίμνησαν για τα έργα, λαμβάνουν πολλή κατάκριση από τον Θεό και από τους φιλόπονους και ευσεβείς άνδρες. Διότι, χρησιμοποιώντας την εισαγωγική γνώση των Γραφών όχι για την εφαρμογή τους, αλλά για επίδειξη, στερήθηκαν την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος. Αυτοί είναι εκείνοι που «καυχώνται εξωτερικά στο πρόσωπο και όχι στην καρδιά».